"Μanifesting" και στην ομορφιά...

Τα τελευταία χρόνια, η πρακτική του «manifesting» έχει αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Βασίζεται στην ιδέα ότι η έντονη πίστη, η οραματική απεικόνιση και οι θετικές δηλώσεις μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να πραγματοποιήσει τους στόχους του. Πλέον, όμως, πολλοί υποστηρίζουν ότι η ίδια μέθοδος μπορεί να αλλάξει ακόμη και τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου, όπως το σχήμα του προσώπου, το χρώμα των ματιών ή το ύψος. Οι ειδικοί, ωστόσο, προειδοποιούν ότι αυτοί οι ισχυρισμοί δεν έχουν επιστημονική βάση και μπορεί να αποδειχθούν επιβλαβείς, ιδιαίτερα για τους νέους.

Η 20χρονη Lauren άρχισε από μικρή να ασχολείται με το manifesting, επηρεασμένη από το βιβλίο The Secret και βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα. Καθημερινά αφιέρωνε λίγα λεπτά φανταζόμενη την ιδανική της εμφάνιση, πιστεύοντας ότι έτσι θα αποκτούσε πιο καθαρό δέρμα, πιο έντονα χαρακτηριστικά και γενικά μια πιο ελκυστική εικόνα. Όταν άρχισε να δέχεται θετικά σχόλια από άλλους, θεώρησε ότι η μέθοδος λειτουργούσε. Αντίστοιχα, άλλοι δημιουργοί περιεχομένου και «προπονητές manifesting» ισχυρίζονται ότι μπορούν να βοηθήσουν ανθρώπους να αλλάξουν τη μύτη τους, να αυξήσουν το ύψος τους ή να χάσουν βάρος μόνο μέσω της σκέψης, χρεώνοντας μάλιστα ακριβά τις υπηρεσίες τους.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η δημοτικότητα αυτών των πρακτικών οφείλεται κυρίως στην επιθυμία των ανθρώπων για γρήγορες και εύκολες λύσεις. Σε μια κοινωνία όπου η εξωτερική εμφάνιση προβάλλεται συνεχώς ως μέτρο αξίας, η υπόσχεση ότι μπορεί κανείς να αποκτήσει το «τέλειο» πρόσωπο ή σώμα χωρίς κόπο μοιάζει ιδιαίτερα ελκυστική. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της εμφάνισής μας καθορίζεται από τη γενετική, αλλά και από παράγοντες όπως ο χρόνος, τα οικονομικά μέσα και ο τρόπος ζωής, στοιχεία που δεν μπορούν να αλλάξουν μόνο με τη δύναμη της σκέψης.

Πολλοί νέοι που πιστεύουν στο manifesting αναφέρουν ότι βλέπουν πραγματικές αλλαγές. Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται σε γνωστά ψυχολογικά φαινόμενα, όπως το φαινόμενο placebo, η επιλεκτική προσοχή και η προκατάληψη επιβεβαίωσης. Όταν κάποιος περιμένει να δει μια αλλαγή, είναι πιθανότερο να την αντιληφθεί, ακόμη κι αν αυτή δεν υπάρχει αντικειμενικά. Επιπλέον, οι περισσότεροι από όσους δηλώνουν ότι πέτυχαν αλλαγές βρίσκονται στην εφηβεία, περίοδο κατά την οποία το σώμα και το πρόσωπο μεταβάλλονται φυσιολογικά λόγω της ανάπτυξης.

Παρότι η θετική σκέψη μπορεί να ενισχύσει τα κίνητρα και να βοηθήσει κάποιον να επιτύχει στόχους όταν συνοδεύεται από πραγματικές ενέργειες, οι ειδικοί ξεχωρίζουν αυτή την προσέγγιση από τη «μαγική σκέψη». Για παράδειγμα, το να οραματίζεται κάποιος ένα πιο υγιές σώμα ενώ παράλληλα ακολουθεί σωστή διατροφή και γυμνάζεται μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά. Αντίθετα, η πεποίθηση ότι μπορεί να αλλάξει το ύψος ή το χρώμα των ματιών του μόνο με σκέψεις όχι μόνο δεν στηρίζεται στην επιστήμη, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση και παραίτηση όταν τα αποτελέσματα δεν εμφανιστούν.

Οι ειδικοί ανησυχούν ιδιαίτερα για την επίδραση αυτών των πρακτικών στην ψυχική υγεία. Η συνεχής ενασχόληση με την εμφάνιση μπορεί να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια για το σώμα, την κοινωνική σύγκριση και την αυτοκριτική. Ορισμένοι νέοι ακούν για ώρες ηχογραφήσεις με κρυφά θετικά μηνύματα («subliminals»), πιστεύοντας ότι έτσι θα αλλάξουν τα χαρακτηριστικά τους. Αν όμως οι αλλαγές δεν έρθουν, είναι πιθανό να θεωρήσουν ότι οι ίδιοι απέτυχαν ή ότι δεν προσπάθησαν αρκετά, γεγονός που μειώνει ακόμη περισσότερο την αυτοεκτίμησή τους.

Επιπλέον, ορισμένα από αυτά τα ηχητικά μηνύματα μπορεί να ενισχύσουν ανθυγιεινές συμπεριφορές. Για παράδειγμα, μηνύματα που συνδέουν την ομορφιά με την ακραία αδυναμία ή την καταστολή της πείνας ενδέχεται να συμβάλουν στην ανάπτυξη διαταραγμένων διατροφικών συνηθειών και εμμονικής ενασχόλησης με το σώμα, ιδιαίτερα σε εφήβους που είναι πιο ευάλωτοι στις κοινωνικές πιέσεις.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η αυτοπεποίθηση και η θετική στάση απέναντι στον εαυτό είναι σημαντικές, όμως δεν πρέπει να βασίζονται σε μη αποδεδειγμένες υποσχέσεις. Η επιστήμη δείχνει ότι η χρόνια δυσαρέσκεια για το σώμα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο άγχους, κατάθλιψης, διατροφικών διαταραχών και δυσμορφικής διαταραχής σώματος. Αντί να αντιμετωπίζουμε το σώμα μας ως ένα διαρκές «έργο προς βελτίωση», οι ειδικοί προτείνουν να καλλιεργούμε την αυτοαποδοχή, να θέτουμε ρεαλιστικούς στόχους και να φροντίζουμε την υγεία μας με πρακτικές που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.