Μπορεί ένα μωρό να «λέει ψέματα»;

18 Αυγούστου 2026, 06:15

Μωρά και νήπια μπορεί να εμφανίζουν συμπεριφορές εξαπάτησης πολύ νωρίτερα από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες, ακόμη και από την ηλικία των 8 μηνών, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cognitive Development.

Η έρευνα βασίστηκε σε αναφορές γονέων για τη συμπεριφορά περισσότερων από 750 παιδιών ηλικίας έως 47 μηνών.

Οι ερευνητές εξέτασαν πότε εμφανίζονται για πρώτη φορά συμπεριφορές που σχετίζονται με την εξαπάτηση και διαπίστωσαν ότι η νωρίτερη αναφορά κατανόησης και χρήσης εξαπάτησης αφορούσε παιδί μόλις 8 μηνών.

Τι σημαίνει «εξαπάτηση» σε ένα μωρό

Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για το συνειδητό και προσχεδιασμένο ψέμα που συναντάται στα μεγαλύτερα παιδιά.

Σε τόσο μικρές ηλικίες, συμπεριφορές που μπορεί να εκληφθούν ως εξαπάτηση είναι πιθανότερο να αποτελούν μέρος της φυσιολογικής γνωστικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Για παράδειγμα, ένα μωρό μπορεί να κλαίει για να το πάρουν αγκαλιά και να σταματά μόλις το σηκώσουν, ενώ ένα νήπιο μπορεί να κρύψει μια σοκολάτα όταν αντιληφθεί ότι πλησιάζει ο γονέας του.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, 25% των παιδιών προβλέπεται να κατανοούν την εξαπάτηση στους 18 μήνες και να την εκδηλώνουν στους 16 μήνες.

Σημάδι ανάπτυξης του εγκεφάλου

Οι ειδικοί που σχολιάζουν τη μελέτη υποστηρίζουν ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν αποτελούν απαραίτητα ανησυχητικό σημάδι.

Αντίθετα, μπορεί να δείχνουν ότι το παιδί αρχίζει να κατανοεί τι γνωρίζει ή δεν γνωρίζει ένας άλλος άνθρωπος και να προβλέπει πως θα αντιδράσει.

Ωστόσο, επισημαίνεται ότι τα αποτελέσματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία, καθώς βασίζονται στις παρατηρήσεις και τις αντιλήψεις των γονέων και όχι σε άμεση παρατήρηση των βρεφών από τους ερευνητές.

Χρειάζεται, επομένως, περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί σε ποιο βαθμό οι συμπεριφορές αυτές αντανακλούν πραγματική πρόθεση εξαπάτησης.

Τι σημαίνει για τους γονείς

Οι ειδικοί καλούν τους γονείς να μην αντιμετωπίζουν τέτοιες συμπεριφορές ως ένδειξη ότι το παιδί είναι «χειριστικό» ή ανήθικο.

Η κατανόηση ότι το ψέμα και η εξαπάτηση αποτελούν μέρος της αναπτυξιακής διαδικασίας μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να αντιδρούν με περισσότερη ψυχραιμία και να αποφεύγουν την υπερβολική τιμωρία.