Η φαρμακευτική κάνναβη και πάλι στο προσκήνιο για τις αντικαρκινικές της δράσεις
17 Δεκεμβρίου 2025, 10:00
Δύο χημικές ενώσεις που περιέχονται στην κάνναβη φαίνεται να παρουσιάζουν ιδιαίτερα ισχυρή αντικαρκινική δράση όταν έρχονται σε επαφή με κύτταρα καρκίνου των ωοθηκών, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μελλοντική αντικαρκινική έρευνα. Οι ενώσεις αυτές είναι η τετραϋδροκανναβινόλη (THC) και η κανναβιδιόλη (CBD), τα δύο πιο γνωστά και μελετημένα συστατικά της κάνναβης. Η THC είναι υπεύθυνη για τις ψυχοδραστικές επιδράσεις του φυτού, ενώ η CBD δεν προκαλεί μέθη και έχει διαφορετικό φαρμακολογικό προφίλ.
Η ιατρική χρήση της κάνναβης είναι ήδη καθιερωμένη για την ανακούφιση διαφόρων συμπτωμάτων, όπως η ναυτία, ο χρόνιος πόνος, οι μυϊκοί σπασμοί και η απώλεια όρεξης. Τanto η THC όσο και η CBD ανήκουν στην οικογένεια των κανναβινοειδών, τα οποία αλληλεπιδρούν με το ενδοκανναβινοειδές σύστημα του οργανισμού, ένα πολύπλοκο βιολογικό σύστημα που ρυθμίζει κρίσιμες λειτουργίες όπως ο πόνος, η φλεγμονή, η ανοσολογική ισορροπία και η κυτταρική επιβίωση. Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα γύρω από τον ρόλο των κανναβινοειδών στην αντιμετώπιση του καρκίνου έχει ενταθεί σημαντικά.
Εκτός από τις ισχυρές αντιεμετικές τους ιδιότητες ιδιαίτερα χρήσιμες για ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, η THC και η CBD έχουν δείξει σε εργαστηριακές μελέτες υποσχόμενα αντικαρκινικά αποτελέσματα σε πολλούς τύπους καρκίνου, όπως του εγκεφάλου, του μαστού, του πνεύμονα και του προστάτη. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα, υπήρχε σαφής έλλειψη ερευνών που να εστιάζουν σε γυναικολογικούς καρκίνους, και ιδιαίτερα στον καρκίνο των ωοθηκών, ο οποίος χαρακτηρίζεται από υψηλή θνησιμότητα.
Νέα εργαστηριακή μελέτη, δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers, έρχεται να καλύψει αυτό το κενό και να προσφέρει νέα δεδομένα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε μελλοντικές θεραπείες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η CBD και η THC μπορούν να προκαλέσουν τον θάνατο καρκινικών κυττάρων των ωοθηκών και να επιβραδύνουν σημαντικά δείκτες που σχετίζονται με την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των όγκων.
Ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, δρα Siyao Tong, μαιευτήρας-γυναικολόγος, υποστηρίζει ότι τα ευρήματα είναι σε γενικές γραμμές συμβατά με προηγούμενες μελέτες σε άλλους τύπους καρκίνου. Και οι δύο ουσίες παρουσίασαν σαφή ανασταλτική δράση στα καρκινικά κύτταρα, ενώ ο συνδυασμός τους, ιδίως σε αναλογία 1:1, εμφάνισε την πιο ισχυρή αντικαρκινική επίδραση, γεγονός που υποδηλώνει συνεργιστική δράση.
Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε πειράματα in vitro σε δύο διαφορετικές σειρές καρκινικών κυττάρων ωοθηκών: μία που ανταποκρίνεται στη χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα και μία που εμφανίζει ανθεκτικότητα σε αυτή. Τα φάρμακα πλατίνας, όπως η σισπλατίνη και η καρβοπλατίνη, αποτελούν βασικό πυλώνα της θεραπείας του καρκίνου των ωοθηκών. Και οι δύο κυτταρικές σειρές ανταποκρίθηκαν στην έκθεση σε CBD και THC, με τα ανθεκτικά κύτταρα να δείχνουν μεγαλύτερη ευαισθησία σε υψηλότερες συγκεντρώσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρημα της «εκλεκτικής κυτταροτοξικότητας», δηλαδή η ικανότητα των ουσιών να καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα χωρίς να προκαλούν αντίστοιχη βλάβη στα υγιή κύτταρα. Αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη ασφαλών αντικαρκινικών θεραπειών. Παράλληλα, η μελέτη ανέδειξε το φαινόμενο της συνεργιστικής δράσης των κανναβινοειδών, γνωστό ως «entourage effect», όπου ο συνδυασμός THC και CBD είναι πιο αποτελεσματικός από τη μεμονωμένη χρήση τους.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς που εξηγούν την αντικαρκινική δράση, όπως η μείωση της ικανότητας των καρκινικών κυττάρων να πολλαπλασιάζονται, η ενεργοποίηση της απόπτωσης, ο περιορισμός της μεταστατικής τους δυνατότητας και η αναστολή κρίσιμων μονοπατιών σηματοδότησης που προάγουν την ανάπτυξη του όγκου.
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Απαιτούνται εκτενείς μελέτες σε ζωικά μοντέλα και κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή στην καθημερινή ιατρική πρακτική. Παρ’ όλα αυτά, η CBD και η THC θα μπορούσαν στο μέλλον να λειτουργήσουν ως συμπληρωματικές θεραπείες μαζί με τη χημειοθεραπεία, μειώνοντας την ανθεκτικότητα του καρκίνου και βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.
