Προβλήματα στο έντερο και κατάθλιψη: Κοινή θεραπεία

06 Φεβρουαρίου 2026, 10:00

Τι θα γινόταν αν μια ενέσιμη πρωτεΐνη μπορούσε κάποτε να βοηθήσει στην αποκατάσταση τόσο του συνδρόμου του «διαρρέοντος εντέρου» όσο και της σοβαρής κατάθλιψης; Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Βικτόρια (University of Victoria – UVic), που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Chronic Stress, υποδηλώνει ότι αυτή η ιδέα ίσως δεν είναι τόσο μακρινή. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι μια γλυκοπρωτεΐνη, γνωστή ως Reelin, θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο τόσο στην αποκατάσταση της υγείας του εντέρου όσο και στη μείωση συμπτωμάτων που σχετίζονται με την κατάθλιψη.

Σε έναν υγιή οργανισμό, το γαστρεντερικό σύστημα -που περιλαμβάνει το στομάχι, το παχύ έντερο και το λεπτό έντερο και συχνά αποκαλείται συνολικά «έντερο»- ρυθμίζει αυστηρά ποια θρεπτικά συστατικά περνούν στην κυκλοφορία του αίματος. Το χρόνιο στρες, καθώς και παθήσεις που σχετίζονται με αυτό, όπως η μείζων καταθλιπτική διαταραχή, μπορούν να διαταράξουν αυτή την ισορροπία. Με την πάροδο του χρόνου, ο εντερικός φραγμός μπορεί να γίνει πιο διαπερατός, μια κατάσταση που συχνά περιγράφεται ως «διαρρέον έντερο».

Όταν συμβεί αυτό, επιβλαβή βακτήρια και τοξίνες μπορεί να διαφύγουν από το έντερο και να περάσουν στην κυκλοφορία. Το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά με φλεγμονή, η οποία μπορεί να επιδεινώσει τα καταθλιπτικά συμπτώματα. Εξαιτίας αυτής της σύνδεσης, θεραπείες που ενισχύουν τον εντερικό φραγμό ενδέχεται να μειώνουν τον κίνδυνο ή τη σοβαρότητα της κατάθλιψης.

Η Reelin και ο άξονας εντέρου–εγκεφάλου

Σύμφωνα με τον Hector Caruncho, καθηγητή ιατρικών επιστημών στο UVic και κύριο συγγραφέα της μελέτης, θεραπείες που βασίζονται στη Reelin θα μπορούσαν να προσφέρουν μια νέα προσέγγιση για την ταυτόχρονη υποστήριξη της υγείας του εντέρου και του εγκεφάλου. Η Reelin είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται σε πολλά σημεία του σώματος, όπως ο εγκέφαλος, το αίμα, το ήπαρ και το έντερο.

«Η μελέτη αυτή στόχευε στην κατανόηση του ρόλου της Reelin στο έντερο, ιδιαίτερα υπό συνθήκες χρόνιου στρες», εξηγεί ο Caruncho. «Ο άξονας εντέρου–εγκεφάλου γίνεται όλο και πιο σημαντικός για την κατανόηση πολλών ψυχιατρικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης».

Σε προκλινικά μοντέλα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι το χρόνιο στρες μείωνε τα επίπεδα Reelin στο έντερο. Ωστόσο, μία μόνο ένεση 3 μg Reelin ήταν αρκετή για να επαναφέρει τα επίπεδα αυτά στο φυσιολογικό.

Σύνδεση με την κατάθλιψη και την αποκατάσταση του εντέρου

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα Reelin στον εγκέφαλο. Παρόμοιες μειώσεις έχουν παρατηρηθεί και σε τρωκτικά που εκτέθηκαν σε χρόνιο στρες. Σε αυτά τα ζώα, μία ενδοφλέβια ένεση Reelin 3 μg προκάλεσε αντικαταθλιπτικού τύπου αποτελέσματα. Παράλληλα, έχει αποδειχθεί ότι η Reelin είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική ανανέωση του εντερικού βλεννογόνου.

«Συνολικά, αυτά τα ευρήματα μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη διαχείριση της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής», αναφέρει η Ciara Halvorson, υποψήφια διδάκτωρ νευροεπιστημών στο UVic και πρώτη συγγραφέας της μελέτης. «Ιδιαίτερα για άτομα που ζουν ταυτόχρονα με κατάθλιψη και γαστρεντερικά προβλήματα».

Προστατεύοντας το έντερο για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα κύτταρα που επενδύουν το έντερο ανανεώνονται κάθε τέσσερις έως πέντε ημέρες. Αυτή η ταχεία ανανέωση είναι ζωτικής σημασίας, καθώς το εντερικό τοίχωμα εκτίθεται συνεχώς σε δυνητικά επιβλαβείς ουσίες.

Αν η Reelin προστατεύει από το «διαρρέον έντερο» υποστηρίζοντας την ανανέωση του εντερικού επιθηλίου, τότε θα μπορούσε έμμεσα να προφυλάσσει και από την επιδείνωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων που προκαλούνται από φλεγμονώδεις ανοσολογικές αντιδράσεις σε ουσίες που διαφεύγουν από το έντερο.

Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα πριν εφαρμοστούν θεραπείες με βάση τη Reelin στην κλινική πράξη, τα αποτελέσματα δείχνουν μια πολλά υποσχόμενη νέα κατεύθυνση. Στοχεύοντας ταυτόχρονα τον εγκέφαλο και το έντερο, η Reelin θα μπορούσε στο μέλλον να προσφέρει μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στη θεραπεία της κατάθλιψης.