Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου

Θεσμικές Υποχρεώσεις, Περιβαλλοντικοί Προσδιοριστές και Ηθικοπολιτικές Διαστάσεις της Δημόσιας Υγείας

Αικατερίνη (Κατερίνα) Χατζηστυλλή

Υποψήφια Βουλευτής Λευκωσίας
Αντιπρόεδρος Α΄, Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών

Δημοτική Σύμβουλος Στροβόλου

Ίδρυμα Universitas, Διευθύντρια

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου, η οποία τιμάται ετησίως στις 15 Φεβρουαρίου, δεν συνιστά απλώς μια συμβολική στιγμή συλλογικής ευαισθητοποίησης, αλλά ένα κρίσιμο πεδίο αναστοχασμού επί των θεσμικών, επιστημονικών και ηθικοπολιτικών υποχρεώσεων των σύγχρονων δημοκρατικών κοινωνιών απέναντι στην παιδική ηλικία. Η παιδιατρική ογκολογία, ως εξειδικευμένος επιστημονικός κλάδος, έχει καταγράψει αξιοσημείωτες θεραπευτικές εξελίξεις τις τελευταίες δεκαετίες· ωστόσο, η πρόοδος αυτή αναδεικνύει ταυτόχρονα τις ανισότητες πρόσβασης, τις διαφοροποιήσεις μεταξύ εθνικών συστημάτων υγείας και τις πολλαπλές κοινωνικές επιβαρύνσεις που υφίστανται τα παιδιά και οι οικογένειές τους.

Παρά τη σχετική σπανιότητα της νόσου σε σύγκριση με τις κακοήθειες των ενηλίκων, ο παιδικός καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας σε νεαρές ηλικιακές ομάδες. Η επιστημονική τεκμηρίωση καταδεικνύει ότι η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα και η διεπιστημονική θεραπευτική προσέγγιση μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τα ποσοστά επιβίωσης. Ωστόσο, η ιατρική αντιμετώπιση δεν επαρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει την πλήρη αποκατάσταση της ποιότητας ζωής των παιδιών· απαιτείται ένα ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικής, ψυχολογικής και εκπαιδευτικής υποστήριξης, το οποίο να αναγνωρίζει τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της ασθένειας.

Η σύγχρονη επιστημονική συζήτηση μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο προς την κατανόηση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών προσδιοριστών της υγείας. Η έκθεση σε τοξικούς ρύπους, φυτοφάρμακα, βαρέα μέταλλα και άλλους καρκινογόνους παράγοντες αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας κινδύνου, ιδιαίτερα σε ευάλωτους πληθυσμούς. Η παιδική ηλικία, ως περίοδος αυξημένης βιολογικής ευαισθησίας, καθιστά αναγκαία την υιοθέτηση προληπτικών πολιτικών που υπερβαίνουν τα στενά όρια της ιατρικής πρακτικής και εντάσσονται σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο βιώσιμης περιβαλλοντικής διακυβέρνησης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η συζήτηση για τον παιδικό καρκίνο μετατρέπεται σε πεδίο σύγκλισης μεταξύ δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής πολιτικής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Η πρόληψη δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως ατομική ευθύνη, αλλά ως συλλογική και θεσμική υποχρέωση που απαιτεί επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις: αυστηρότερη ρύθμιση της χρήσης επικίνδυνων χημικών ουσιών, επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας, βιώσιμη αστική ανάπτυξη και ενίσχυση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Παράλληλα, η ενίσχυση της έρευνας στην παιδιατρική ογκολογία συνιστά στρατηγική επένδυση υψηλής κοινωνικής απόδοσης. Η συμμετοχή σε διεθνή δίκτυα συνεργασίας, η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και η ενσωμάτωση καινοτόμων θεραπευτικών προσεγγίσεων αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη βελτίωση των κλινικών αποτελεσμάτων και τη μείωση των μακροχρόνιων επιπτώσεων της νόσου.

Σε επίπεδο δημόσιας πολιτικής, η αντιμετώπιση του παιδικού καρκίνου οφείλει να βασίζεται σε μια ολιστική στρατηγική που να συνδυάζει:

– την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και της έγκαιρης διάγνωσης,
– την ανάπτυξη ολοκληρωμένων δομών ψυχοκοινωνικής στήριξης,
– την προώθηση της επιστημονικής έρευνας και της διακρατικής συνεργασίας,
– και την υιοθέτηση προληπτικών περιβαλλοντικών πολιτικών με επίκεντρο την προστασία της παιδικής υγείας.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου δεν αποτελεί απλώς μια ευκαιρία για συμβολικές αναφορές, αλλά μια υπενθύμιση της ανάγκης για συνεκτικές δημόσιες πολιτικές, βασισμένες στη γνώση, την αλληλεγγύη και την υπευθυνότητα απέναντι στις επόμενες γενιές. Ως Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών, θεωρούμε ότι η υπεράσπιση της παιδικής υγείας αποτελεί θεμελιώδη έκφραση δημοκρατικής ωριμότητας και βασικό πυλώνα της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η κοινωνία που επιλέγει να επενδύσει στην πρόληψη, στην επιστήμη και στην προστασία του περιβάλλοντος, δεν διαχειρίζεται απλώς τις συνέπειες της ασθένειας· οικοδομεί τις προϋποθέσεις για ένα μέλλον όπου η υγεία των παιδιών δεν θα αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης κρίσεων, αλλά αυτονόητο συλλογικό δικαίωμα.