Τι είναι η κυκλοσπορίαση και γιατί ταλαιπωρεί ιδιαίτερα φέτος τους Αμερικανούς

Η κυκλοσπορίαση είναι μια παρασιτική λοίμωξη του εντέρου που μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένη διάρροια, κοιλιακές κράμπες και έντονο φούσκωμα για αρκετές εβδομάδες. Αν και εμφανίζεται κυρίως τους θερινούς μήνες, οι υγειονομικές αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών καταγράφουν φέτος σημαντική αύξηση των περιστατικών σε διάφορες Πολιτείες, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία. Οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη για τον εντοπισμό της πηγής των κρουσμάτων, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχουν ενδείξεις ότι όλα συνδέονται με μία κοινή επιδημία.

Οι αμερικανικές Αρχές διερευνούν πιθανούς συσχετισμούς με εστιατόρια μεξικανικής κουζίνας, αλυσίδες σούπερ μάρκετ και εκδηλώσεις με catering. Παράλληλα εξετάζονται ως πιθανές πηγές μόλυνσης φρέσκα προϊόντα, όπως λευκά και πράσινα κρεμμύδια, αγγούρια και κόλιανδρος. Σε ορισμένες Πολιτείες, όπως το Μίσιγκαν, ο αριθμός των περιστατικών έχει αυξηθεί εντυπωσιακά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει την ύπαρξη κοινής πηγής μόλυνσης.

Η κυκλοσπορίαση προκαλείται από το μονοκύτταρο παράσιτο Cyclospora cayetanensis. Η μετάδοση γίνεται μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού που έχουν επιμολυνθεί με ανθρώπινα περιττώματα. Συχνότερα ενοχοποιούνται ωμά φρούτα και λαχανικά που είναι δύσκολο να πλυθούν αποτελεσματικά, καθώς και η έκθεση σε μολυσμένα νερά, όπως λίμνες, πισίνες και υδάτινα πάρκα. Ανάμεσα στα τρόφιμα που έχουν συνδεθεί συχνότερα με επιδημίες βρίσκονται τα σμέουρα, ο βασιλικός, οι ανάμεικτες σαλάτες, ο κόλιανδρος, τα μείγματα φρούτων και το μαρούλι.

Ο εντοπισμός της πηγής των κρουσμάτων αποτελεί ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία. Σε αντίθεση με βακτήρια όπως η Salmonella και το Escherichia coli, των οποίων το γενετικό υλικό παραμένει σχετικά σταθερό και μπορεί να συγκριθεί εύκολα μεταξύ διαφορετικών περιστατικών, το παράσιτο Cyclospora αναπαράγεται με τρόπο που προκαλεί μεγάλες γενετικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των γενεών. Αυτό δυσκολεύει σημαντικά τη γενετική ταυτοποίηση και την ιχνηλάτηση των επιδημιών. Για τον λόγο αυτό, οι επιδημιολόγοι βασίζονται κυρίως σε λεπτομερείς συνεντεύξεις με τους ασθενείς σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες, τις αγορές τροφίμων και τις πρόσφατες δραστηριότητές τους, προκειμένου να εντοπίσουν πιθανά κοινά σημεία έκθεσης.

Τα συμπτώματα της λοίμωξης περιλαμβάνουν κυρίως έντονη υδαρή διάρροια, κοιλιακό άλγος, φούσκωμα, αίσθημα πληρότητας και δυσφορία, ενώ ο πυρετός εμφανίζεται σχετικά σπάνια. Στα άτομα με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα, η νόσος μπορεί να υποχωρήσει αυτόματα, ωστόσο τα συμπτώματα ενδέχεται να διαρκέσουν έως και έξι εβδομάδες ή να εμφανίζονται κατά διαστήματα. Αντίθετα, σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς η λοίμωξη μπορεί να επιμένει μέχρι να χορηγηθεί κατάλληλη θεραπεία.

Η διάγνωση δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς το παράσιτο δεν ανιχνεύεται στις συνήθεις εργαστηριακές εξετάσεις κοπράνων που χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες γαστρεντερικές λοιμώξεις. Απαιτείται ειδική μικροσκοπική εξέταση με ιδιαίτερη χρώση, ενώ πολλές φορές χρειάζεται η συλλογή περισσότερων από ενός δειγμάτων κοπράνων για να αυξηθεί η πιθανότητα ανίχνευσης του παρασίτου. Η θεραπεία βασίζεται στη χορήγηση ειδικού συνδυασμού αντιβιοτικών για διάστημα επτά έως δέκα ημερών, ενώ σε ασθενείς με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να απαιτηθεί μεγαλύτερη διάρκεια αγωγής. Οι ειδικοί συνιστούν όσοι εμφανίζουν διάρροια που διαρκεί περισσότερο από τρεις έως πέντε ημέρες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου καταγράφονται κρούσματα, να αναζητούν άμεσα ιατρική αξιολόγηση.

Οδηγίες πρόληψης

Όσον αφορά την πρόληψη, η σωστή υγιεινή των τροφίμων παραμένει ιδιαίτερα σημαντική, αν και δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο. Μελέτες έχουν δείξει ότι το σχολαστικό πλύσιμο των φρούτων και των λαχανικών απομακρύνει μεγάλο ποσοστό των παρασίτων, χωρίς όμως να εξασφαλίζει την πλήρη απομάκρυνσή τους. Το ξέπλυμα με διάλυμα νερού και ξιδιού φαίνεται να είναι ελαφρώς αποτελεσματικότερο από το απλό νερό, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει εντελώς το παράσιτο. 

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι ειδικοί συνιστούν σχολαστικό πλύσιμο των χεριών πριν και μετά την προετοιμασία τροφίμων, πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών κάτω από τρεχούμενο νερό, χρήση καθαρής βούρτσας για σκληρά λαχανικά και απομάκρυνση των εξωτερικών φύλλων από μαρούλια και λάχανα. Αν και τα μέτρα αυτά δεν εξασφαλίζουν απόλυτη προστασία, μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα έκθεσης σε παθογόνους μικροοργανισμούς και συμβάλλουν στην πρόληψη των τροφιμογενών λοιμώξεων.