Σπάνια παρενέργεια των αντισυλληπτικών στο μικροσκόπιο ερευνητών

Νέα μεγάλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, έρχεται να προσθέσει νέα δεδομένα στη συζήτηση, συνδέοντας ορισμένες μορφές ορμονικής αντισύλληψης με μια μικρή αύξηση του κινδύνου εμφάνισης μηνιγγιώματος, του συχνότερου πρωτοπαθούς όγκου του εγκεφάλου στους ενήλικες. Οι ερευνητές διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι ο συνολικός κίνδυνος για κάθε γυναίκα παραμένει μικρός και ότι η αυξημένη πιθανότητα υποχωρεί σταδιακά μετά τη διακοπή της αντισύλληψης.

Τα μηνιγγιώματα αντιπροσωπεύουν το 38%-42% όλων των πρωτοπαθών όγκων του κεντρικού νευρικού συστήματος. Στη μεγάλη πλειονότητά τους -περίπου στο 90% των περιπτώσεων- είναι καλοήθη. Παρόλα αυτά, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση τους, μπορούν να προκαλέσουν σημαντικά νευρολογικά προβλήματα, όπως διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης, επιληπτικές κρίσεις, πονοκεφάλους ή εστιακά νευρολογικά συμπτώματα. Η αντιμετώπισή τους συχνά απαιτεί χειρουργική επέμβαση ή ακτινοθεραπεία.

Εδώ και χρόνια οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι οι γυναικείες ορμόνες επηρεάζουν την ανάπτυξη αυτών των όγκων. Η υπόθεση αυτή βασίζεται σε αρκετές παρατηρήσεις: τα μηνιγγιώματα εμφανίζονται σχεδόν δύο φορές συχνότερα στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, ενώ έως και το 87% των όγκων διαθέτουν υποδοχείς προγεστερόνης, γεγονός που σημαίνει ότι μπορούν να ανταποκρίνονται στη συγκεκριμένη ορμόνη. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι ορισμένα μηνιγγιώματα αυξάνονται σε μέγεθος κατά την εγκυμοσύνη ή κατά τη λήψη φαρμάκων με προγεσταγόνα και συρρικνώνονται μετά τον τοκετό ή τη διακοπή της θεραπείας.

Η νέα μελέτη αξιοποίησε τα εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας, τα οποία καταγράφουν διαχρονικά τις διαγνώσεις, τις συνταγογραφήσεις και τα δημογραφικά στοιχεία των πολιτών. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περίπου 3 εκατομμύρια γυναίκες σε διάστημα 25 ετών. Συγκεκριμένα, συνέκριναν 1.473 γυναίκες που διαγνώστηκαν με μηνιγγίωμα με 14.717 γυναίκες χωρίς τη νόσο, οι οποίες είχαν παρόμοια ηλικία, τόπο γέννησης και οικογενειακή κατάσταση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η μεγαλύτερη αύξηση του κινδύνου καταγράφηκε στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν ενέσιμη οξική μεδροξυπρογεστερόνη (συνθετικό προγεσταγόνο).

Αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε επίσης στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν:

-συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια που περιέχουν οιστρογόνο και προγεσταγόνο,

-ενδομήτρια σπειράματα υψηλής δόσης λεβονοργεστρέλης (52 mg), ιδιαίτερα μετά από χρήση μεγαλύτερη του ενός έτους,

-αντισυλληπτικά μόνο με προγεσταγόνο που περιέχουν δεσογεστρέλη.

-Αντίθετα, τα σπειράματα χαμηλότερης δόσης λεβονοργεστρέλης δεν συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μηνιγγιώματος.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Ένα από τα πιο καθησυχαστικά ευρήματα της μελέτης είναι ότι ο αυξημένος κίνδυνος δεν φαίνεται να είναι μόνιμος. Η πιθανότητα εμφάνισης μηνιγγιώματος ήταν υψηλότερη στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν εκείνη τη χρονική περίοδο ορμονική αντισύλληψη ή την είχαν διακόψει μέσα στον προηγούμενο χρόνο.

Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν θα πρέπει να οδηγήσουν σε διακοπή της αντισύλληψης χωρίς ιατρική συμβουλή. Παρότι η συσχέτιση είναι στατιστικά σημαντική, ο απόλυτος κίνδυνος παραμένει χαμηλός, καθώς το μηνιγγίωμα εξακολουθεί να είναι σχετικά σπάνια διάγνωση. Όπως επισημαίνουν, τα νέα δεδομένα μπορούν να βοηθήσουν τόσο τις γυναίκες όσο και τους επαγγελματίες υγείας να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις, σταθμίζοντας τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους κάθε αντισυλληπτικής μεθόδου με βάση το ατομικό ιατρικό ιστορικό.