Σύγχρονες παρεμβάσεις για την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών με ΧΑΠ στην Υγεία

Η ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) και για ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε αποτελεσματικές παρεμβάσεις πρόληψης και φροντίδας βρέθηκε στο επίκεντρο ενημερωτικής πρωτοβουλίας με τίτλο «Σύγχρονες Παρεμβάσεις για την Ισότιμη Πρόσβαση των Ασθενών με ΧΑΠ στην Υγεία». 

O κ. Πέτρος Μπακάκος, kαθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ και Γενικός Γραμματέας της ΕΠΕ, τόνισε μεταξύ άλλων: «Η ΧΑΠ αποτελεί την 3η αιτία θανάτου παγκοσμίως ενώ το ποσοστό των Ελλήνων που πάσχουν από ΧΑΠ ανέρχεται στο 8.5% του πληθυσμού. Ο κυριότερος προδιαθεσικός παράγοντας για τη νόσο είναι το κάπνισμα. Καθώς πρόκειται για εξελικτική νόσο, η έγκαιρη διάγνωση της νόσου αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για τη θεραπευτική διαχείριση. Και αυτό διότι η πρωταρχική και ίσως η μοναδική παρέμβαση που αποτρέπει την εξέλιξη της νόσου είναι η διακοπή του καπνίσματος. Από τις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις η σημαντικότερη είναι η πνευμονική αποκατάσταση, για την οποία υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που επιβεβαιώνουν την αξία της στη βελτίωση της ικανότητας για άσκηση και της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΧΑΠ.»

Η πρώτη θεματική ενότητα της εκδήλωσης είχε τίτλο «Έγκαιρη Διάγνωση της ΧΑΠ», θέτοντας στο επίκεντρο τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης αναγνώρισης της νόσου και της εφαρμογής στοχευμένων πολιτικών υγείας, που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της πορείας και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις υφιστάμενες προκλήσεις, στα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στο πεδίο της διάγνωσης, αλλά και στις δυνατότητες που δημιουργούνται μέσα από οργανωμένα προγράμματα προληπτικού ελέγχου και το συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων.

Από την πλευρά της, η κ. Νικολέττα Ροβίνα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Ειδική Γραμματέας της ΕΠΕ, αναφέρθηκε στους μύθους και τις λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με τη ΧΑΠ, οι οποίες λειτουργούν ως εμπόδιο στην έγκαιρη διάγνωση της νόσου. Όπως τόνισε, η συστηματική αναζήτηση παραγόντων κινδύνου πέραν του καπνίσματος και η ευρύτερη αξιοποίηση διαγνωστικών εργαλείων, όπως η σπιρομέτρηση και τα ειδικά ερωτηματολόγια, μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην πρώιμη ανίχνευση της νόσου. Παράλληλα, η ευαισθητοποίηση των ιατρών για την αναγνώριση των πρώιμων σημείων και των παραγόντων κινδύνου της ΧΑΠ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη μείωση της υποδιάγνωσης και την έγκαιρη εφαρμογή παρεμβάσεων.

Στην πρόταση για σύζευξη προγραμμάτων πρόληψης με τη λειτουργία των Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος αναφέρθηκε η κ. Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Μέλος του Δ.Σ. της ΕΠΕ. Η κ. Κατσαούνου επισήμανε ότι οι συχνές επισκέψεις -5 τουλάχιστον συνεδρίες- που προβλέπει το πρόγραμμα διακοπής καπνίσματος, δημιουργούν θεραπευτική σχέση μεταξύ του καπνιστή και του πνευμονολόγου, καθώς και το κατάλληλο πλαίσιο για την εφαρμογή προληπτικού ελέγχου. Συγκεκριμένα, λαμβάνεται ιατρικό ιστορικό, γίνεται πλήρης λειτουργικός έλεγχος της αναπνευστικής λειτουργίας (PFTs), εξηγείται το όφελος του ελέγχου με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) και στις τελευταίες συνεδρίες αξιολογούνται τα ευρήματα των εξετάσεων, οι οποίες γίνονται σε προγραμματισμένα ραντεβού με υποβοήθηση. Όπως τόνισε,  τα πρώιμα αποτελέσματα του Ιατρείου Διακοπής Καπνίσματος της Μονάδας Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας της Α΄ΚΕΘ του ΓΝΑ «Ευαγγελισμός» δείχνουν ότι το σύνολο σχεδόν των καπνιστών αποδέχθηκε τον προληπτικό έλεγχο (LDCT, PFTs), κάτι που οδήγησε σε πρώιμη διάγνωση καρκίνου στο 1,6% των καπνιστών και σε πρωτοδιάγνωση ΧΑΠ, άσθματος και στεφανιαίας νόσου σε ποσοστό 5%, 3,3% και 4,2% των καπνιστών αντίστοιχα.

Τη διάσταση του ασθενή και τον ρόλο των συλλογικών φορέων ανέδειξε ο κ. Δημήτρης Κοντοπίδης, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ» και European Lung Foundation Chair, επισημαίνοντας την ανάγκη έγκαιρης ανίχνευσης και συστηματικής καταγραφής των ασθενών με ΧΑΠ. Όπως ανέφερε, η νόσος συχνά παραμένει αδιάγνωστη, καθώς τα συμπτώματά της υποτιμώνται ή θεωρούνται αναμενόμενα. Τόνισε ότι απαιτείται η υιοθέτηση μιας πιο ενεργητικής προσέγγισης, με στοχευμένο έλεγχο σε ομάδες υψηλού κινδύνου, ευρύτερη αξιοποίηση της σπιρομέτρησης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα και ουσιαστική ενδυνάμωση των ασθενών.

Η συζήτηση ανέδειξε ως κοινό συμπέρασμα ότι η έγκαιρη διάγνωση της ΧΑΠ αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου και προϋποθέτει συντονισμένες παρεμβάσεις, τόσο σε επίπεδο πολιτικής υγείας όσο και στην καθημερινή κλινική πρακτική, με τη συνεργασία Πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και ασθενών.

Η δεύτερη θεματική ενότητα με τίτλο «Πνευμονική Αποκατάσταση – Απόδειξη Αναγκαιότητας και Δρόμος προς την Αποζημίωση» εστίασε στο ρόλο της πνευμονικής αποκατάστασης ως αναπόσπαστου μέρους της ολοκληρωμένης φροντίδας των ασθενών με ΧΑΠ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν όχι μόνο τα αποδεδειγμένα οφέλη της πνευμονικής αποκατάστασης, αλλά και η ανάγκη διεπιστημονικής προσέγγισης, καθώς και τα επόμενα βήματα σε επίπεδο πολιτικών υγείας για την ανάπτυξη, τη θεσμική κατοχύρωση και την πιθανή αποζημίωση αντίστοιχων υπηρεσιών. Προβλήθηκε, επίσης, σύντομο βίντεο αφιερωμένο στα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης που υλοποιεί η ΕΠΕ στους Δήμους Θεσσαλονίκης και Περιστερίου, αναδεικνύοντας στην πράξη τα οφέλη της αποκατάστασης για τους ασθενείς με ΧΑΠ, καθώς και τη δυνατότητα ανάπτυξης αντίστοιχων παρεμβάσεων σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η κ. Ανδριάνα Παπαϊωάννου, Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ και Υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας «Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια» της ΕΠΕ, υπογράμμισε τον κεντρικό και συντονιστικό ρόλο του πνευμονολόγου στα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, από τη διάγνωση και την αξιολόγηση της αναπνευστικής λειτουργίας έως την επιλογή των κατάλληλων ασθενών. Όπως ανέφερε, σε συνεργασία με τη διεπιστημονική ομάδα, ο πνευμονολόγος παρακολουθεί την πορεία των ασθενών και συμβάλλει στη διαμόρφωση εξατομικευμένων παρεμβάσεων.

Το συμπέρασμα που προέκυψε από τις τοποθετήσεις των συμμετεχόντων ήταν ότι η πνευμονική αποκατάσταση αποτελεί βασικό πυλώνα της σύγχρονης αντιμετώπισης της ΧΑΠ και ότι η μετάβαση από μεμονωμένες ή πιλοτικές παρεμβάσεις σε ένα οργανωμένο, εθνικό πλαίσιο παροχής και αποζημίωσης αντίστοιχων υπηρεσιών αποτελεί κρίσιμο επόμενο βήμα για το σύστημα υγείας.

Την εκδήλωση διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), με την ευγενική χορηγία της Chiesi Hellas.