Άλμα: Πρόταση εκσυγχρονισμού του νόμου για καταδικασθέντες

Στο πλαίσιο της προσπάθειας του Κινήματος Άλμα - Πολίτες για εκσυγχρονισμό παλαιών και ξεπερασμένων νομοθεσιών, διαβιβάστηκε χθες στις Υπηρεσίες της Βουλής πρόταση για έναν νέο περί Αποκαταστάσεως Καταδικασθέντων Νόμο, μαζί με συνακόλουθη τροποποίηση του περί Αστυνομίας Νόμου.

Ο υφιστάμενος κυπριακός νόμος χρονολογείται από το 1981 και κινείται στη λογική της αποκατάστασης που είχε θεσπιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1970.

Στο μεταξύ, σύγχρονα ευρωπαϊκά συστήματα έχουν εξελιχθεί προς μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, δίνοντας πραγματική δεύτερη ευκαιρία μετά την πάροδο εύλογου χρόνου, αλλά επιτρέποντας παράλληλα πιο στοχευμένο έλεγχο παλαιών καταδικών όταν η φύση μιας συγκεκριμένης θέσης το δικαιολογεί.

Αυτή τη φιλοσοφία, σύμφωνα με το Κίνημα, επιδιώκεται να εισαχθεί και στην Κύπρο.

Με τη νέα πρόταση, που καταθέτουν οι βουλευτές του Κινήματος Οδυσσέας Μιχαηλίδης, Μιχάλης Παρασκευάς και Λίτσα Δρουσιώτου, διευρύνεται η δυνατότητα αποκατάστασης σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση.

Καταδίκες με ποινή φυλάκισης μέχρι τέσσερα χρόνια θα μπορούν να αποκαθίστανται αυτοδίκαια μετά την πάροδο μεγαλύτερων χρονικών περιόδων, ενώ για πρόσωπα που τέλεσαν το αδίκημα πριν συμπληρώσουν τα 21 τους χρόνια προβλέπεται, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, δυνατότητα αποκατάστασης ακόμη και για ποινές μέχρι έξι χρόνια.

Ταυτόχρονα, η πρόταση καλύπτει ένα σημαντικό κενό του σημερινού συστήματος.

Η αποκατάσταση μιας καταδίκης δεν θα σημαίνει ότι αυτή καθίσταται «αόρατη» για κάθε σκοπό, ακόμη και όταν κάποιος διεκδικεί μια θέση ιδιαίτερης ευθύνης και εμπιστοσύνης.

Για τον σκοπό αυτό, εισάγονται τρία διαφορετικά επίπεδα πληροφόρησης:

1. Γενικό πιστοποιητικό ποινικού μητρώου

Θα αποτελεί το πιστοποιητικό γενικής χρήσης, ουσιαστικά το σημερινό «λευκό ποινικό μητρώο». Οι αποκατασταθείσες καταδίκες δεν θα εμφανίζονται. Ένας άνθρωπος που έχει αποκατασταθεί θα μπορεί να συνεχίσει τη ζωή του και να διεκδικεί μια συνήθη θέση εργασίας χωρίς να τον ακολουθεί εφ’ όρου ζωής ένα παλαιό λάθος.

2. Πιστοποιητικό περιορισμένης γνωστοποίησης

Για συγκεκριμένες ευαίσθητες θέσεις, όπως στην Αστυνομία, στις Φυλακές, στη Δικαιοσύνη, στη Νομική Υπηρεσία, στον Στρατό, για νοσηλευτές, μαίες και κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και για ορισμένες θέσεις αυξημένης δημόσιας ή οικονομικής ευθύνης, θα μπορούν να γνωστοποιούνται συγκεκριμένες παλαιές καταδίκες που έχουν πραγματική σχέση με τη θέση, ακόμη και αν αυτές έχουν ήδη αποκατασταθεί. Δεν θα εμφανίζεται ολόκληρο το ποινικό ιστορικό. Θα εμφανίζονται μόνο οι κατηγορίες αδικημάτων που είναι συναφείς με τη συγκεκριμένη θέση και η ύπαρξή τους δεν θα σημαίνει αυτόματο αποκλεισμό. Το αρμόδιο όργανο θα οφείλει να προχωρεί σε εξατομικευμένη αξιολόγηση.

3. Βεβαίωση ύπαρξης ή μη κωλύματος

Όπου η νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι συγκεκριμένη καταδίκη αποτελεί κώλυμα, θα εκδίδεται απλώς βεβαίωση για το κατά πόσο το κώλυμα υφίσταται, χωρίς να αποκαλύπτονται περισσότερες πληροφορίες από όσες είναι αναγκαίες. Παράλληλα, διατηρούνται πλήρως τα ειδικά αυστηρά καθεστώτα που ήδη προβλέπει η νομοθεσία, όπως το ειδικό αρχείο, τα πιστοποιητικά και τα κωλύματα για αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών. 

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η φιλοσοφία της πρότασης είναι ξεκάθαρη: δεύτερη ευκαιρία σε όσους τη δικαιούνται, αλλά όχι τυφλό σημείο όταν πρόκειται για θέσεις αυξημένης ευθύνης και εμπιστοσύνης.