Τοξική ουσία σε προϊόντα καθαρισμού τριπλασιάζει τον κίνδυνο ηπατικής ίνωσης

Ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου το 4% των θανάτων παγκοσμίως οφείλονται σε παθήσεις του ήπατος, ένα γενικό όρο που περιλαμβάνει κάθε νόσο που επηρεάζει τη λειτουργία του. Η πιο συχνή μορφή είναι η μεταβολική δυσλειτουργία-σχετιζόμενη στεατωτική ηπατική νόσος (MASLD), που παλαιότερα λεγόταν μη αλκοολική λιπώδηςνόσοςτου ήπατος (NAFLD). Η MASLD προκαλείται από τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή και ίνωση, μία διαδικασία δημιουργίας ουλώδους ιστού που αυξάνει τον κίνδυνο για κίρρωση, καρκίνο ήπατος και ηπατική ανεπάρκεια.

Παράγοντες κινδύνου

Ηπατική νόσος μπορεί να προκληθεί από φάρμακα, σακχαρώδη διαβήτη, μεταβολικό σύνδρομο, κάπνισμα, καθιστική ζωή, ανθυγιεινή διατροφή και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Παλαιότερες έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως ατμοσφαιρική ρύπανση, βαρέα μέταλλα και χημικές ουσίες ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο.

Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Liver International αποκάλυψε ότι η τετραχλωροαιθυλένη (PCE) -ένα κοινό χημικό που χρησιμοποιείται σε στεγνοκαθαριστήρια και άλλα προϊόντα- τριπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης ηπατικής ίνωσης.

Τι είναι η PCE και πού χρησιμοποιείται;

Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα περίπου 1.600 ενηλίκων από την Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής των ΗΠΑ (NHANES) την περίοδο 2017–2020. Οι επιστήμονες μέτρησαν τα επίπεδα PCE στο αίμα και συσχέτισαν τα αποτελέσματα με την ύπαρξη ηπατικής ίνωσης.

Η PCE χρησιμοποιείται σε διάφορες βιομηχανίες και καταναλωτικά προϊόντα, όπως:

•Κόλλες και συγκολλητικά

•Καθαριστικά φρένων

•Στεγνοκαθαριστήρια

•Απολιπαντικά μετάλλων

•Αφαιρετικά χρωμάτων

•Λιπαντικά σιλικόνης

•Αφαιρετικά λεκέδων

•Υδατοαπωθητικά.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ Brian P. Lee, ηπατολόγος στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, δήλωσε: «Ηπατικές παθήσεις αυξάνονται ραγδαία και πρέπει να κατανοήσουμε τι συμβάλλει σε αυτή την αύξηση πέρα από τους γνωστούς παράγοντες, όπως το αλκοόλ και ο διαβήτης. Η PCE έχει συνδεθεί με ηπατική βλάβη σε πειραματόζωα, αλλά δεν είχε μελετηθεί επαρκώς στους ανθρώπους».

Εκτός από την ηπατική βλάβη, προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την PCE με νεφρικά προβλήματα, νευροτοξικότητα και καρκίνους όπως ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης και το λέμφωμα non-Hodgkin.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 7% των συμμετεχόντων είχαν ανιχνεύσιμα επίπεδα PCE στο αίμα. Τα άτομα αυτά ήταν τρεις φορές πιο πιθανό να εμφανίσουν σημαντική ηπατική ίνωση σε σχέση με όσους δεν είχαν εκτεθεί.  Ο Δρ Lee εξήγησε ότι όταν η PCE μεταβολίζεται στο ήπαρ, παράγει ενώσεις που αντιδρούν με τα κύτταρα του ήπατος, καταστρέφοντας τα λιπαρά της κυτταρικής μεμβράνης και προκαλώντας φλεγμονή και ουλώδη ιστό. Επιπλέον, για κάθε αύξησηενός νανογραμμαρίου PCE ανάχιλιοστόλιτρο αίματος, ο κίνδυνοςγια σοβαρήίνωση αυξανόταν πενταπλάσια.

Αυτόδείχνειμια δοσοεξαρτώμενησχέση, όσο μεγαλύτερη η έκθεση, τόσο πιο σοβαρή η βλάβη. 

Ο Lee τόνισε ότι οι γιατροί πρέπει να ρωτούν τους ασθενείς για πιθανή έκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες και ότι απαιτούνται πολιτικές προστασία του κοινού. «Τα περιβαλλοντικά δηλητήρια, όπως η PCE, μπορεί να είναι σημαντικοί παράγοντες ηπατικής νόσου. Οι πολιτικές υγείας πρέπει να στοχεύουν στην πρόληψη τέτοιων εκθέσεων», δήλωσε ο Lee. «Το επόμενο βήμα είναι να εφαρμοστούν στρατηγικές έγκαιρης διάγνωσης και να ενισχυθεί η περιβαλλοντική νομοθεσία», πρόσθεσε.

Πώς οι χημικές ουσίες προκαλούν βλάβη στο ήπαρ

Ο Δρ Lee F. Peng, επικεφαλής Ηπατολογίας στο Πανεπιστήμιο Hackensack του Νιου Τζέρσεϊ, σχολίασε ότι τα αποτελέσματα δεν τον εξέπληξαν. Εξήγησε ότι οι αλογονωμένοι υδρογονάνθρακες, όπως η PCE και η τετραχλωράνθρακας (CCl₄), είναι γνωστοί ηπατοτοξικοί παράγοντες. Αυτές οι ουσίες προκαλούν ηπατίτιδα μέσω φλεγμονής, η οποία εξελίσσεται σε ίνωση και ενδέχεται να οδηγήσει σε κίρρωση, μία μη αναστρέψιμη κατάσταση όπου το ήπαρ αδυνατεί να επιτελέσει τις λειτουργίες του. Σε προχωρημένα στάδια, οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν μεταμόσχευση ήπατος.

«Όταν ήμουν διευθυντής μεταμοσχεύσεων, είχαμε δει ασθενείς των οποίων τα ήπατα είχαν καταστραφεί ολοσχερώς από τοξικές χημικές εκθέσεις», δήλωσε ο Peng. «Είναι κρίσιμης σημασίας να εντοπίζουμε εμπορικές ουσίες με ηπατοτοξική δράση, ώστε να περιοριστεί η έκθεση στο σπίτι και στο χώρο εργασίας», πρόσθεσε.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι ακόμα και χαμηλές συγκεντρώσεις PCE μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για την υγεία του ήπατος, προσθέτοντας έναν νέο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου στη λίστα των αιτιών της ηπατικής νόσου. Η κατανόηση και η πρόληψη της έκθεσης σε τέτοιες ουσίες είναι απαραίτητες για τη δημόσια υγεία και τη μείωση των ηπατικών νοσημάτων παγκοσμίως.