Οι Αμερικανοί αντιστρέφουν τη διατροφική πυραμίδα και δίνουν έμφαση στις ζωικές πρωτεΐνες

12 Ιανουαρίου 2026, 10:00

Οι ομοσπονδιακές αρχές των ΗΠΑ δημοσίευσαν τις Διατροφικές Οδηγίες για τους Αμερικανούς (2026–2030), οι οποίες δίνουν έμφαση στην κατανάλωση πρωτεΐνης κι αντιστρέφουν τη διατροφική πυραμίδα που έχει στη βάση της τα δημοητριακά. Οι νέες οδηγίες συνοδεύονται από μια ανεστραμμένη πυραμίδα τροφίμων, όπου τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το τυρί, τοποθετούνται κοντά στην κορυφή, ενώ τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, οι υδατάνθρακες και τα σάκχαρα βρίσκονται στη βάση, υποδηλώνοντας ότι πρέπει να καταναλώνονται λιγότερο.

Οι οδηγίες, που εκτείνονται σε 10 σελίδες, σηματοδοτούν επίσης αλλαγή στη σύσταση για το αλκοόλ. Αντί για σαφή όρια (ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες και δύο για τους άνδρες), προτείνουν γενικά τη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ για καλύτερη υγεία. Όπως δήλωσε ο υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών Robert F. Kennedy Jr., οι οδηγίες «επιστρέφουν στα βασικά», καλώντας τα νοικοκυριά να δώσουν προτεραιότητα σε φυσικές, θρεπτικές τροφές και να περιορίσουν δραστικά τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα.

Αντιδράσεις της ιατρικής κοινότητας

Οι νέες οδηγίες προκάλεσαν τόσο θετικές όσο και αρνητικές αντιδράσεις. Η Επιτροπή Ιατρών για Υπεύθυνη Ιατρική χαιρέτισε τον περιορισμό των κορεσμένων λιπαρών και του αλκοόλ, καθώς και την έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά, αλλά εξέφρασε ανησυχίες για την προώθηση του κρέατος και των γαλακτοκομικών. Σύμφωνα με τον πρόεδρό της, NealBarnard, MD, τα προϊόντα αυτά αποτελούν βασικούς παράγοντες καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη και παχυσαρκίας.

Αντίθετα, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) χαρακτήρισε τις οδηγίες ως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας τη σημασία της αυξημένης κατανάλωσης λαχανικών, φρούτων και δημητριακών ολικής άλεσης, καθώς και τον περιορισμό ζάχαρης, επεξεργασμένων τροφίμων και κορεσμένων λιπαρών. Ο Mir Ali, MD, γενικός και βαριατρικός χειρουργός, δήλωσε ότι στηρίζει γενικά τις οδηγίες, κυρίως επειδή δίνουν προτεραιότητα στην πρωτεΐνη και τα λαχανικά έναντι των σακχάρων και των εξευγενισμένων υδατανθράκων.

Πόση πρωτεΐνη προτείνεται;

Οι Διατροφικές Οδηγίες για τους Αμερικανούς ανανεώνονται κάθε πέντε χρόνια και επηρεάζουν, μεταξύ άλλων, το Εθνικό Πρόγραμμα Σχολικών Γευμάτων, που παρέχει καθημερινά τροφή σε περίπου 30 εκατομμύρια παιδιά. Στις νέες συστάσεις περιλαμβάνονται:

•Κατανάλωση πρωτεΐνης σε κάθε γεύμα.

•Πλήρη γαλακτοκομικάχωρίς πρόσθετα σάκχαρα.

•Συχνή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών σε ολόκληρη μορφή.

•Υγιεινά λιπαρά από φυσικές πηγές.

•Έμφαση στα δημητριακά ολικής άλεσης και σημαντικός περιορισμός των εξευγενισμένων υδατανθράκων.

Ένα βασικόσημείοείναι η αύξησητηςσυνιστώμενηςημερήσιας πρόσληψης πρωτεΐνης από 0,36 γραμμάρια ανάλίβρα σωματικού βάρουςσε 0,54– 0,73 γραμμάρια. Παρόλα αυτά, η AHA υπογραμμίζει ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα και προτείνει να προτιμώνται φυτικές πρωτεΐνες, ψάρια και άπαχα κρέατα, περιορίζοντας τα λιπαρά ζωικά προϊόντα.

Ζάχαρη, υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και αλκοόλ

Οιοδηγίεςτονίζουνότι καμία ποσότητα πρόσθετηςζάχαρηςδενθεωρείται υγιεινή και προτείνουνόριοέως 10 γραμμάρια ανάγεύμα. Επίσης, καλούνσε αποφυγή υπερεπεξεργασμένωντροφίμων όπως πατατάκια, μπισκότα και γλυκά. Ο Mir Ali χαρακτήρισε αυτήτησύστασηιδιαίτερα θετική.

Για το αλκοόλ, οιοδηγίες προτείνουν απλώς«λιγότερο είναι καλύτερο», με πλήρη αποφυγή σε εγκυμοσύνη, σε άτομα με ιστορικό αλκοολισμού ή σε όσους λαμβάνουν φάρμακα που αλληλεπιδρούν με το αλκοόλ. Αν και ο Ali θεωρεί την αποχή ιδανική, αναγνωρίζει ότι η κοινωνική διάσταση της κατανάλωσης καθιστά πιο ρεαλιστικό τον στόχο της μείωσης.

Τι συνιστούν οι ειδικοί

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι μια ισορροπημένη διατροφή βασίζεται σε άπαχη πρωτεΐνη και μη αμυλούχα λαχανικά. Το κόκκινο κρέας μπορεί να καταναλώνεται με μέτρο, ενώ καλύτερες επιλογές θεωρούνται το κοτόπουλο, το ψάρι, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί. Τα φρούτα είναι θρεπτικά, αλλά ορισμένα, όπως τα μούρα, έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε σάκχαρα από άλλα. Τέλος, συνιστάται περιορισμός σε τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες όπως ψωμί, ζυμαρικά και ρύζι.