Η φύση «κλειδί» για την οικονομία
22 Απριλίου 2026, 11:00
Η επένδυση στην αποκατάσταση και τη διατήρηση της φύσης είναι το κλειδί για την οικονομία, η οποία εξαρτάται από τους θεμελιώδεις πόρους και τις υπηρεσίες που παράγει, σύμφωνα με έκθεση που συνέταξαν ειδικοί οικονομολόγοι, η οποία τονίζει ότι έχει έρθει η ώρα οι εταιρείες και το ιδιωτικό κεφάλαιο, να εισέλθουν στη χρηματοδότησή της για να εγγυηθούν το μέλλον.
Το κύριο συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η βιοποικιλότητα αποτελεί ένα «στρατηγικό» φυσικό κεφάλαιο για την ανθρώπινη ευημερία και τη λειτουργία της οικονομίας και ότι η διαχείριση της φύσης θα πρέπει να νοείται ως επένδυση σε «πράσινες και μπλε» υποδομές, εξήγησε ο Χοάν Ρίμπας, ένας από τους συγγραφείς και καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης του UPF της Βαρκελώνης, στο ισπανικό πρακτορείο EFE.
Τα οικοσυστήματα παρέχουν βασικές υπηρεσίες όπως η διαχείριση των υδάτων, η προστασία από ακραία φαινόμενα, η ρύθμιση του κλίματος και η επικονίαση, και ως εκ τούτου η διατήρηση και η αποκατάστασή τους θα πρέπει να αντιμετωπίζονται και να χρηματοδοτούνται ως επένδυση σε περιουσιακά στοιχεία απαραίτητα για την εδαφική και οικονομική ανθεκτικότητα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, για τις εταιρείες, το γραμμικό οικονομικό μοντέλο «παίρνω-φτιάχνω-απαλλάσσω» έχει αποδειχθεί μη βιώσιμο και δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους, τόσο λόγω της υποβάθμισης των οικοσυστημικών υπηρεσιών από τις οποίες εξαρτώνται όσο και λόγω των αυξανόμενων κανονιστικών και κοινωνικών απαιτήσεων, αναφέρουν οι ειδικοί.
«Η οικονομία δεν θα υπήρχε χωρίς τη φύση. Κάθε οικονομία βασίζεται στο νερό, τον αέρα, τη γη και τους φυσικούς πόρους. Χωρίς αυτούς, δεν θα υπήρχε οικονομία, γι' αυτό και πρέπει να διαχειρίζονται και να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με κριτήρια βιωσιμότητας», υποστήριξε ο Ρίμπας, σημειώνοντας ότι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει με την κλιματική αλλαγή, εξακολουθεί να μην υπάρχει ευρεία επίγνωση της σχέσης μεταξύ οικονομίας και βιοποικιλότητας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο ευκολότερος και ταχύτερος τρόπος για να αλλάξει το μοντέλο είναι μέσω της φορολογίας, έτσι ώστε οι τιμές να αντικατοπτρίζουν όλες τις επιπτώσεις ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας και να αποθαρρύνουν τις πιο επιβλαβείς. Η αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών των ανθρώπων είναι «πιο περίπλοκη» και θα διαρκούσε περισσότερο, καθώς εξαρτάται από την ιδεολογία κάθε ατόμου, αναφέρουν οι ειδικοί.
Η έκθεση, η οποία δημοσιεύθηκε σε συνεργασία με το Fundación Naturgy και το Nactiva, αναφέρει ότι για να είναι εφικτοί οι στόχοι του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Αποκατάσταση της Φύσης, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν ισχυροί και καινοτόμοι χρηματοοικονομικοί μηχανισμοί ικανοί να συνδυάζουν δημόσιους, ιδιωτικούς και φιλανθρωπικούς πόρους.
Όταν οι χώρες μέλη πρέπει να αναπτύξουν τα δικά τους εθνικά σχέδια για την εφαρμογή του Κανονισμού, οι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη δημιουργίας υβριδικών επενδυτικών πακέτων και μηχανισμών αγοράς, όπως πράσινα και μπλε ομόλογα, πιστώσεις για τη φύση ή πληρωμές για υπηρεσίες οικοσυστήματος, μεταξύ άλλων, σχεδιασμένων με αξιόπιστες μετρήσεις, συστήματα παρακολούθησης και σαφή πλαίσια διακυβέρνησης που εγγυώνται την ακεραιότητα και την αποτελεσματικότητα των δράσεων.
Επιπλέον, η συνεργασία και οι συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα είναι απαραίτητες για την κλιμάκωση λύσεων, την κατανομή κινδύνων και τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των επενδύσεων, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
«Ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να μεταβεί από μια αντιδραστική στάση σε ενεργή ηγετική δράση σε αναγεννητικά έργα, συνεισφέροντας κεφάλαια, καινοτομία και επεκτασιμότητα», λένε οι ειδικοί, οι οποίοι υποστηρίζουν την επένδυση σε λύσεις που βασίζονται στη φύση λόγω του υψηλού αντίκτυπού τους.
Ενσωματωμένες στον αστικό και εδαφικό σχεδιασμό, αυτές οι λύσεις δημιουργούν πολλαπλά παράπλευρα οφέλη (μείωση των κλιματικών κινδύνων, δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας, βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή), διευκολύνοντας παράλληλα τις κερδοφόρες επενδύσεις.
Η μη βιωσιμότητα του γραμμικού μοντέλου, τονίζει η έκθεση, απαιτεί μια στροφή προς αναγεννητικές και κυκλικές προσεγγίσεις που λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους που σχετίζονται με την εξάρτηση από τους φυσικούς πόρους, την ευπάθεια των αλυσίδων αξίας, την περιβαλλοντική ιχνηλασιμότητα και την ανάγκη ενσωμάτωσης λύσεων που βασίζονται στη φύση.
Tags: Περιβάλλον, Φύση
