Πόσο εύκολα επιλέγετε σύντροφο; Μήπως είστε ιδιαιτέρως επιλεκτικοί;

Εμφανίσιμος, ευγενικός, έξυπνος, αστείος, να θέλει να κάνει παιδιά, να έχει έναν «φουσκωμένο» τραπεζικό λογαριασμό… και η λίστα συνεχίζεται. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν έναν σύντροφο που να διαθέτει τουλάχιστον μερικά από αυτά τα χαρακτηριστικά, αλλά κάποιοι από εμάς είναι πιο επιλεκτικοί από άλλους. Το πρόβλημα με την αυξημένη επιλεκτικότητα είναι ότι οι πιο ελκυστικοί σύντροφοι αποτελούν σπάνιο «αγαθό»: μόνο ένας άνδρας στους εκατό στο Tinder λαμβάνει «like» από περισσότερο από το 80% των γυναικών. Πώς λοιπόν μπορούμε να εξασφαλίσουμε μια σχέση με κάποιον που θεωρείται «τέλειος» σε όλους τους τομείς;

Οι Charles Farmer και Steven Arnocky από το Πανεπιστήμιο Nipissing στον Καναδά, μαζί με τον Adam Davis από το κοντινό Canadore College, αναρωτήθηκαν αν οι άνθρωποι που είναι πιο επιλεκτικοί στις ερωτικές τους επιλογές τείνουν να έχουν υψηλότερο βαθμό ενδοφυλικού ανταγωνισμού, δηλαδή ανταγωνισμού με άτομα του ίδιου φύλου. Η λογική τους ήταν ότι δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να είναι κάποιος πολύ επιλεκτικός, αν δεν είναι διατεθειμένος να ανταγωνιστεί για την πρόσβαση στους πιο ελκυστικούς συντρόφους, ανάμεσα σε έναν πραγματικό «στρατό» από ερωτικούς αντιπάλους.

Οι ψυχολόγοι συγκέντρωσαν δύο ομάδες συμμετεχόντων: 163 φοιτητές προπτυχιακού επιπέδου και επιπλέον 462 εργαζόμενους από την πλατφόρμα Amazon Mechanical Turk.

Στους συμμετέχοντες παρουσιάστηκε μια λίστα με 18 χαρακτηριστικά (όπως: καλός μάγειρας και νοικοκύρης, ευχάριστη προσωπικότητα, κοινωνικότητα, καλές οικονομικές προοπτικές, καλή εμφάνιση, παρόμοιο θρησκευτικό υπόβαθρο, συναισθηματική ωριμότητα) και τους ζητήθηκε να αξιολογήσουν, σε κλίμακα τεσσάρων βαθμών, πόσο σημαντικό ήταν κάθε χαρακτηριστικό για αυτούς σε έναν σύντροφο. Οι βαθμολογίες συνδυάστηκαν για να προκύψει ένα συνολικό μέτρο επιλεκτικότητας.

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν την Κλίμακα Ενδοφυλικού Ανταγωνισμού (Intrasexual Competition Scale), ένα ερωτηματολόγιο 12 ερωτήσεων που μετρά το επίπεδο ανταγωνιστικότητας ενός ατόμου με άτομα του ίδιου φύλου. Παραδείγματα δηλώσεων περιλάμβαναν: «Τείνω να ψάχνω αρνητικά χαρακτηριστικά σε ελκυστικούς άνδρες/γυναίκες» και «Δεν μου αρέσει να βλέπω άλλους άνδρες/γυναίκες να έχουν καλύτερο σπίτι ή καλύτερο αυτοκίνητο από εμένα». Οι συμμετέχοντες δήλωσαν σε ποιο βαθμό οι προτάσεις αυτές ίσχυαν για τους ίδιους.

Οι ψυχολόγοι διαπίστωσαν ότι και στις δύο ομάδες συμμετεχόντων, όσοι είχαν πιο απαιτητικές προτιμήσεις για σύντροφο τείνανε επίσης να είναι πιο ανταγωνιστικοί με άτομα του ίδιου φύλου. Το εύρημα αυτό επιβεβαίωσε την αρχική τους υπόθεση.

Ωστόσο, η έρευνα δεν σταμάτησε εκεί. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ακόμη δύο ερωτηματολόγια: Την Κλίμακα Αξίας Συντρόφου (Mate Value Scale), που μετρά πόσο ελκυστικός θεωρεί κάποιος τον εαυτό του στα μάτια των άλλων, και τον Δείκτη Κοινωνικοσεξουαλικού Προσανατολισμού (Sociosexual Orientation Index), που μετρά το ενδιαφέρον ενός ατόμου για περιστασιακές σεξουαλικές σχέσεις.

Όταν οι ερευνητές επανεξέτασαν τα δεδομένα, διαπίστωσαν μια τριπλή αλληλεπίδραση ανάμεσα στην επιλεκτικότητα, την αντιλαμβανόμενη ελκυστικότητα και την τάση για περιστασιακές σχέσεις. Συγκεκριμένα, τα άτομα που ήταν ταυτόχρονα πιο επιλεκτικά, θεωρούσαν τον εαυτό τους πιο ελκυστικό και είχαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για περιστασιακό σεξ, εμφάνιζαν και τα υψηλότερα επίπεδα ενδοφυλικού ανταγωνισμού. Το εύρημα αυτό είναι σημαντικό, γιατί υποδηλώνει ότι η προσπάθεια υπεροχής απέναντι σε πιθανούς ανταγωνιστές αποτελεί στρατηγική που χρησιμοποιείται συχνότερα από άτομα με υψηλά πρότυπα, που πιστεύουν ότι διαθέτουν ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά και επιθυμούν να πετύχουν στις ερωτικές τους σχέσεις. Αντίθετα, όσοι θεωρούν ότι είναι λιγότερο ανταγωνιστικοί ή δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για το αν θα «κερδίσουν» ή θα «χάσουν», αποφεύγουν να εμπλακούν σε αυτή τη «μάχη».

Οι Farmer, Arnocky και Davis επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματά τους αποτελούν από τις πρώτες άμεσες αποδείξεις στους ανθρώπους ότι η σχέση ανάμεσα στα υψηλά πρότυπα επιλογής συντρόφου και τον ανταγωνισμό με άτομα του ίδιου φύλου επηρεάζεται από το πόσο επιθυμητό θεωρείται ένα άτομο στην «αγορά σχέσεων» και από την προδιάθεσή του για βραχυπρόθεσμες σχέσεις.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, οι ερευνητές σημειώνουν ότι ο ενδοφυλικός ανταγωνισμός πιθανότατα συνδέεται και με άλλους παράγοντες πέρα από αυτούς που μελέτησαν. Προτείνουν ότι μελλοντικές έρευνες θα μπορούσαν να εξετάσουν, για παράδειγμα, τον ρόλο του φόβου της μοναξιάς ή του να μείνει κάποιος χωρίς σύντροφο. Άλλοι ψυχολόγοι έχουν ήδη διαπιστώσει ότι άτομα που φοβούνται να μείνουν μόνα τείνουν να είναι λιγότερο επιλεκτικά σε καταστάσεις γρήγορων ραντεβού (speed-dating) και είναι πιο πρόθυμα να συμβιβαστούν με λιγότερο ελκυστικούς συντρόφους.