ΙατροίΔιατροφολόγοιΑισθητικοίΝοσηλευτήριαΔιαγνωστικάΧημείαΦαρμακείαΓυμναστήριαΑσφάλειες

Παγκόσμια Ημέρα Καρκίνου: 4 στα 10 κρούσματα θα μπορούσαν να προληφθούν

04 Φεβρουαρίου 2026, 07:00

images

Έως και τέσσερα στα δέκα κρούσματα καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσαν να προληφθούν, σύμφωνα με νέα παγκόσμια ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC). Η μελέτη εξετάζει 30 αιτίες που μπορούν να προληφθούν, όπως ο καπνός, το αλκοόλ, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υπεριώδης ακτινοβολία - και για πρώτη φορά - εννέα λοιμώξεις που προκαλούν καρκίνο. Η ανάλυση, η οποία δημοσιεύθηκε ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου, στις 4 Φεβρουαρίου, εκτιμά ότι το 37% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου το 2022, περίπου 7,1 εκατομμύρια κρούσματα, συνδέονταν με αιτίες που μπορούσαν να προληφθούν. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τις τεράστιες δυνατότητες της πρόληψης στη μείωση του παγκόσμιου φόρτου του καρκίνου.

Αντλώντας δεδομένα από 185 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, η μελέτη προσδιορίζει τον καπνό ως την κύρια αιτία καρκίνου που μπορούσε να προληφθεί, παγκοσμίως υπεύθυνη για το 15% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου, ακολουθούμενη από τις λοιμώξεις (10%) και την κατανάλωση αλκοόλ (3%).

Τρεις τύποι καρκίνου - καρκίνος του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας - αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ όλων των κρουσμάτων καρκίνου που μπορούσαν να προληφθούν τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, παγκοσμίως.

Ο καρκίνος του πνεύμονα συνδεόταν κυρίως με το κάπνισμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση, ο καρκίνος του στομάχου αποδιδόταν σε μεγάλο βαθμό στη λοίμωξη από το Helicobacter pylori και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας προκλήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

«Αυτή είναι η πρώτη παγκόσμια ανάλυση που δείχνει πόσος κίνδυνος καρκίνου προέρχεται από αιτίες που μπορούμε να αποτρέψουμε», δήλωσε ο Δρ. André Ilbawi, επικεφαλής της ομάδας του ΠΟΥ για τον έλεγχο του καρκίνου και συγγραφέας της μελέτης. «Εξετάζοντας τα πρότυπα σε όλες τις χώρες και τις πληθυσμιακές ομάδες, μπορούμε να παρέχουμε στις κυβερνήσεις και στα άτομα πιο συγκεκριμένες πληροφορίες για να βοηθήσουμε στην πρόληψη πολλών κρουσμάτων καρκίνου πριν ξεκινήσουν».

Διαφορές μεταξύ ανδρών, γυναικών και σε περιοχές

Το βάρος του καρκίνου που μπορούσε να προληφθεί ήταν σημαντικά υψηλότερο στους άνδρες παρά στις γυναίκες, με το 45% των νέων κρουσμάτων καρκίνου να αφορούν άνδρες σε σύγκριση με 30% στις γυναίκες.

Στους άνδρες, το κάπνισμα αντιπροσώπευε περίπου το 23% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου, ακολουθούμενο από λοιμώξεις με 9% και αλκοόλ με 4%. Μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως, οι λοιμώξεις αντιπροσώπευαν το 11% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου, ακολουθούμενο από το κάπνισμα με 6% και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος με 3%.

«Αυτή η ιστορική μελέτη αποτελεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του καρκίνου που μπορεί να προληφθεί παγκοσμίως, ενσωματώνοντας για πρώτη φορά λοιμώδη αίτια καρκίνου μαζί με συμπεριφορικούς, περιβαλλοντικούς και επαγγελματικούς κινδύνους», δήλωσε η Δρ. Isabelle Soerjomataram, Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Μονάδας Επιτήρησης Καρκίνου του IARC και κύρια συγγραφέας της μελέτης. «Η αντιμετώπιση αυτών των αιτιών που μπορούν να προληφθούν αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές ευκαιρίες για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου».

Ο προλήψιμος καρκίνος διέφερε σημαντικά μεταξύ των περιοχών. Μεταξύ των γυναικών, οι προλήψιμοι καρκίνοι κυμαίνονταν από 24% στη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία έως 38% στην υποσαχάρια Αφρική. Μεταξύ των ανδρών, το υψηλότερο ποσοστό παρατηρήθηκε στην Ανατολική Ασία με 57% και το χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική με 28%. Αυτές οι διαφορές αντικατοπτρίζουν την ποικίλη έκθεση σε συμπεριφορικούς, περιβαλλοντικούς, επαγγελματικούς και μολυσματικούς παράγοντες κινδύνου, καθώς και διαφορές στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, τις εθνικές πολιτικές πρόληψης και την ικανότητα του συστήματος υγείας.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για στρατηγικές πρόληψης ειδικές για το εκάστοτε πλαίσιο, που περιλαμβάνουν ισχυρά μέτρα ελέγχου του καπνού, ρύθμιση του αλκοόλ, εμβολιασμό κατά λοιμώξεων που προκαλούν καρκίνο, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και η ηπατίτιδα Β, βελτιωμένη ποιότητα του αέρα, ασφαλέστερους χώρους εργασίας και πιο υγιεινά περιβάλλοντα τροφίμων και σωματικής άσκησης.

Η συντονισμένη δράση σε όλους τους τομείς, από την υγεία και την εκπαίδευση έως την ενέργεια, τις μεταφορές και την εργασία, μπορεί να αποτρέψει εκατομμύρια οικογένειες από το να βιώσουν το βάρος της διάγνωσης καρκίνου. Η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου που μπορούν να προληφθούν όχι μόνο μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου, αλλά και μειώνει το μακροπρόθεσμο κόστος υγειονομικής περίθαλψης και βελτιώνει την υγεία και την ευημερία του πληθυσμού.

Σχετικά Άρθρα