Φυτοφάρμακα: Επιπτώσεις σε υγεία και περιβάλλον

20 Φεβρουαρίου 2026, 16:08

Οι εργασίες ημερίδας για τα φυτοφάρμακα και τις επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον που διοργανώθηκε από το Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία (CII) της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΤΕΠΑΚ, σε συνεργασία με το Pesticide Action Network (PAN) Europe, ολοκληρώθηκαν με επιτυχία.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΤΕΠΑΚ, στο επίκεντρο βρέθηκε η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για απλούστευση των διαδικασιών ελέγχου και επαναξιολόγησης φυτοφαρμάκων (πολιτική Omnibus), με τους διοργανωτές να τονίζουν ότι η προστασία της ανθρώπινης υγείας πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη πριν από οποιαδήποτε θεσμική απόφαση.

Ανησυχίες για την πολιτική Omnibus και τα «αιώνια χημικά» PFAS

Όπως αναφέρεται, εκπρόσωποι του DG SANTE παρουσίασαν τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη της πρότασης, όπως μείωση γραφειοκρατίας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των αγροτών.

Ωστόσο, το PAN Europe, εξέφρασε επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι η προτεινόμενη πολιτική ενδέχεται να αποδυναμώσει την υφιστάμενη νομοθεσία για την τακτική επανεξέταση της τοξικότητας φυτοφαρμάκων και να παρατείνει τον χρόνο παραμονής απαγορευμένων ουσιών στην αγορά.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις 30 δραστικές ουσίες PFAS («αιώνια χημικά») που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ως φυτοφάρμακα στην Ευρώπη.

Επισημάνθηκε ότι ο μεταβολιτής τους, TFA, εντοπίζεται σε ύδατα, πόσιμο νερό και τρόφιμα και συνδέεται με τοξικότητα στο αναπαραγωγικό σύστημα σε πειραματικά μοντέλα.

Η εικόνα στην Κύπρο

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες της ΕΕ με τη μεγαλύτερη χρήση φυτοφαρμάκων ανά εκτάριο γεωργικής γης, καθώς και με υψηλά ποσοστά δειγμάτων τροφίμων με υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Μικρή διερευνητική μελέτη σε οικιακή σκόνη σε σπίτια κοντά σε γεωργικές περιοχές εντόπισε πολλαπλές δραστικές ουσίες, ακόμη και απαγορευμένες, αναδεικνύοντας νέες οδούς έκθεσης, μεταξύ άλλων μέσω βιοκτόνων για κατοικίδια.

Κατά τη συζήτηση – πάνελ με εκπροσώπους υπουργείων, ΜΚΟ και ειδικούς, υπογραμμίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης της ολοκληρωμένης διαχείρισης, προώθησης βιολογικών φυτοφαρμάκων, δημιουργίας εθνικού μητρώου χρήσης φυτοφαρμάκων και εκπαίδευσης αγροτών σε βιώσιμες πρακτικές.

Οι συμμετέχοντες κατέληξαν πως ο συνδυασμός επιστημονικής γνώσης, πολιτικής βούλησης και ενεργής συμμετοχής της κοινωνίας αποτελεί προϋπόθεση για τη μείωση της έκθεσης σε φυτοφάρμακα και την ουσιαστική προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.