Οι πολιτιστικές δράσεις συνδέονται με την καλή υγεία

Η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως οι επισκέψεις σε κινηματογράφους, μουσεία, γκαλερί, θέατρα και συναυλίες, δεν προσφέρει μόνο ψυχαγωγία, αλλά φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλει και στην πιο αργή βιολογική γήρανση. Αυτό υποστηρίζει νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Epidemiology and Community Health, σύμφωνα με την οποία τα άτομα που συμμετέχουν συχνότερα σε πολιτιστικές εκδηλώσεις παρουσιάζουν σημαντικά νεότερη φυσιολογική ηλικία σε σχέση με όσους απέχουν από τέτοιες δραστηριότητες.

Αν και όλοι οι άνθρωποι μεγαλώνουν χρονολογικά με τον ίδιο τρόπο, η φυσιολογική ηλικία δεν συμβαδίζει πάντα με την ηλικία που αναγράφει το ημερολόγιο. Η φυσιολογική ηλικία αντικατοπτρίζει την πραγματική κατάσταση του οργανισμού και το πόσο καλά λειτουργούν τα διάφορα συστήματα του σώματος. Έτσι, δύο άτομα της ίδιας χρονολογικής ηλικίας μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ως προς τη βιολογική τους κατάσταση.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι η πολιτιστική συμμετοχή συνδέεται με καλύτερη ψυχική υγεία, μεγαλύτερη ευεξία και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων νοσημάτων στους μεγαλύτερους ενήλικες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα ελάχιστες μελέτες είχαν εξετάσει άμεσα αν αυτή η σχέση επηρεάζει και τη βιολογική γήρανση.

Για να διερευνήσουν το ζήτημα, ερευνητές από το Institute of Science Tokyo στην Ιαπωνία ανέλυσαν στοιχεία από 1.899 άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω που συμμετείχαν στη μακροχρόνια αγγλική μελέτη English Longitudinal Study of Ageing. Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν σε τουλάχιστον δύο χρονικές περιόδους μεταξύ 2004 και 2009.

Οι επιστήμονες υπολόγισαν τη φυσιολογική ηλικία χρησιμοποιώντας δέκα διαφορετικούς δείκτες υγείας, όπως η αρτηριακή πίεση, η πνευμονική λειτουργία, τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η LDL («κακή») χοληστερόλη, ο δείκτης μάζας σώματος, η δύναμη λαβής και η ταχύτητα βάδισης. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες δήλωσαν πόσο συχνά επισκέπτονταν κινηματογράφους, μουσεία ή γκαλερί και θέατρα, συναυλίες ή όπερες, δημιουργώντας έναν συνολικό δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι συμμετείχαν συχνά σε πολιτιστικές δραστηριότητες –τουλάχιστον κάθε λίγους μήνες– είχαν μέση φυσιολογική ηλικία 66,9 ετών, περίπου τρία χρόνια νεότερη από εκείνη των ατόμων με χαμηλή πολιτιστική συμμετοχή, των οποίων η φυσιολογική ηλικία έφτανε τα 69,9 έτη.

Επιπλέον, κάθε αύξηση κατά μία μονάδα στη βαθμολογία πολιτιστικής συμμετοχής συσχετίστηκε με μείωση της φυσιολογικής ηλικίας κατά περίπου 31 ημέρες, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως το εισόδημα, η εργασία και η ύπαρξη χρόνιων νοσημάτων.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όσοι συμμετείχαν περισσότερο σε πολιτιστικές δραστηριότητες ήταν συχνότερα γυναίκες, είχαν υψηλότερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, εργάζονταν και γενικά απολάμβαναν καλύτερη υγεία. Παρ' όλα αυτά, η στατιστική ανάλυση έλαβε υπόψη αυτούς τους παράγοντες, γεγονός που ενισχύει την αξιοπιστία της συσχέτισης.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η πολιτιστική συμμετοχή μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση επειδή ενισχύει τις κοινωνικές σχέσεις, μειώνει το άγχος, βελτιώνει την ψυχική υγεία και ενθαρρύνει έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Οι παράγοντες αυτοί φαίνεται να συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής λειτουργίας του οργανισμού καθώς περνούν τα χρόνια.

Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη είναι παρατηρησιακή και δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Είναι πιθανό τα άτομα που έχουν ήδη καλύτερη υγεία να μπορούν ευκολότερα να συμμετέχουν σε πολιτιστικές δραστηριότητες. Παρ' όλα αυτά, θεωρούν ότι η πολιτιστική συμμετοχή αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα και ενδέχεται να προσφέρει οφέλη συγκρίσιμα ακόμη και με εκείνα της τακτικής σωματικής άσκησης.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Καταλήγουν ότι η βελτίωση της οικονομικής και γεωγραφικής πρόσβασης σε πολιτιστικές εκδηλώσεις θα μπορούσε να δώσει σε περισσότερους ανθρώπους την ευκαιρία να συμμετέχουν. Παράλληλα, επισημαίνουν την ανάγκη για νέες μελέτες που θα εξετάσουν εάν η συστηματική ενίσχυση της πολιτιστικής ζωής μπορεί πράγματι να συμβάλει στη μακροχρόνια υγιή γήρανση.