Η δεύτερη εγκυμοσύνη της γυναίκας συμβάλλει σε αλλαγές στον εγκέφαλό της

Νέα μελέτη του Amsterdam UMC, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, αποκαλύπτει ότι η δεύτερη εγκυμοσύνη μεταβάλλει τον εγκέφαλο της γυναίκας με τρόπους που μοιάζουν αλλά και διαφέρουν από εκείνους της πρώτης εγκυμοσύνης. Η έρευνα βασίζεται σε προηγούμενα ευρήματα της ίδιας ομάδας, η οποία είχε αποδείξει πρώτη ότι η εγκυμοσύνη προκαλεί σημαντικές αλλαγές τόσο στη δομή όσο και στη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Τα νέα αποτελέσματα δείχνουν ότι κάθε εγκυμοσύνη αφήνει το δικό της ξεχωριστό «αποτύπωμα» στον μητρικό εγκέφαλο.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 110 γυναίκες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ορισμένες κυοφορούσαν το πρώτο τους παιδί, άλλες το δεύτερο, ενώ μια τρίτη ομάδα δεν είχε εγκυμοσύνη και χρησιμοποιήθηκε ως ομάδα ελέγχου. Μέσω επαναλαμβανόμενων μαγνητικών τομογραφιών, κατέγραψαν τις αλλαγές που συνέβαιναν στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό.

Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι και η δεύτερη εγκυμοσύνη προκαλεί σημαντικές εγκεφαλικές μεταβολές. Ωστόσο, οι αλλαγές δεν είναι ακριβώς ίδιες με εκείνες της πρώτης εγκυμοσύνης. Σύμφωνα με την επικεφαλής της μελέτης, Elseline Hoekzema, κάθε εγκυμοσύνη επιδρά στον εγκέφαλο με μοναδικό τρόπο, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο εγκέφαλος συνεχίζει να προσαρμόζεται στις νέες απαιτήσεις της μητρότητας.

Κατά την πρώτη εγκυμοσύνη, οι μεγαλύτερες αλλαγές παρατηρήθηκαν στο λεγόμενο Default Mode Network, ένα δίκτυο του εγκεφάλου που σχετίζεται με την αυτοαντίληψη, την κοινωνική σκέψη, την κατανόηση των συναισθημάτων των άλλων και γενικότερα με πολύπλοκες γνωστικές λειτουργίες. Στη δεύτερη εγκυμοσύνη το ίδιο δίκτυο μεταβλήθηκε ξανά, αλλά σε μικρότερο βαθμό. Αντίθετα, εντονότερες ήταν οι αλλαγές σε εγκεφαλικά δίκτυα που ελέγχουν την προσοχή και την επεξεργασία αισθητηριακών ερεθισμάτων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτές οι προσαρμογές μπορεί να βοηθούν τις μητέρες να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις ανάγκες περισσότερων από ενός παιδιών, καθώς απαιτείται αυξημένη εγρήγορση και καλύτερη διαχείριση πολλαπλών ερεθισμάτων.

Η έρευνα ανέδειξε επίσης σημαντική σχέση μεταξύ των εγκεφαλικών αλλαγών και του συναισθηματικού δεσμού που αναπτύσσεται ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί. Η σύνδεση αυτή ήταν πιο έντονη στις γυναίκες που αποκτούσαν το πρώτο τους παιδί σε σύγκριση με εκείνες που κυοφορούσαν το δεύτερο.

Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν συσχέτιση ανάμεσα στις αλλαγές του εγκεφαλικού φλοιού και στην εμφάνιση περιγεννητικής κατάθλιψης, τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη εγκυμοσύνη. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που δείχνει ότι οι δομικές αλλαγές του εγκεφάλου κατά την εγκυμοσύνη σχετίζονται άμεσα με την ψυχική υγεία της μητέρας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η χρονική στιγμή αυτής της συσχέτισης διαφοροποιείται ανάλογα με το αν πρόκειται για πρώτη ή δεύτερη εγκυμοσύνη. Στις πρωτοτόκες γυναίκες οι αλλαγές ήταν πιο εμφανείς μετά τον τοκετό, ενώ στις γυναίκες που κυοφορούσαν δεύτερο παιδί ήταν εντονότερες ήδη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος προσαρμόζεται στη μητρότητα μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικής υγείας, όπως η επιλόχεια κατάθλιψη. Παράλληλα, τα ευρήματα αναδεικνύουν την εντυπωσιακή ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται επανειλημμένα σε σημαντικές εμπειρίες ζωής, όπως η εγκυμοσύνη και η μητρότητα, καλύπτοντας ένα σημαντικό κενό στη γνώση σχετικά με τη γυναικεία βιολογία και ανοίγοντας τον δρόμο για καλύτερη φροντίδα των μητέρων στο μέλλον.