Άλλο είναι το άγχος και άλλο η αγχώδης διαταραχή

Το άγχος αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στο στρες και δεν είναι πάντοτε κάτι αρνητικό. Μπορεί να μας βοηθήσει να προετοιμαστούμε για μια απαιτητική κατάσταση ή να παραμείνουμε σε εγρήγορση όταν υπάρχει κίνδυνος. Όταν όμως γίνεται υπερβολικό, επίμονο ή ανεξέλεγκτο και αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής, μπορεί να αποτελεί ένδειξη αγχώδους διαταραχής. Η διάκριση ανάμεσα στο φυσιολογικό άγχος και σε μια αγχώδη διαταραχή είναι σημαντική, ώστε κάποιος να μπορεί να περιγράψει καλύτερα τα συμπτώματά του και να αναζητήσει την κατάλληλη βοήθεια.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι αγχωδών διαταραχών, όπως η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η διαταραχή πανικού, οι ειδικές φοβίες, η κοινωνική αγχώδης διαταραχή, το άγχος αποχωρισμού και η αγοραφοβία.

Η βασική διαφορά

Το «φυσιολογικό» άγχος συνήθως συνδέεται με έναν συγκεκριμένο στρεσογόνο παράγοντα. Για παράδειγμα, είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνεται κάποιος νευρικότητα πριν από μια σημαντική εξέταση. Μπορεί να έχει ταχυκαρδία, στομαχικές ενοχλήσεις ή να σκέφτεται συνεχώς το αποτέλεσμα. Όταν όμως η εξέταση τελειώσει, το άγχος συνήθως υποχωρεί.

Στις αγχώδεις διαταραχές, αντίθετα, το άγχος μπορεί να επιμένει ακόμη και όταν δεν υπάρχει σαφής αιτία ή όταν ο αρχικός στρεσογόνος παράγοντας έχει εξαφανιστεί. Συχνά είναι δυσανάλογο σε σχέση με την πραγματική κατάσταση και μπορεί να είναι δύσκολο να ελεγχθεί.

Στη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, για παράδειγμα, το άτομο βιώνει υπερβολική και επίμονη ανησυχία για πολλά διαφορετικά θέματα, ακόμη και για πράγματα που δεν μπορούν εύκολα να προσδιοριστούν. Η κατάσταση αυτή διαρκεί συνήθως τουλάχιστον έξι μήνες και μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή λειτουργικότητα.

Συμπτώματα

Εκτός από την έντονη ανησυχία, μια αγχώδης διαταραχή μπορεί να συνοδεύεται από σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, όπως:

•δυσκολία συγκέντρωσης,

•προβλήματα ύπνου,

•ευερεθιστότητα,

•κόπωση,

•μυϊκή ένταση ή πόνο,

•πονοκεφάλους,

•πεπτικές ενοχλήσεις,

•εφίδρωση,

•γρήγορο καρδιακό ρυθμό.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η υπερβολική ανησυχία για το τι μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Όλοι αντιμετωπίζουμε αβεβαιότητα, όμως ένα άτομο με αγχώδη διαταραχή μπορεί να προβλέπει διαρκώς αρνητικές εξελίξεις, αντιδρώντας με τρόπο δυσανάλογο προς την πραγματική πιθανότητα ή σοβαρότητα ενός γεγονότος.

Πότε χρειάζεται βοήθεια;

Το σημαντικότερο κριτήριο δεν είναι απλώς η παρουσία άγχους, αλλά ο βαθμός στον οποίο αυτό επηρεάζει τη ζωή. Όταν η ανησυχία δυσκολεύει την εργασία, τις σχέσεις, τον ύπνο ή την καθημερινή λειτουργία ή προκαλεί σημαντική ψυχική και σωματική επιβάρυνση, είναι καλό να αναζητηθεί επαγγελματική αξιολόγηση.

Οι αγχώδεις διαταραχές είναι αντιμετωπίσιμες. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, ιδιαίτερα γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, φαρμακευτική αγωγή όταν κρίνεται απαραίτητη, ομάδες υποστήριξης και τεχνικές διαχείρισης του στρες. Συμπληρωματικά, μπορεί να βοηθήσουν η τακτική σωματική άσκηση, η γιόγκα, ο διαλογισμός και οι τεχνικές χαλάρωσης, καθώς και γενικότερες αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Με λίγα λόγια, το φυσιολογικό άγχος είναι συνήθως προσωρινό και συνδέεται με έναν συγκεκριμένο στρεσογόνο παράγοντα. Μια αγχώδης διαταραχή, αντίθετα, χαρακτηρίζεται από επίμονη και υπερβολική ανησυχία που μπορεί να μην υποχωρεί όταν ο κίνδυνος ή η αιτία του στρες έχει περάσει. Αν το άγχος επηρεάζει την ποιότητα ζωής, η συζήτηση με έναν γιατρό ή επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς τη σωστή διάγνωση και αποτελεσματική αντιμετώπιση.