Καλά "στερνά" και για όσους μένουν εκτός γάμου... μέχρι τέλους

Κοινωνικοί επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από το 2011 έως το 2022 σε δείγμα 39.012 Αμερικανών άνω των 65 ετών που απεβίωσαν. Για κάθε άτομο υπήρχε ένας εκπρόσωπος (συνήθως συγγενής ή επαγγελματίας φροντιστής), ο οποίος κατέγραψε την εμπειρία του τελευταίου μήνα ζωής του ηλικιωμένου. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, που δημοσιεύτηκε στο Journals of Gerontology, όσοι δεν είχαν παντρευτεί ποτέ «γενικά τα πήγαν εξίσου καλά ή και καλύτερα από τους παντρεμένους» ως προς την ποιότητα του τέλους της ζωής τους, ενώ το ίδιο ακριβώς παρατηρήθηκε ανάμεσα σε όσους ήταν γονείς και όσους είχαν παραμείνει χωρίς παιδιά.

Η έρευνα έδειξε ότι τα άτομα που δεν είχαν παντρευτεί ποτέ, παρουσίασαν τα χαμηλότερα ποσοστά άγχους και θλίψης τον τελευταίο μήνα της ζωής τους με το 62% να μην αντιμετώπισε καθόλου προβλήματα άγχους ή θλίψης. Στις υπόλοιπες ομάδες (παντρεμένοι, διαζευγμένοι, χήροι), το ποσοστό κυμαινόταν μεταξύ 41% και 44%. Επίσης, όταν υπήρχε συναισθηματική δυσφορία, στους άγαμους ήταν πολύ πιο πιθανό να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά και τελικά να φύγουν από τη ζωή με ψυχική γαλήνη.

Τέλος, το 47% των ατόμων που δεν είχε παντρευτεί ποτέ δεν ανέφερε καθόλου πόνο τον τελευταίο μήνα ζωής, το υψηλότερο ποσοστό από όλες τις ομάδες. Ακόμη και όταν υπήρχε πόνος, ήταν λιγότερο πιθανό να μείνει χωρίς διαχείριση σε σχέση με άλλες κατηγορίες οικογενειακής κατάστασης.

Η ποιότητα της καθημερινής φροντίδας (υγιεινή, αλλαγή ρούχων κλπ) ήταν επίσης ιδιαίτερα υψηλή στους δια βίου άγαμους με το 86% να έχει λάβει φροντίδα που κάλυπτε πλήρως τις ανάγκες του. Τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν χαμηλότερα σε παντρεμένους, διαζευγμένους και χήρους.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι άγαμοι ήταν πιο πιθανό να έχουν επαγγελματία φροντιστή δίπλα τους... Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η εκπαίδευση και η εμπειρία αυτών των επαγγελματιών ίσως συνέβαλαν στην οργάνωση καλύτερης φροντίδας. Ενώ όσοι είχαν μάθει να ζουν με οικογένεια, ήταν πιο δύσκολο να προετοιμαστούν στο τελευταίο κομμάτι της ζωής τους.

Οι καθηγήτριες Kafayat Mahmoud και Deborah Carr του Πανεπιστημίου της Βοστώνης που εκπόνησαν τη μελέτη, εξέφρασαν έκπληξη όταν διαπίστωσαν ότι η ύπαρξη παιδιών δεν συσχετίστηκε με καλύτερη ποιότητα στο τέλος της ζωής. Όπως επισημαίνουν, τα ενήλικα παιδιά μπορεί να αποτελούν πηγή τόσο υποστήριξης όσο και έντασης. Επιπλέον, η ύπαρξη παιδιών δεν διασφαλίζει απαραίτητα ότι θα είναι παρόντα ή διαθέσιμα όταν χρειαστεί.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι άνθρωποι που παραμένουν ελεύθεροι δημιουργούν και διατηρούν ισχυρά δίκτυα φίλων και καλλιεργούν επί σειρά ετών μεγαλύτερη αυτάρκεια σχεδιάζουν πιο προσεκτικά το μέλλον τους. Μαθαίνουν δηλαδή από νωρίς να μην βασίζονται σε έναν/μία σύντροφο για στήριξη αλλά ούτε και στα παιδιά τους. Έτσι έχουν μεγαλύτερη κοινωνική υποστήριξη με πολλούς φίλους, πρώην συναδέλφους, γείτονες αλλά και επαγγελματίες υγείας.

Κάπως έτσι, η ιδέα ότι ο γάμος και τα παιδιά αποτελούν προϋπόθεση για ένα αξιοπρεπές και ήρεμο τέλος ζωής δεν επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα. Η Δρ. Bella DePaulo θυμάται μια περίπτωση ενός ατόμου που μοιράστηκε την ιστορία του για το βιβλίο της «Single at Heart», την Carol, που αγκάλιασε πλήρως και με χαρά την εργένικη ζωή για να κυνηγήσει τα όνειρά της.

«Δεν είχε παιδιά και, αν και παντρεύτηκε και χώρισε σε νεαρή ηλικία, έζησε το υπόλοιπο της ζωής της ως ελεύθερη. Η Carol επέζησε από αρκετές υποτροπές καρκίνου μέχρι που οι γιατροί δεν μπορούσαν πλέον να κάνουν κάτι για εκείνη. Σε ένα από τα τελευταία email που μου έστειλε, καθώς βρισκόταν στο τέλος της ζωής της, μου είπε ότι τη ρώτησαν αν ήθελε να μιλήσει με ψυχολόγο. Είπε πως δεν πίστευε ότι το χρειαζόταν, αλλά τελικά το έκανε. Μετά τη συνεδρία, η ψυχολόγος συμφώνησε με την Carol ότι δεν χρειαζόταν θεραπεία. “Μου είπε ότι είμαι ένας πλήρως αυτο-πραγματωμένος άνθρωπος», είπε η Carol. «Ενθουσιάστηκα. Αυτός ήταν ο στόχος της ζωής μου και τον έχω πετύχει".

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Το μήνυμα της έρευνας είναι ξεκάθαρο: Παντρευόμαστε και κάνουμε παιδιά επειδή έτσι θέλουμε να ζήσουμε τη ζωή μας και όχι επειδή με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζουμε ότι δεν θα βιώσουμε μοναξιά και εγκατάλειψη στο τέλος της ζωής μας. Τα καλά ή κακά ...στερνά, εξαρτώνται από εμάς προσωπικά και όχι από τους συγγενείς μας.