Ηπατικές βλάβες εξαιτίας των μικροπλαστικών που λαμβάνουμε από τη διατροφή

Τα μικροπλαστικά, δηλαδή τα εξαιρετικά μικρά σωματίδια που προκύπτουν από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων, αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για τη δημόσια υγεία. Νallέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, δείχνει ότι ένας από τους συνηθέστερους τύπους μικροπλαστικών μπορεί να προκαλέσει σημαντική βλάβη στο ήπαρ, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με διατροφή πλούσια σε λιπαρά και χοληστερόλη.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια και επικεντρώθηκε στο πολυαιθυλένιο, το πιο διαδεδομένο είδος πλαστικού, το οποίο χρησιμοποιείται σε προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως οι πλαστικές σακούλες και τα δοχεία γάλακτος. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα ζώα που εκτέθηκαν στα μικροπλαστικά και ταυτόχρονα ακολουθούσαν διατροφή υψηλή σε λιπαρά παρουσίασαν επίπεδα δεικτών ηπατικής βλάβης υπερδιπλάσια σε σύγκριση με εκείνα που έλαβαν την ίδια ποσότητα μικροπλαστικών αλλά κατανάλωναν κανονική τροφή.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, δρα Τάε Γκιου Ο, η έκθεση στα μικροπλαστικά είναι πλέον σχεδόν αναπόφευκτη, καθώς εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της αναπνοής, της τροφής, του νερού και ακόμη και μέσω της επαφής με το δέρμα. Παρότι προηγούμενες μελέτες είχαν ήδη αποδείξει την παρουσία τους στο ανθρώπινο σώμα, η νέα έρευνα επιδίωξε να εξετάσει πώς επιδρούν όταν συνυπάρχουν με μια ανθυγιεινή διατροφή, γνωστή για τις επιβαρυντικές της συνέπειες στο ήπαρ. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι ο συνδυασμός των δύο παραγόντων προκαλεί πολύ μεγαλύτερη βλάβη από ό,τι ο καθένας ξεχωριστά.

Κατά τη διάρκεια του πειράματος, όλα τα ποντίκια έλαβαν ίσες ποσότητες μικροπλαστικών επί οκτώ εβδομάδες. Η διαφορά ήταν ότι η μία ομάδα ακολουθούσε φυσιολογική δίαιτα, ενώ η άλλη ειδική δίαιτα σχεδιασμένη να προκαλεί μεταβολική στεατοηπατίτιδα, μια σοβαρή μορφή λιπώδους νόσου του ήπατος που συνδέεται με τη συσσώρευση λίπους και φλεγμονής.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τις επιπτώσεις, οι ερευνητές ανέλυσαν τον ηπατικό ιστό χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες υψηλής ακρίβειας. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η εφαρμογή της χωρικής μεταγραφωμικής, μιας καινοτόμου μεθόδου που επιτρέπει τον εντοπισμό των αλλαγών σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων και δείχνει ακριβώς σε ποια σημεία του οργάνου εντοπίζεται η βλάβη. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές τεχνικές, οι οποίες παρέχουν έναν μέσο όρο από εκατομμύρια κύτταρα, η νέα μέθοδος αποκάλυψε συγκεκριμένες «εστίες» φλεγμονής και κυτταρικής καταστροφής που διαφορετικά θα παρέμεναν αόρατες.

Η μελέτη εντόπισε επίσης τον σημαντικό ρόλο του ρυθμιστή γονιδίων PPAR-άλφα, μιας πρωτεΐνης που συμβάλλει στη διάσπαση και αξιοποίηση των λιπών από τον οργανισμό. Η λειτουργία του φαίνεται να επηρεάζεται από την έκθεση στα μικροπλαστικά, με αποτέλεσμα να μεταβάλλεται και η δραστηριότητα του γονιδίου Anxa2, το οποίο συμμετέχει στην επιδιόρθωση των ιστών. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι τα μικροπλαστικά ενδέχεται να παρεμποδίζουν τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας και αποκατάστασης του ήπατος.

Παρότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε πειραματόζωα και απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ίδια αποτελέσματα στον άνθρωπο, προσφέρει σημαντικές ενδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο τα μικροπλαστικά μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη ηπατικών παθήσεων. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η παρουσία τους στο περιβάλλον και στην καθημερινή ζωή είναι πλέον εκτεταμένη, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση της επιστημονικής διερεύνησης. 

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η καλύτερη κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που επηρεάζονται από τα μικροπλαστικά θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει σε νέες στρατηγικές πρόληψης και προστασίας της υγείας του ήπατος.