Η φιλία αποτελεί κάτι πολύ βαθύτερο από χάρες και διασκεδάσεις

Πώς βοηθούν οι φιλίες τους ανθρώπους να επιβιώσουν; Αυτό είναι ένα ερώτημα που διερευνήθηκε στο πλαίσιο του The Human Generosity Project, μίας διεπιστημονικής ερευνητικής συνεργασίας. Το μοτίβο της φιλίας που βασίζεται στην ανάληψη κινδύνου και όχι στην ανταλλαγή είναι κάτι που έχουμε διαπιστώσει σε όλες τις κοινωνίες, από το «kere kere» στα Φίτζι μέχρι το «tomor marang» μεταξύ των ατόμων της φυλής Ικ στην Ουγκάντα. Οι άνθρωποι βοηθούν τους φίλους τους σε στιγμές ανάγκης χωρίς να περιμένουν ανταπόδοση.

Οι Μασάι, ιθαγενείς στην Κένυα και την Τανζανία, δημιουργούν φιλίες και απευθύνονται στα αγαπημένα τους πρόσωπα για να τους  βοηθήσουν όταν έχουν ανάγκη, χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα. Αυτή η αλληλοβοήθεια δεν αποτελεί κάποιου είδους χάρη - μάλλον, αφορά στην επιβίωση σε απρόβλεπτους κινδύνους που αλλάζουν τη ζωή. Οι σχέσεις των Οσότουα χτίζονται σε όλη τη διάρκεια μιας ζωής, μεταδίδονται από γενιά σε γενιά και συχνά σημαδεύονται από ιερές τελετουργίες.

Όταν οι ερευνητές μοντελοποίησαν τον τρόπο λειτουργίας αυτών των σχέσεων μεταξύ των Οσότουα με την πάροδο του χρόνου, διαπίστωσαν ότι βοηθούν τους ανθρώπους να επιβιώσουν όταν το περιβάλλον τους είναι ασταθές και όταν ζητούν βοήθεια από εκείνους που είναι πιο πιθανό να είναι σε θέση να βοηθήσουν. Αυτές οι σχέσεις οδηγούν σε αυξημένα ποσοστά επιβίωσης και για τους 2 συντρόφους σε σύγκριση με εκείνες που βασίζονται στην παρακολούθηση των χρεών.

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως ακριβώς συμβαίνει και σε μικρότερης κλίμακας, πιο απομακρυσμένες κοινωνίες. Σε μια μελέτη, οι ερευνητές σε κτηνοτρόφους στη νότια Αριζόνα και το Νέο Μεξικό, οι οποίοι είναι ενσωματωμένοι σε ένα δίκτυο αυτό που αποκαλούν«γειτονικούς». Δεν περιμένουν να λάβουν ανταπόδοση όταν βοηθούν τους γείτονές τους με απρόβλεπτες προκλήσεις, όπως ένα ατύχημα, έναν τραυματισμό ή μια ασθένεια.  

Αυτό που υποδηλώνουν όλες αυτές οι έρευνες είναι ότι η φιλία έχει να κάνει λιγότερο με την ανταλλαγή και περισσότερο με το να είμαστε εκεί ο ένας για τον άλλον όταν προκύπτει μια απρόβλεπτη καταστροφή. Η φιλία μοιάζει περισσότερο με ένα ασφαλιστικό σχέδιο που έχει σχεδιαστεί για να ενεργοποιείται όταν το χρειάζεσαι περισσότερο παρά με ένα σύστημα ανταλλαγής.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Αυτό που επιτρέπει σε αυτές τις φιλίες να διαρκέσουν δεν είναι μόνο η γενναιοδωρία, αλλά και η αυτοσυγκράτηση και η υπευθυνότητα: Οι Μασάι περιμένουν από τους Οσότουα συντρόφους τους να φροντίζουν τον εαυτό τους όταν μπορούν και να ζητούν βοήθεια μόνο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Αυτή η ισορροπία μεταξύ φροντίδας, σεβασμού και αυτοδιαχείρισης αποτελεί το κλειδί της επιτυχίας.