Επιδιώξεις, δράσεις και σχεδιασμοί επιτρόπου για το παιδί

Αυξημένος παρουσιάζεται ο προϋπολογισμός του γραφείου επιτρόπου προστασίας δικαιωμάτων του παιδιού, το οποίο για ακόμα μια φορά αναδεικνύει το πρόβλημα της ελλιπούς στελέχωσης του.

Ο Προϋπολογισμός του Γραφείου Επιτρόπου Προστασίας Δικαιώματος του Παιδιού (ΓΕΠ), για το 2026 ανέρχεται σε €969.660, σημειώνοντας αύξηση 23% σε σχέση με το 2025, σύμφωνα με επιστολή της Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού.

Όπως σημειώνεται, η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στην κάλυψη των κενών θέσεων προσωπικού, με συμπερίληψη έξι κενών θέσεων λειτουργών κλίμακας Α8 και μιας κλίμακας Α11(ii).

Το Γραφείο επισημαίνει ότι περίπου το ήμισυ του προϋπολογισμού, αφορά τη μισθοδοσία του Επιτρόπου και των οκτώ λειτουργών του γραφείου, εκ των οποίων οι επτά παραμένουν κενές, ενώ περιλαμβάνονται και δύο ωρομίσθιοι υπάλληλοι, με το ποσό να ανέρχεται στα €512.739.

Όσον αφορά το άρθρο δαπανών «Φιλοξενία» αυξήθηκε κατά €3.050 για να καλύψει έξοδα παιδιών που συνοδεύονται από λειτουργούς του Γραφείου σε συνεδρία και σεμινάρια στο εξωτερικό.

Σχετικά με το άρθρο «Αγορά Υπηρεσιών» παραμένει στα ίδια επίπεδα με το 2025, δεδομένου ότι η ανάγκη για εξωτερικές υπηρεσίας συνεχίζει να υφίσταται μέχρι την πλήρωση των κενών θέσεων.

Σύμφωνα με την επιστολή, οι στρατηγικοί στόχοι του Γραφείου περιλαμβάνουν τον έλεγχο και την παρακολούθηση της νομοθεσίας και των πρακτικών, την υποβολή συστάσεων προς τις αρμόδιες αρχές, την ευαισθητοποίηση του κοινού και την ενδυνάμωση των παιδιών ώστε να συμμετέχουν στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Βασικές επιδιώξεις του Γραφείου 

Οι βασικές επιδιώξεις του ΓΕΠ, για την τριετία 2026-2028 επικεντρώνονται στην ενδυνάμωση των παιδιών και στη διαφώτιση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σχετικά με τα δικαιώματά τους.

Στο πλαίσιο αυτό, το Γραφείο προγραμματίζει την εναρμόνιση της νομοθεσίας, των πολιτικών και των διοικητικών διαδικασιών με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού και άλλες διεθνείς συμβάσεις που έχει κυρώσει ή προτίθεται να κυρώσει η Κυπριακή Δημοκρατία.

Επιπλέον, δίνεται έμφαση στον εντοπισμό και την προώθηση των απόψεων των παιδιών, στη διεξαγωγή εκστρατειών διαφώτισης, μελετών για την κατάσταση των παιδιών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων για παιδιά και επαγγελματίες, καθώς και στη διερεύνηση παραπόνων και την εκπροσώπηση των παιδιών σε δικαστικές και διοικητικές διαδικασίες που τα αφορούν.

Παράλληλα το Γραφείο σχεδιάζει τη δημιουργία Αρχείου Στατιστικών Δεδομένων για τα παράπονα που υποβάλλονται από πολίτες, προκειμένου να παρακολουθείται το επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών στην Κύπρο.

Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης τη στήριξη μη κυβερνητικών οργανισμών, τη συμμετοχή και συνεργασία με διεθνή δίκτυα και γενικότερα την ενίσχυση κάθε δράσης που προάγει τα δικαιώματα των παιδιών, εξασφαλίζοντας ότι η φωνή και τα συμφέροντά τους λαμβάνονται υπόψη σε κάθε επίπεδο λήψης αποφάσεων.

Δράσεις για την διασφάλιση των δικαιωμάτων του παιδιού 

Μερικές δράσεις που έγιναν αφορούν το πρόγραμμα εκπαίδευσης σε διάστημα 10 ετών στα ανθρώπινα δικαιώματα με τίτλο «Στη Δικαιωματοχώρα», το οποίο εφαρμόστηκε σε 227 μονάδες προσχολικής και δημοτικής εκπαίδευσης, με τη συμμετοχή περίπου 5.396 παιδιών.

Παράλληλα, κατά την επταετία 2015-2019, το πρόγραμμα «Δώσε φωνή στην άποψή σου» υλοποιήθηκε σε 13 μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να εκφράσουν ανησυχίες και προτάσεις απευθείας στην Επίτροπο.

Όπως σημειώνεται από το 2010, η Ομάδα Εφήβων Συμβούλων της Επιτρόπου (ΟΕΣ) εκπαιδεύει ετησίως εφήβους σε θέματα δικαιωμάτων τους, ενδυναμώνοντάς τους ως προς τη διεκδίκησή τους, με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν περίπου 6.000 Έφηβοι Πρεσβευτές των Δικαιωμάτων του Παιδιού σε όλη την Κύπρο.

Επιπλέον, κατά την επταετία 2015-2024 εκδόθηκε σημαντικός αριθμός έντυπων υλικών που προάγουν και ενημερώνουν για τα δικαιώματα του παιδιού, ενισχύοντας τη διαφώτιση και την ευαισθητοποίηση των παιδιών και της κοινωνίας.

Μεταξύ 2022 και 2024, το Γραφείο Επιτρόπου Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού διοργάνωσε 49 εκπαιδεύσεις για περίπου 1.725 επαγγελματίες, μεταξύ των οποίων εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί, δικαστές, δικηγόροι, αστυνομικοί και δημοσιογράφοι, προωθώντας πρακτικές που διασφαλίζουν τα δικαιώματα των παιδιών στον χώρο εργασίας.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν διυπηρεσιακά σεμινάρια για την ανάπτυξη εργαλείων προσδιορισμού της Αρχής Διασφάλισης του Συμφέροντος του Παιδιού σε 62 επαγγελματίες και διερευνήθηκαν 8.952 παράπονα, με αντίστοιχες στοχευμένες παρεμβάσεις σε αρμόδιες αρχές.

Προστίθεται πως μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, συντάχθηκαν 136 τεκμηριωμένες εκθέσεις, θέσεις και τοποθετήσεις, καθώς και 243 υπομνήματα προς Κοινοβουλευτικές Επιτροπές, με διαπιστώσεις παραβιάσεων και εισηγήσεις για αλλαγές σε πρακτικές, διαδικασίες, πολιτικές και νομοθεσίες.

Επιπλέον, το Γραφείο υλοποίησε βιωματικά εργαστήρια για φοιτητές κοινωνικών και πολιτικών επιστημών σε Πανεπιστήμιο Κύπρου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο και Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, ενώ συμμετείχε σε δύο Ευρωπαϊκά Προγράμματα.

Το 2023, έγινε και η μεταφορά του σουηδικού δρώμενου «Τα Άρθρα» στο κυπριακό πλαίσιο, και το 2024 ξεκίνησε η προβολή του σε σχολικές μονάδες μέσης εκπαίδευσης, με 30 σχολικές μονάδες, περίπου 4.000 μαθητές και 150 εκπαιδευτικούς να συμμετέχουν μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς 2023-2024.

Στρατηγικός σχεδιασμός ΓΕΠ και πυλώνες δράσης

Στα πλαίσια του μεσοπρόθεσμου προγραμματισμού του ΓΕΠ, η Επίτροπος διαμόρφωσε τον Στρατηγικό Σχεδιασμό 2024–2026, με όραμα να πρωτοστατήσει στη διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών στην Κύπρο και να οικοδομήσει μια κοινωνία όπου κάθε παιδί απολαμβάνει υψηλής ποιότητας ζωή και συμμετέχει ως ισότιμος πολίτης.

Όπως σημειώνεται, ο σχεδιασμός στοχεύει στην ανάπτυξη κουλτούρας σεβασμού στα ανθρώπινα δικαιώματα και ιδιαίτερα στα δικαιώματα των παιδιών, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο.

Η δραστηριότητα του ΓΕΠ οργανώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς πυλώνες: τον έλεγχο και παρακολούθηση νομοθεσιών, διαδικασιών και πρακτικών, τη διαφώτιση και ευαισθητοποίηση παιδιών και κοινωνίας, την ενδυνάμωση και συμμετοχή των παιδιών και την αντιπροσώπευση των παιδιών και των συμφερόντων τους σε διαδικασίες που τα επηρεάζουν.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συγκεκριμένα, οι πυλώνες καλύπτουν το σύνολο των αρμοδιοτήτων της Επιτρόπου όπως απορρέουν από τους περί Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Νόμους του 2007 και 2014.