Χημικές ουσίες που πρέπει να αποφεύγουμε στα καλλυντικά
18 September 2025, 09:00
Μελέτες έχουν ανακαλύψει ότι υφίσταται πλήθος χημικών υπολειμμάτων στο μητρικό γάλα, τα ούρα και τα συστήματα ύδρευσης. Πολλά από αυτά είναι ενδοκρινικοί διαταράκτες, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν τις φυσικές ορμόνες του οργανισμού. «Μπορούν να μιμηθούν, να μπλοκάρουν ή να διαταράξουν με άλλο τρόπο την κανονική ορμονική λειτουργία, οδηγώντας σε σοβαρές επιπτώσεις για την υγεία», εξηγεί η Δρ Shanna Swan, καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Ιατρικής και Αναπαραγωγικής Υγείας στην Ιατρική Σχολή Icahn στο Mount Sinai της Νέας Υόρκης. Τα χημικά αυτά, τα καταναλώνουμε, τα εισπνέουμε ή τα απορροφούμε με διάφορους τρόπους (συχνά εν αγνοία μας) και, ενώ η τοξικότητα εξαρτάται από τη δοσολογία, η πραγματικότητα είναι ότι πολλοί από εμάς εκτιθέμεθα σε αυτά καθημερινά. Ένας από τους τρόπους απορρόφησης είναι η χρήση καλλυντικών στο δέρμα μας...
Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν για αυτό; Οι ειδικοί προτείνουν λύσεις που θα μας βοηθήσουν να αποφύγουμε, όσο μπορούμε, την έκθεση στα χημικά υπολείμματα μέσω των καλλυντικών που χρησιμοποιούμε.
Φθαλικές ενώσεις
Αυτή η ομάδα χημικών ουσιών βρίσκεται σε αρώματα, πλαστικά και άλλα καλλυντικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας - όπως λακ μαλλιών και βερνίκια νυχιών. Ορισμένες φθαλικές ενώσεις θεωρούνται ενδοκρινικοί διαταράκτες που «συνδέονται με πρόωρο τοκετό, προβλήματα γονιμότητας, πρόωρη εφηβεία και ορισμένους καρκίνους», λέει η Alexa Friedman, ανώτερη επιστήμονας στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό υγείας Environmental Working Group.
Η Swan προσθέτει ότι μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα τεστοστερόνης και να αυξήσουν την οιστρογονική μας απόκριση , επηρεάζοντας με τη σειρά τους το σπέρμα, την υγεία και τη γονιμότητα των ωαρίων και αυξάνοντας τον κίνδυνο αποβολής και γενετικών ανωμαλιών. Ενώ ορισμένες θεωρούνται ασφαλέστερες από άλλες σε μικρές δόσεις, πολλές εξακολουθούν να συνδέονται με αρνητικές ανησυχίες για την υγεία ή/και επί του παρόντος δεν έχουν ερευνηθεί επαρκώς.
Για να μειώσετε την έκθεση, αποφύγετε τα προϊόντα με αόριστες ετικέτες με «άρωμα» και τα συστατικά που τελειώνουν με 1ο συνθετικό το «φθαλικό», όπως φθαλικό διβουτύλιο ή φθαλική διαιθυλεστέρα.
Παραβένες (parabens)
Χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά στο μακιγιάζ, την περιποίηση του δέρματος, την περιποίηση των μαλλιών και σε ορισμένα επεξεργασμένα τρόφιμα. παραβένες μακράς αλυσίδας, όπως το προπυλοπαραμπένιο, το βουτυλοπαραμπένιο και το ισοβουτυλοπαραμπένιο, είναι ενδοκρινικοί διαταράκτες που μιμούνται τα οιστρογόνα και «μπορεί να συμβάλλουν σε ορμονικές ανισορροπίες, βλάβες στην αναπαραγωγική ικανότητα, άσθμα , αλλεργίες, παχυσαρκία και πιθανώς ορμονοευαίσθητους καρκίνους σε μεταγενέστερα στάδια στη ζωή», λέει η Δρ. Federica Amati, διατροφολόγος.
Αρώματα
Πολλές χημικές ουσίες που εμπεριέχονται στα αρώματα είναι φθαλικές ενώσεις ή πτητικές ενώσεις που απελευθερώνουν αέρια στον αέρα «Προσοχή στις λίστες συστατικών που χρησιμοποιούν τις λέξεις «άρωμα» ή «parfum», καθώς μπορούν να κρύβουν φθαλικές ενώσεις και άλλες χημικές ουσίες», συμβουλεύει η Amati. Επιλέξτε προϊόντα περιποίησης δέρματος και μαλλιών χωρίς άρωμα και, πάλι, να διαβάζετε πάντα την ετικέτα.
Φορμαλδεΰδη ή ουσίες που απελευθερώνουν φορμαλδεΰδη
«Η φορμαλδεΰδη, που χρησιμοποιείται σε προϊόντα για τα νύχια και τα μαλλιά ως συντηρητικά, είναι γνωστό καρκινογόνο και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος και δερματικές αλλεργίες, ενώ τα συντηρητικά που απελευθερώνουν φορμαλδεΰδη σχετίζονται με ανεπιθύμητες δερματικές αντιδράσεις», λέει η Friedman.
Αντ’ αυτών, δοκιμάστε θεραπείες κερατίνης χωρίς φορμαλδεΰδη . Τα μανό νυχιών επίσης περιέχουν συχνά φορμαλδεΰδη, οπότε ελέγξτε τα συστατικά πριν από τη χρήση.
