Φτάσαμε στην επιλογή εμβρύων με βάση τα χαρακτηριστικά τους;

Ζευγάρια που χρησιμοποιούν εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) στο Ηνωμένο Βασίλειο εκμεταλλεύονται, ένα νομικό «παράθυρο» για να επιλέξουν τα έμβρυά τους με βάση προβλέψεις για νοημοσύνη, ύψος και υγεία... Η απαράδεκτη κατά γενική ομολογία μέθοδος αξιολόγησης, που βαθμολογεί τα έμβρυα με βάση τα χαρακτηριστικά τους, έχει ανοίξει δημόσιο διάλογο με ηθικές επιφυλάξεις, καθώς η μέθοδος θεωρείται μη επαληθευμένη.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους νόμους περί προστασίας δεδομένων, οι ασθενείς μπορούν να ζητήσουν τα ακατέργαστα γενετικά δεδομένα των εμβρύων τους και να τα στείλουν στο εξωτερικό για ανάλυση, με στόχο τη γέννηση «πιο έξυπνων και υγιών παιδιών». Η Δρ Κριστίνα Χίκμαν, εμβρυολόγος και ιδρύτρια της κλινικής Avenues στο Λονδίνο, δήλωσε ότι οι ταχείες εξελίξεις στις τεχνικές αξιολόγησης εμβρύων και η πρόσφατη εμφάνιση αρκετών αμερικανικών εταιρειών που προσφέρουν την λεγόμενη πολυγενετική αξιολόγηση, έχουν αφήσει τις κλινικές «σε νομική και ηθική αβεβαιότητα».

«Ανοίγει ένα μεγάλο κουτί της Πανδώρας», δήλωσε η Χίκμαν, που έθεσε το ζήτημα σε επιστολή της προς την Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας (HFEA) τον προηγούμενο μήνα.

Η αμερικανική εταιρεία, Herasight, η οποία χρεώνει ζευγάρια 50.000 δολάρια για την αξιολόγηση απεριόριστου αριθμού εμβρύων, επιβεβαίωσε ότι έχει συνεργαστεί με ζευγάρια που υποβάλλονται σε IVF στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Herasight παραβαίνει οποιονδήποτε κανονισμό.

Η κλινική Avenues έχει σήμερα δύο ασθενείς που σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν την υπηρεσία της Herasight. Μία 29χρονη γυναίκα ανέφερε ότι εκείνη και ο σύζυγός της θέλουν να μειώσουν τον κίνδυνο ασθενειών, όπως ο διαβήτης, και να επιλέξουν έμβρυα με υψηλή προβλεπόμενη νοημοσύνη.

Η Herasight ισχυρίζεται ότι προσφέρει κατά μέσο όρο κέρδος έξι μονάδων IQ για ένα ζευγάρι με πέντε έμβρυα και παρέχει πληροφορίες για φύλο, προβλεπόμενο ύψος και πιθανότητα εμφάνισης καταστάσεων όπως καρδιοπάθειες, συνηθισμένοι καρκίνοι, Αλτσχάιμερ και σχιζοφρένεια.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι εξετάσεις που γίνονται σε έμβρυα περιορίζονται νομικά σε σοβαρές ασθένειες, όπως η νόσος Huntington, η δρεπανοκυτταρική αναιμία ή η κυστική ίνωση.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η Herasight έχει δημιουργήσει τους αλγορίθμους της χρησιμοποιώντας μεγάλες γενετικές βάσεις δεδομένων, όπως τη UK Biobank, και έχει δημοσιεύσει τη επιστημονική βάση των προβλέψεών της. Ωστόσο, η χρήση πολυγενετικών δεικτών στην επιλογή εμβρύων παραμένει αμφιλεγόμενη και η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Γενετικής έχει καταδικάσει τη μέθοδο ως «ανεπαληθεύσιμη και ανήθικη». 

Υπάρχουν επίσης ευρύτερες ηθικές ανησυχίες, όπως ο κίνδυνος δημιουργίας μιας κοινωνίας με ταξική διάκριση, όπου οι πλουσιότεροι μπορούν να επιλέξουν τα «προτιμώμενα» έμβρυα, και η πιθανότητα να κανονικοποιηθεί η αντίληψη ότι κάποιοι άνθρωποι είναι γενετικά ανώτεροι.