Κάποιες ενοχλητικές συνήθειες έχουν ψυχικό υπόβαθρο

Η συστηματική αργοπορία δεν έχει πάντα ως αιτία την ελλιπή οργάνωσης αλλά σύμφωνα με ειδικούς, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), που συνδέεται με τη «χρονική τύφλωση».

Η «χρονική τύφλωση» αφορά στην αδυναμία ακριβούς εκτίμησης του χρόνου που απαιτεί μία δραστηριότητα ή του χρόνου που έχει ήδη περάσει. Πρόκειται για χαρακτηριστικό που έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια με τη ΔΕΠΥ και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με το φάσμα του αυτισμού. Μάλιστα η χρονική τύφλωση σχετίζεται με τις εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου, οι οποίες εδράζονται στους μετωπιαίους λοβούς. Για τα άτομα με ΔΕΠΥ, η δυσκολία αυτή μπορεί να προκαλέσει πραγματική λειτουργική επιβάρυνση στην καθημερινότητα.

«Όλοι μπορεί να αργούμε πού και πού. Στη ΔΕΠΥ, όμως, η καθυστέρηση επηρεάζει σοβαρά τη δουλειά, την οικογενειακή ζωή, τις σχέσεις και τη διαχείριση του χρόνου και των χρημάτων», εξηγεί η ψυχοθεραπεύτρια Stephanie Sarkis.

Έρευνες δείχνουν ότι τα φάρμακα που χορηγούνται για τη ΔΕΠΥ μπορούν να μειώσουν συμπτώματα όπως η απροσεξία και, παράλληλα, να βελτιώσουν και την αίσθηση του χρόνου. Οι διαφορετικοί λόγοι πίσω από την καθυστέρηση μπορεί να είναι πάντως διάφορες:

-Κάποιοι αποφεύγουν να φτάνουν νωρίς λόγω κοινωνικού άγχους.

-Άλλοι χρησιμοποιούν ασυνείδητα την καθυστέρηση για να νιώσουν ότι έχουν περισσότερο έλεγχο στη ζωή τους.

-Για άλλους η καθυστέρηση συνδέεται με αίσθηση ανωτερότητας και ανάγκη για προσοχή.

Πάντως, όποια κι αν είναι η αιτία, όλοι παραμένουν υπεύθυνοι για το πώς η συμπεριφορά τους επηρεάζει τους άλλους.

Οι ειδικοί προτείνουν:

-χρήση smartwatch ή περισσότερων από ένα ρολόγια,

-αποφυγή περισπασμών από το κινητό,

-διαχωρισμό των δραστηριοτήτων σε απλά βήματα,

-ρεαλιστικό προγραμματισμό χωρίς υπερφόρτωση.

Η μουσικός AliceLovatt, η οποία διαγνώστηκε με ΔΕΠΥ στα 22 της, εφαρμόζει πλέον αυτές τις πρακτικές. Όπως λέει, αυτό που νόμιζε ότι ήταν 20 λεπτά αποδείχθηκε ότι διαρκεί σχεδόν 45. «Δεν λειτουργεί πάντα τέλεια», παραδέχεται. «Αλλά πλέον είμαι πολύ πιο αξιόπιστη».

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η καθυστέρηση δεν είναι πάντα επιλογή. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα μιας υπαρκτής νευροαναπτυξιακής δυσκολίας. Η κατανόηση, όμως, δεν αναιρεί την ευθύνη. Με ενημέρωση και τα σωστά "εργαλεία", η σχέση μας με τον χρόνο μπορεί να βελτιωθεί.