Οι διάφορες μορφές γνωστικής εξασθένησης αφορούν 2 στις 3 φορές το γυναικείο φύλο

Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες όχι μόνο εμφανίζουν συχνότερα Nόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, αλλά φαίνεται να επηρεάζονται πιο έντονα και από ορισμένους κοινούς παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τη γνωστική εξασθένηση. Τα ευρήματα προέρχονται από μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο και δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Biology of Sex Differences.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα περισσότερων από 17.000 ενηλίκων μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξετάζοντας πώς διαφορετικοί παράγοντες κινδύνου επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία ανδρών και γυναικών. Σύμφωνα με τη βασική ερευνήτρια Megan Fitzhugh, η σημασία ενός παράγοντα κινδύνου δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο συχνά εμφανίζεται, αλλά και από το πόσο σοβαρά επηρεάζει τον εγκέφαλο κάθε φύλου.

Τα αποτελέσματα ίσως βοηθούν να εξηγηθεί γιατί σχεδόν τα δύο τρίτα των ασθενών με Αλτσχάιμερ στις ΗΠΑ είναι γυναίκες. Σήμερα περίπου επτά εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν με τη νόσο, με τις γυναίκες να αποτελούν την πλειονότητα των περιστατικών. Αν και η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των γυναικών θεωρούνταν για χρόνια η βασική εξήγηση, οι ειδικοί πιστεύουν πλέον ότι αυτό δεν αρκεί. Για τον λόγο αυτό, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει όλο και περισσότερο τον ρόλο βιολογικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Στη μελέτη αξιολογήθηκαν 13 γνωστοί παράγοντες κινδύνου για άνοια, χρησιμοποιώντας στοιχεία από τη μεγάλη αμερικανική έρευνα Health and Retirement Study. Οι παράγοντες αυτοί περιλάμβαναν:

- το μορφωτικό επίπεδο, 

- την απώλεια ακοής, 

- το κάπνισμα, 

- την κατανάλωση αλκοόλ, 

- την παχυσαρκία, 

- την κατάθλιψη, 

- τη σωματική αδράνεια, 

- την υπέρταση, 

- το διαβήτη και 

-άλλες καρδιομεταβολικές παθήσεις.

Η ανάλυση αποκάλυψε σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι γυναίκες εμφάνιζαν συχνότερα κατάθλιψη, χαμηλή φυσική δραστηριότητα και προβλήματα ύπνου. Συγκεκριμένα, το 17% των γυναικών ανέφερε συμπτώματα κατάθλιψης, έναντι μόλις 9% των ανδρών. Επιπλέον, σχεδόν οι μισές γυναίκες δήλωσαν περιορισμένη σωματική δραστηριότητα, ενώ τα προβλήματα ύπνου ήταν επίσης πιο συχνά.

Παράλληλα, οι γυναίκες είχαν κατά μέσο όρο ελαφρώς χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, κάτι που θεωρείται παράγοντας που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης αργότερα στη ζωή. Από την άλλη πλευρά, οι άνδρες εμφάνιζαν συχνότερα απώλεια ακοής, διαβήτη και αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ.

Η υπέρταση, ωστόσο, ήταν εξαιρετικά συχνή και στα δύο φύλα, επηρεάζοντας περίπου έξι στους δέκα συμμετέχοντες. Επιπλέον, ο μέσος δείκτης μάζας σώματος τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών βρισκόταν στην κατηγορία υπέρβαρου ή παχυσαρκίας.

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας ήταν ότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου είχαν πολύ μεγαλύτερη επίδραση στη γνωστική λειτουργία των γυναικών. Παθήσεις που σχετίζονται με την καρδιά και τον μεταβολισμό, όπως η υπέρταση και η παχυσαρκία, συνδέονταν με μεγαλύτερη μείωση των γνωστικών επιδόσεων στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον ήταν το γεγονός ότι η απώλεια ακοής και ο διαβήτης, παρότι εμφανίζονταν συχνότερα στους άνδρες, φαίνεται να επηρέαζαν περισσότερο τη μνήμη και τη σκέψη των γυναικών. Αυτό δείχνει ότι ο ίδιος παράγοντας κινδύνου δεν έχει απαραίτητα την ίδια επίδραση σε όλους τους ανθρώπους.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια Judy Pa, τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία του φύλου στην έρευνα για την άνοια αλλά και για άλλες σοβαρές ασθένειες, όπως οι καρδιοπάθειες και ο καρκίνος. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η κατανόηση αυτών των διαφορών μπορεί να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας.

Η μελέτη ενισχύει επίσης το ενδιαφέρον για την εξατομικευμένη ιατρική, δηλαδή την προσέγγιση που προσαρμόζει την πρόληψη και τη θεραπεία στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ατόμου, συμπεριλαμβανομένου του φύλου. Αντί για γενικές οδηγίες που απευθύνονται σε όλους, οι ειδικοί πιστεύουν ότι ίσως είναι πιο αποτελεσματικό να στοχεύονται οι παράγοντες που επηρεάζουν περισσότερο συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού.

Επειδή πολλοί από τους παράγοντες κινδύνου μπορούν να τροποποιηθούν, οι ερευνητές θεωρούν ότι υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες πρόληψης. Για τις γυναίκες, ιδιαίτερα σημαντική φαίνεται να είναι η αντιμετώπιση της κατάθλιψης, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και η καλύτερη φροντίδα της καρδιαγγειακής υγείας, ειδικά της υπέρτασης.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Παρότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να διευκρινιστούν πλήρως οι αιτίες αυτών των διαφορών, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ορμονικοί, γενετικοί και κοινωνικοί παράγοντες πιθανόν παίζουν σημαντικό ρόλο. Η βαθύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία πιο στοχευμένων παρεμβάσεων και στη μείωση του βάρους της άνοιας, ιδιαίτερα στις γυναίκες που φαίνεται να επηρεάζονται δυσανάλογα.