Προς νέου τύπου ανδρικά αντισυλληπτικά

Eπιστήμονες του Πανεπιστημίου Cornell έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη ενός ασφαλούς, αναστρέψιμου, μακράς διάρκειας και 100% αποτελεσματικού μη ορμονικού ανδρικού αντισυλληπτικού, το οποίο θεωρείται το «ιερό δισκοπότηρο» της ανδρικής αντισύλληψης. Σε μελέτη απόδειξης αρχής που πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια για 6 χρόνια, η ομάδα έδειξε ότι η διακοπή ενός βασικού σταδίου της μείωσης, της διαδικασίας που παράγει τα γεννητικά κύτταρα, μπορεί να σταματήσει προσωρινά την παραγωγή σπέρματος χωρίς να προκαλεί μόνιμη βλάβη.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.

Για να το πετύχουν αυτό, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το JQ1, ένα μικρό μοριακό αναστολέα που αναπτύχθηκε αρχικά για τη μελέτη του καρκίνου και των φλεγμονωδών ασθενειών. Παρόλο που το JQ1 δεν είναι κατάλληλο ως θεραπεία λόγω νευρολογικών παρενεργειών, είναι γνωστό ότι παρεμβαίνει σε ένα στάδιο της μείωσης που ονομάζεται πρόφαση 1 (prophase 1). Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να αποδείξουν, για πρώτη φορά, ότι η στόχευση της μείωσης μπορεί να διακόψει με ασφάλεια και αναστρέψιμο τρόπο την παραγωγή σπέρματος.

«Είμαστε πρακτικά η μόνη ομάδα που προωθεί την ιδέα ότι στόχοι αντισύλληψης στους όρχεις αποτελούν έναν εφικτό τρόπο για να σταματήσει η παραγωγή σπέρματος», δήλωσε η Paula Cohen, καθηγήτρια γενετικής και διευθύντρια του Cornell Reproductive Sciences Center.

«Η μελέτη μας δείχνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις επανέρχεται η φυσιολογική μείωση και η πλήρης λειτουργία του σπέρματος, και το πιο σημαντικό είναι ότι οι απόγονοι είναι απολύτως φυσιολογικοί», είπε η Cohen.

Γιατί χρειάζονται νέες επιλογές ανδρικής αντισύλληψης

Οι διαθέσιμες επιλογές αντισύλληψης για τους άνδρες παραμένουν περιορισμένες στα προφυλακτικά και τις αγγειεκτομές (vasectomies). Αν και η αγγειεκτομή θεωρείται μακροχρόνια λύση, πολλοί άνδρες διστάζουν να υποβληθούν στη διαδικασία, ακόμη κι αν η επέμβαση αναστροφής είναι μερικές φορές δυνατή. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές είναι επιφυλακτικοί σχετικά με την ανάπτυξη ορμονικών μεθόδων, εν μέρει λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια που έχουν παρατηρηθεί στις γυναίκες.

Η Cohen και η ομάδα της επικεντρώθηκαν στη μείωση αντί για άλλα στάδια ανάπτυξης του σπέρματος, ώστε να διασφαλίσουν ότι η παραγωγή σπέρματος μπορεί να σταματήσει πλήρως αλλά και να επανέλθει αργότερα. Αυτή η προσέγγιση διατηρεί επίσης τη συνολική αναπαραγωγική υγεία.

«Δεν θέλαμε να επηρεάσουμε τα σπερματογονικά βλαστικά κύτταρα, γιατί αν καταστραφούν, ένας άνδρας δεν θα μπορέσει ποτέ ξανά να γίνει γόνιμος», είπε η Cohen. Επίσης, όταν το σπέρμα φτάνει στο στάδιο της σπερμιογένεσης (spermiogenesis), υπάρχει πιθανότητα βιώσιμα σπερματοζωάρια να διαφύγουν και να γονιμοποιήσουν ένα ωάριο.

Πώς το JQ1 διακόπτει προσωρινά τη γονιμότητα

Το JQ1 λειτουργεί διακόπτοντας τη μείωση κατά τη διάρκεια της πρόφασης 1, προκαλώντας τον θάνατο των αναπτυσσόμενων κυττάρων σε αυτό το στάδιο. Επίσης μπλοκάρει τη γονιδιακή δραστηριότητα που απαιτείται για τα επόμενα στάδια ανάπτυξης του σπέρματος.

Στη μελέτη, αρσενικά ποντίκια έλαβαν JQ1 για τρεις εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου, η παραγωγή σπέρματος σταμάτησε εντελώς και βασικά χαρακτηριστικά της μείωσης, όπως η συμπεριφορά των χρωμοσωμάτων κατά την πρόφαση 1, διαταράχθηκαν.

Όταν η θεραπεία σταμάτησε, άρχισε η ανάρρωση. Μέσα σε έξι εβδομάδες, οι περισσότερες φυσιολογικές διεργασίες της μείωσης επανήλθαν, μαζί με υγιή παραγωγή σπέρματος. Στη συνέχεια οι ερευνητές ζευγάρωσαν τα ποντίκια και επιβεβαίωσαν ότι ήταν γόνιμα. Οι απόγονοί τους ήταν επίσης υγιείς και ικανοί να αναπαραχθούν.

«Δείχνει ότι επανέρχεται πλήρως η μείωση, η πλήρης λειτουργία του σπέρματος και, το πιο σημαντικό, ότι οι απόγονοι είναι απολύτως φυσιολογικοί», είπε η Cohen.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Αν αναπτυχθεί για χρήση σε ανθρώπους, αυτός ο τύπος ανδρικού αντισυλληπτικού θα μπορούσε να χορηγείται ως ένεση κάθε τρεις μήνες ή πιθανώς ως επίθεμα (patch) για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας, σύμφωνα με την Cohen.