Η ατμοσφαιρική ρύπανση πλήττει τη γονιμότητα

Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση ενδέχεται να επηρεάζει τη λειτουργία των γονιδίων του σπέρματος, γεγονός που μπορεί να έχει συνέπειες για την ανδρική γονιμότητα. Η μελέτη, μία από τις μεγαλύτερες του είδους της, παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας στο Λονδίνο και επικεντρώθηκε στις επιδράσεις κοινών ατμοσφαιρικών ρύπων κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των σπερματοζωαρίων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση στο όζον και στο διοξείδιο του αζώτου συνδέεται με λεπτές επιγενετικές μεταβολές στο DNA του σπέρματος. Οι μεταβολές αυτές δεν αλλάζουν τη γενετική αλληλουχία, αλλά επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται συγκεκριμένα γονίδια. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως μεθυλίωση του DNA, θεωρείται σημαντικός μηχανισμός ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε περισσότερους από 2.000 άνδρες στο Σολτ Λέικ Σίτι των Ηνωμένων Πολιτειών, την περίοδο 2013–2017. Οι συμμετέχοντες παρείχαν δείγματα σπέρματος κατά την έναρξη της μελέτης και στη συνέχεια ύστερα από δύο, τέσσερις και έξι μήνες. Παράλληλα, οι επιστήμονες υπολόγισαν την έκθεση κάθε συμμετέχοντα σε διάφορους ατμοσφαιρικούς ρύπους κατά τους τρεις μήνες που προηγούνταν της συλλογής κάθε δείγματος, διάστημα που αντιστοιχεί στον κύκλο παραγωγής του σπέρματος.

Η ανάλυση των δειγμάτων αποκάλυψε 39 διαφορετικές επιγενετικές αλλαγές που σχετίζονταν με την έκθεση σε συνδυασμούς ατμοσφαιρικών ρύπων. Το όζον και το διοξείδιο του αζώτου φάνηκε να έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση. Ένα από τα γονίδια που επηρεάστηκαν ήταν το GNAS, το οποίο σε προηγούμενες μελέτες έχει συνδεθεί με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος και με την ανάπτυξη του εμβρύου.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, αν και οι περισσότερες επιγενετικές μεταβολές εξαφανίζονται στα πρώτα στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης, ορισμένες μπορεί να διατηρηθούν και να επηρεάσουν τη φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου. Για τον λόγο αυτό θεωρούν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες, ώστε να αποδειχθεί αν οι αλλαγές αυτές οδηγούν πράγματι σε μειωμένη γονιμότητα ή σε προβλήματα κατά την αναπαραγωγή.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Ανεξάρτητοι επιστήμονες χαρακτήρισαν τα αποτελέσματα ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς ενισχύουν τις ενδείξεις ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του σπέρματος. Ωστόσο, τονίζουν ότι δεν είναι ακόμη δυνατό να εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα σχετικά με το κατά πόσο οι συγκεκριμένες μεταβολές προκαλούν κλινικά σημαντική ανδρική υπογονιμότητα. Παρ' όλα αυτά, η μελέτη προσθέτει νέα στοιχεία στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία και αναδεικνύει την ανάγκη λήψης μέτρων για τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς οι επιπτώσεις της φαίνεται να επεκτείνονται και στην αναπαραγωγική υγεία του ανθρώπου.