Κατακραυγή για το σχόλιο Φειδία για άτομα με νοητική αναπηρία

Την πρόθεση της Κυπριακής Παραολυμπιακής Επιτροπής να υποβάλει καταγγελία κατά του Φειδία Παναγιώτου στο Ευρωκοινοβούλιο, γνωστοποίησε ο πρόεδρος της επιτροπής Ανδρέας Γεωργίου σε παρέμβασή του στην κρατική τηλεόραση, καλώντας τον ευρωβουλευτή να απολογηθεί για τις προσβλητικές αναφορές του προς τα άτομα με νοητική αναπηρία.

Ο Φειδίας Παναγιώτου αναφέρθηκε στα άτομα με νοητική αναπηρία ως «πελλούς» κατά τη διάρκεια διαδικτυακού podcast στο οποίο ήταν καλεσμένος ο 21χρονος παρα-αθλητής κολύμβησης Λοΐζος Χρυσάνθου.

Ο Χρυσάνθου, ο οποίος έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για υποψηφιότητα στις βουλευτικές εκλογές με το κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας, αναφερόταν στο στόχο του για συμμετοχή στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του 2028.

Η αναφορά του ευρωβουλευτή, προκάλεσε κύμα καταδίκης από φορείς για άτομα με αναπηρία και από πολιτικά κόμματα, που κάνουν λόγο για θεσμικά απαράδεκτη συμπεριφορά και επικίνδυνη αναπαραγωγή στερεοτύπων σε βάρος ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Την αναφορά κλήθηκε να σχολιάσει ο Αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννης Αντωνίου, ο οποίος μιλώντας στην κρατική τηλεόραση δήλωσε ότι «οι συγκεκριμένες αναφορές είναι ενοχλητικές και εξόχως προβληματικές», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί με νηφαλιότητα.

«Όχι με υπερβολές, ούτε με ακρότητες», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας παράλληλα πως «δεν γίνεται εδώ και 24 ώρες να είναι πρώτο θέμα κάτι που είπε ένας ευρωβουλευτής».

Υπονόμευση του αγώνα για συμπερίληψη και ισότητα 

Η Κυπριακή Ομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥΣΟΑ) σε ανακοίνωση σε σχέση με τις πρόσφατες αναφορές του Ευρωβουλευτή εξέφρασε απογοήτευση, οργή και έντονη καταδίκη.

Όπως επισήμανε η Ομοσπονδία παρακολουθεί διαχρονικά τις εξελίξεις που αφορούν τα άτομα με αναπηρίες και παρεμβαίνει κάθε φορά που διακυβεύονται θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.

Τόνισε ότι τέτοιου είδους τοποθετήσεις αναπαράγουν παρωχημένες και προσβλητικές αντιλήψεις, οι οποίες καλλιεργούν διαχωριστικά πλαίσια και υπονομεύουν τον στόχο της κοινωνικής συμπερίληψης και της ισότιμης συμμετοχής.

Η ΚΥΣΟΑ υπογράμμισε πως είναι θεσμικά αποτρεπτικό και βαθιά προβληματικά εκλεγμένα πρόσωπα, τα οποία εκπροσωπούν την Κυπριακή Δημοκρατία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να εκφέρουν λόγο που αντικατοπτρίζει εποχές σκοταδισμού και απαρτχάιντ.

Παράλληλα σημείωσε πως η πολιτική ιδιότητα προϋποθέτει αυξημένο αίσθημα ευθύνης, ενώ εξέφρασε απογοήτευση για το γεγονός ότι ένας νέος άνθρωπος «ρίχνει στα τάρταρα το επίπεδο του πολιτικού λόγου».

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο περιεχόμενο του σχολίου του Ευρωβουλευτή, το οποίο χαρακτηρίζεται όχι ως ατυχές χιούμορ, αλλά ως ευθεία προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των ατόμων με νοητική αναπηρία.

Η ΚΥΣΟΑ απέρριψε το ενδεχόμενο να γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε δικαιολογία περί ηλικίας ή απειρίας και καλεί τον κ. Παναγιώτου να επιμορφωθεί άμεσα σε ζητήματα σεβασμού στη διαφορετικότητα, στην εγγενή αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.

Ο δημόσιος λόγος φέρει αυξημένη ευθύνη 

Η Κυπριακή Ομοσπονδία Ειδικών Ολυμπιακών (Special Olympics Cyprus), κάλεσε τον κ. Παναγιώτου να τοποθετηθεί με θεσμική υπευθυνότητα και σεβασμό, σε σχέση με το σχόλιο του.

Σε ανακοίνωση της, η Ομοσπονδία ανέφερε ότι η χρήση γλώσσας που υποτιμά, απαξιώνει ή γελοιοποιεί άτομα με νοητική αναπηρία δεν συνάδει με τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και αντιβαίνει στις αρχές της ισότητας, της κοινωνικής συμμετοχής και της συμπερίληψης.

Όπως επισήμανε, τέτοιες εκφράσεις ενισχύουν στερεοτυπικές αντιλήψεις και υπονομεύουν τις θεσμικές και κοινωνικές προσπάθειες για ισότιμη ένταξη των ατόμων με αναπηρία.

Τόνισε παράλληλα, ότι ο δημόσιος λόγος προσώπων με θεσμικό ρόλο και κοινωνική επιρροή φέρει αυξημένη ευθύνη, αφού επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων στην κοινωνία.

Παρέμβαση Παρατηρητηρίου Τρίτης Ηλικίας

Αποτροπιασμό και οργή του για τις πρόσφατες δηλώσεις του Ευρωβουλευτή εξέφρασε και το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, ως θεματοφύλακας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας κάθε πολίτη.

«Το να χαρακτηρίζεται η κατηγορία S14 των Παραολυμπιακών Αγώνων, που αφορά συνανθρώπους μας με νοητική αναπηρία, ως κατηγορία ‘για τους πελλούς’, δεν αποτελεί ούτε ‘αστοχία’, ούτε ‘αδυναμία έκφρασης’», αλλά «είναι η επιτομή του κοινωνικού εκφασισμού και της απόλυτης πνευματικής ένδειας», ανέφερε σε ανακοίνωση το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου.

Σημείωσε ότι «είναι τραγικό, την ώρα που το αναπηρικό κίνημα, η ΚΥΣΟΑ και η Κυπριακή Παραολυμπιακή Επιτροπή δίνουν καθημερινές μάχες για την εξάλειψη του στίγματος, ένας εκλεγμένος εκπρόσωπος της Κύπρου στο Ευρωκοινοβούλιο να ανασύρει από τον βούρκο του παρελθόντος όρους που παραπέμπουν σε σκοτεινές εποχές εγκλεισμού και χλεύης».

Το Παρατηρητήριο ανέφερε ότι συντάσσεται πλήρως με τον Αντιδήμαρχο Πόλεως Χρυσοχούς και όλους τους φορείς που ζητούν «την άμεση και δημόσια απολογία του, όχι μια τυπική ‘συγνώμη’ μέσω TikTok, αλλά μια έμπρακτη αναγνώριση της ζημιάς που προκάλεσε στον πολιτικό πολιτισμό της χώρας μας» και προσθέτει ότι "η Κύπρος του 2026 δεν ανήκει σε εκείνους που γελούν υποτιμητικά με την αναπηρία, αλλά σε εκείνους που αγωνίζονται για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς".

Τέτοια σχόλια δεν έχουν θέση στην κοινωνία μας 

Ο Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗΣΥ), ανέφερε ότι το περιεχόμενο της αναφοράς του κ. Παναγιώτου είναι ανάρμοστο, απαξιωτικό και προσβλητικό.

Σύμφωνα με το κόμμα, η επαίσχυντη αναφορά προς παρα-αθλητές με νοητική αναπηρία δεν προσβάλλει μόνο τα ίδια άτομα στα οποία απευθύνεται, αλλά πλήττει το σύνολο της κοινωνίας και κάθε πολίτη ξεχωριστά που σέβεται τις αρχές της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Ο ΔΗΣΥ σημείωσε πως τέτοιες τοποθετήσεις δεν έχουν καμία θέση ούτε στο δημόσιο διάλογο, ούτε στη κοινωνία.

Κάλεσε τον Ευρωβουλευτή, να προχωρήσει σε δημόσια απολογία, εφόσον διαθέτει, όπως αναφέρεται, την ελάχιστη ικανότητα ενσυναίσθησης απέναντι στους συμπολίτες του με αναπηρία.

Δεν πρόκειται για ολίσθημα 

Σε ανακοίνωση του το ΑΚΕΛ, καταδίκασε κατηγορηματικά τις δηλώσεις του Ευρωβουλευτή, κάνοντας λόγο για προσβλητικό και βαθιά προβληματικό λόγο.

Όπως ανέφερε, η καταδίκη από την Κυπριακή Παραολυμπιακή Επιτροπή αναδεικνύει τη σοβαρότητα του ζητήματος, σημειώνοντας ότι δεν πρόκειται για παρεξήγηση ούτε για μεμονωμένο «ολίσθημα», αλλά για στάση που δεν συνάδει με τον θεσμικό ρόλο που κατέχει.

Το ΑΚΕΛ υπογράμμισε ότι ο δημόσιος λόγος που προσβάλλει άτομα με αναπηρία και ιδιαίτερα παιδιά δεν μπορεί να γίνεται ανεκτός, ούτε να μένει ασχολίαστος.

Ζητείται απολογία 

Με γραπτή του δήλωση, ο κ. Παντελής Χρυσοστόμου του ΔΗΚΟ, ανέφερε ότι για άτομα με αναπηρία η μάχη κατά της πρόληψης είναι καθημερινός αγώνας, επισημαίνοντας πως δεν μπορεί να αποδεχθεί συμπεριφορές και δηλώσεις που προσβάλλουν την αξιοπρέπεια τους.

Τόνισε ότι οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι οφείλουν να στηρίζουν και να προστατεύουν τους πολίτες και όχι να τους χλευάζουν, ζητώντας δημόσια απολογία από τον κ. Παναγιώτου.

Ο δημόσιος λόγος φέρει ευθύνη

Σύμφωνα με ανακοίνωση της η Δημοκρατική Παράταξη (ΔΗΠΑ) ανέφερε πως τέτοιες τοποθετήσεις προσβάλλουν ευθέως τα άτομα με αναπηρίες, υπονομεύουν τις προσπάθειες για κοινωνική συμπερίληψη και ενισχύουν στερεότυπα και κοινωνικό αποκλεισμό.

Όπως επεσήμανε, οι παρωχημένες και προσβλητικές αντιλήψεις δεν είναι ακίνδυνες, καθώς τροφοδοτούν διαχωριστικές πρακτικές και ενισχύουν τη στιγματοποίηση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Η ΔΗΠΑ υπογράμμισε ότι ο δημόσιος λόγος φέρει αυξημένη ευθύνη και δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καλώντας τους θεσμικούς αξιωματούχους να επιδεικνύουν σεβασμό, ισότητα και προσήλωση στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ανωριμότητα και αναλγησία 

Η ΕΔΕΚ σε ανακοίνωση της ανέφερε ότι ο Ευρωβουλευτής έχει ξεπεράσει κάθε όριο.

Συγκεκριμένα το κόμμα αποδίδει το περιστατικό σε ανωριμότητα, αναλγησία, έπαρση και πλήρη αδιαφορία για τις πραγματικότητες που βιώνουν τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειες τους.

Όπως σημείωσε, η αναφορά του κ. Παναγιώτου για συνανθρώπους με νοητική αναπηρία συνιστά ευθεία προσβολή προς μία ιδιαίτερη ευάλωτη κοινωνική ομάδα και αποδεικνύει έλλειψη σεβασμού και κοινωνικής ευαισθησίας.

«Ντρεπόμαστε εκ μέρους του», ανέφερε χαρακτηριστικά το κόμμα.

Απαράδεκτη χαρακτηρίζεται η συμπεριφορά του 

Το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών με την σειρά τους, χαρακτήρισαν την συμπεριφορά του ως προσβλητική και απαράδεκτη, έναντι των ατόμων με αναπηρία.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Ταυτόχρονα, χαιρέτισαν την καταδίκη του σχολίου από την Κυπριακή Παραολυμπιακή Επιτροπή σημειώνοντας πως τέτοιες εκφράσεις δεν μπορούν να βαφτιστούν ούτε άστοχη στιγμή ούτε χιούμορ.

Έκκληση για αναγνώριση λάθους και σεβασμό

Την ελπίδα ο Eυρωβουλευτής να αντιληφθεί το σφάλμα του και να κάνει το αναμενόμενο, εξέφρασε το Κίνημα Άλμα – Πολίτες για την Κύπρο, αναφέροντας ότι «τα δημόσια πρόσωπα, ιδιαίτερα, οφείλουν να είναι πολλαπλώς προσεκτικά, καθότι ο λόγος τους εκφέρεται δημόσια - αναπαράγεται, αντιγράφεται, επιδρά».

Σε ανακοίνωση, το Κίνημα ανέφερε ότι «όταν τα δημόσια πρόσωπα δεν αντιλαμβάνονται καν το σφάλμα τους, πόσω δε μάλλον όταν δεν ζητούν συγνώμη για τα λεκτικά ατοπήματά τους, αποδεικνύουν νοο-τροπία» και «δίνουν στους πολίτες τη δυνατότητα να αντιληφθούν τι αξίες πρεσβεύουν».

«Το πώς μιλάμε δεν είναι μόνο θέμα καλών τρόπων, αν κι αυτό δεν είναι ασήμαντο. Ούτε είναι θέμα πολιτικής ορθότητας. Πρωτίστως, είναι θέμα σεβασμού σε άλλους ανθρώπους», καταλήγει.

Της Τζούλιας Σουππουρή