Μάχη κατά της βιολογικής γήρανσης

Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές επικεντρώνονται στην αναζήτηση νέων τρόπων με τους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση, δηλαδή τη διαδικασία με την οποία το σώμα αρχίζει να γερνά. Η βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου δεν είναι πάντα ίδια με τη χρονολογική του ηλικία, καθώς επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής, η διατροφή και το περιβάλλον. Παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι συγκεκριμένες υγιεινές συνήθειες μπορούν να συμβάλουν στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αποφυγή καπνίσματος, η τακτική σωματική άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης και υγιεινής διατροφής.

Ο Howard Sesso, αναπληρωτής διευθυντής στο Τμήμα Προληπτικής Ιατρικής του Mass General Brigham, δήλωσε ότι το να ζει κανείς περισσότερο είναι σημαντικό, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να ζει και καλύτερα. Τόνισε επίσης ότι απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες για να εξεταστεί πώς οι αλλαγές στον τρόπο ζωής ή φαρμακευτικές παρεμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν τη βιολογική γήρανση, η οποία μετριέται μέσω επιγενετικών δεικτών και άλλων βιοδεικτών.

Η μελέτη αυτή διαπίστωσε ότι η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών μπορεί να συμβάλει στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης, ακόμη και σε μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους που ήδη παρουσιάζουν επιταχυνόμενη γήρανση σε βιολογικό επίπεδο.

Για τη συγκεκριμένη έρευνα οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα αίματος από 958 συμμετέχοντες που επιλέχθηκαν τυχαία από τη μεγάλη κλινική δοκιμή COSMOS (COcoa Supplement Multivitamins Outcomes Study). Η μέση χρονολογική ηλικία των συμμετεχόντων ήταν περίπου 70 έτη. Η μελέτη COSMOS αποτελεί την πρώτη μεγάλης κλίμακας τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή που εξετάζει πώς ένα κοινό διατροφικό συμπλήρωμα επηρεάζει τους λεγόμενους επιγενετικούς “δείκτες ρολογιού” της γήρανσης. Αυτά τα «ρολόγια» βασίζονται σε αλλαγές στο DNA και μπορούν να δείξουν πόσο γρήγορα γερνά το σώμα.

Οι ερευνητές είχαν ήδη αναφέρει σε προηγούμενες αναλύσεις της COSMOS ότι οι πολυβιταμίνες μπορεί να έχουν οφέλη στη γνωστική λειτουργία, ενώ το εκχύλισμα κακάο φαίνεται να σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Για τον λόγο αυτό αξιοποίησαν τα βιολογικά δείγματα που είχαν συλλεχθεί από τους συμμετέχοντες για να εξετάσουν αν αυτά τα οφέλη επεκτείνονται και στη βιολογική γήρανση.

Στη μελέτη χρησιμοποιήθηκε το γνωστό πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα Centrum Silver, όπως ήταν διαθέσιμο όταν ξεκίνησε η δοκιμή στα μέσα της δεκαετίας του 2010. Το συγκεκριμένο σκεύασμα περιέχει όλα τα βασικά βιταμινούχα και μεταλλικά στοιχεία σε σχετικά χαμηλές δόσεις, μαζί με ορισμένα επιπλέον θρεπτικά συστατικά.

Ο Sesso σημείωσε ότι παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν τα αποτελέσματα της μελέτης ισχύουν και για άλλα παρόμοια πολυβιταμινούχα συμπληρώματα. Αν και είναι πιθανό να ισχύουν, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα που να το αποδεικνύουν άμεσα.

Πώς μπορούμε να λάβουμε τις βιταμίνες μέσω της διατροφής

Η διαιτολόγος Monique Richard υποστηρίζει ότι η βασική αρχή πρέπει να είναι: «πρώτα η τροφή, μετά τα συμπληρώματα αν χρειάζεται». Τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα μπορούν να καλύψουν διατροφικά κενά, αλλά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τα οφέλη των φυσικών τροφών, οι οποίες περιέχουν φυτικές ίνες και βιοδραστικές ουσίες που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας.

Όταν κάποιος επιλέγει ένα συμπλήρωμα, είναι σημαντικό να δίνει προσοχή στην ποιότητα και στη διαφάνεια της παραγωγής. Συνιστάται να επιλέγονται προϊόντα που έχουν ελεγχθεί από ανεξάρτητους οργανισμούς, όπως οι USP, NSF ή ConsumerLab, ώστε να διασφαλίζεται η καθαρότητα και η ακρίβεια των συστατικών.

Η Richard προειδοποιεί επίσης να αποφεύγονται προϊόντα που περιέχουν υπερβολικά μεγάλες δόσεις βιταμινών ή διαφημίζονται με αβάσιμους ισχυρισμούς και διασημότητες. Επιπλέον, το συμπλήρωμα θα πρέπει να είναι κατάλληλο για την ηλικιακή ομάδα του ατόμου. Για παράδειγμα, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ενήλικες συχνά χρειάζονται υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης Β12, βιταμίνης D και ασβεστίου, καθώς η απορρόφησή τους μειώνεται με την ηλικία.

Πολλά από τα θρεπτικά συστατικά των πολυβιταμινών μπορούν να ληφθούν και από φυσικές τροφές. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β βρίσκονται σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης. Η βιταμίνη C υπάρχει σε εσπεριδοειδή, μούρα και πιπεριές. Η βιταμίνη D βρίσκεται σε λιπαρά ψάρια και εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ η βιταμίνη Ε σε ξηρούς καρπούς και σπόρους. Το μαγνήσιο συναντάται σε όσπρια, ξηρούς καρπούς και λαχανικά.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνολικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η υγιής γήρανση ξεκινά κυρίως από τη διατροφή και τον τρόπο ζωής. Οι πολυβιταμίνες μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο συμπλήρωμα όταν υπάρχει ανάγκη, αλλά η βάση για μια μακρά και υγιή ζωή παραμένει μια ισορροπημένη διατροφή και ένας ενεργός τρόπος ζωής.