Έξι μήνες e-kalathi: Το εργαλείο που δεν έπεισε

Έξι μήνες μετά την εισαγωγή του, το e-kalathi, το ηλεκτρονικό εργαλείο σύγκρισης τιμών που δημιουργήθηκε για να ενισχύσει τη διαφάνεια και να βοηθήσει τους καταναλωτές να βρίσκουν φθηνότερες επιλογές, δεν έχει καταφέρει να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που το συνόδευαν.

Αυτό προκύπτει με σαφήνεια από την ανακοίνωση του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, ημερομηνίας 2 Δεκεμβρίου 2025, όπου διατυπώνεται ξεκάθαρα η θέση ότι το εργαλείο «απέτυχε σε μεγάλο βαθμό» να επιτύχει τον σκοπό του.

Η σύγκριση των τιμών του Νοεμβρίου, βασισμένη σε 200 κοινά προϊόντα σε μεγάλες υπεραγορές, δεν αφήνει περιθώριο για διαφορετική ανάγνωση.

Οι μεταβολές των συνολικών τιμών κινούνται σε αμελητέα επίπεδα, καθώς ο Σκλαβενίτης καταγράφει αύξηση 0,07%, ο Αθηαινίτης μείωση 0,08% και το Άλφα Μέγα παραμένει ουσιαστικά σταθερό.

Η εικόνα στις επιμέρους κατηγορίες προϊόντων είναι ακόμη πιο ενδεικτική καθώς στα γαλακτοκομικά οι μεταβολές κυμαίνονται μεταξύ μείωσης 0,59% και μικρών διαφοροποιήσεων, ενώ στο φρέσκο γάλα οι έντονες μειώσεις –6,34% και –7,51% σε δύο αλυσίδες δεν οφείλονται στο e-kalathi αλλά σε αποφάσεις μιας γαλακτοβιομηχανίας, όπως σημειώνεται ρητά στο κείμενο.

Όσον αφορά τα μη αλκοολούχα ποτά η εικόνα παραμένει μικτή, χωρίς σαφή τάση μείωσης, ενώ στην κατηγορία προσωπικής φροντίδας εντοπίζεται η μεγαλύτερη αύξηση του μήνα.

Οι ανατιμήσεις 2,27%, 0,03% και 3,08% σε τρεις μεγάλες αλυσίδες καθιστούν σαφές ότι τα προϊόντα καθημερινής υγιεινής δεν επηρεάστηκαν καθόλου από την ύπαρξη του εργαλείου.

Η μόνη κατηγορία που παρουσιάζει αξιοσημείωτες μειώσεις είναι τα «άλλα προϊόντα αρτοποιίας», με πτώση έως –4,81%, χωρίς όμως να σχετίζεται με οποιονδήποτε μηχανισμό ανταγωνισμού που θα μπορούσε να έχει πυροδοτήσει το e-kalathi.

Την τελική εικόνα περιπλέκει ακόμη περισσότερο η διαπίστωση ότι δύο μεγάλες αλυσίδες, Lidl και Pop Life, εμφανίζουν εξαιρετικά μικρό αριθμό προϊόντων στο e-kalathi.

Τα στοιχεία του Νοεμβρίου καταγράφουν μόλις 123–124 προϊόντα για τα Lidl και 74–137 για την Pop Life, την ώρα που άλλες υπεραγορές καταχωρούν μεταξύ 332 και 436 προϊόντων.

Αυτό, όπως τονίζει ο Σύνδεσμος, περιορίζει δραματικά την επιλογή των καταναλωτών και υποβαθμίζει τη χρησιμότητα του εργαλείου, ειδικά σε υπεραγορές με παγκύπρια παρουσία.

Παράλληλα, μια νέα τάση που εμφανίζεται για πρώτη φορά τον Νοέμβριο προβληματίζει ακόμα περισσότερο, συγκεκριμένα η διαφοροποίηση τιμών μεταξύ καταστημάτων της ίδιας αλυσίδας.

Έως τον Αύγουστο του 2025, αυτή η συμπεριφορά δεν είχε παρατηρηθεί, γεγονός που υποδηλώνει ότι αντί το e-kalathi να ομογενοποιήσει τις τιμές, φαίνεται να μην ασκεί οποιαδήποτε συνοχή στην τιμολογιακή πολιτική των αλυσίδων.

Υπάρχουν θετικά άλλα όχι λόγω της εφαρμογής

Υπάρχει ωστόσο μια μεταβολή που με πρώτη ματιά θα μπορούσε να θεωρηθεί θετική, συγκεκριμένα η διαφορά στο συνολικό κόστος των 200 κοινών προϊόντων μεταξύ της ακριβότερης και της φθηνότερης υπεραγοράς μειώνεται σταθερά, καθώς από 13% τον Ιούλιο, η απόσταση έχει περιοριστεί σε 5,8% τον Νοέμβριο.

Όμως, όπως αποδεικνύεται από την ανάλυση των στοιχείων, η σύγκλιση αυτή δεν προκύπτει επειδή οι ακριβότερες υπεραγορές μειώνουν τις τιμές τους, αλλά επειδή οι φθηνότερες αυξάνουν τις δικές τους.

Αυτό, όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, δεν αποτελεί ένδειξη υγιούς ανταγωνισμού αλλά μια εξέλιξη που επιβαρύνει τον καταναλωτή.

Στο τέλος της ανάλυσης, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών τονίζει ότι όλα τα συμπεράσματα προκύπτουν αποκλειστικά από τις τιμές που καταγράφονται στην πλατφόρμα.

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει καμία εξωτερική μεταβλητή που να αλλοιώνει τη συνολική εικόνα καθώς τα δεδομένα του e-kalathi, όπως παρουσιάζονται, δείχνουν ένα εργαλείο που δεν έχει πετύχει να μειώσει τις τιμές, δεν έχει αυξήσει την ανταγωνιστικότητα και δεν έχει διευκολύνει ουσιαστικά τον καταναλωτή.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η αξιολόγηση αυτή σύμφωνα με τον Σύνδεσμο είναι πλήρως τεκμηριωμένη και στηριγμένη στο σύνολο των αριθμητικών ευρημάτων, αναδεικνύει την ανάγκη επανεξέτασης της λειτουργίας του e-kalathi και πιθανών αλλαγών που θα το καταστήσουν αποτελεσματικό στην πράξη και όχι μόνο στα χαρτιά. 

Του Λοΐζου Ττοφαλλή