Κρατάμε μακριά τα κουνούπια με ένα αρχαίο άρωμα
09 Αυγούστου 2026, 09:00
Επιστήμονες ανέπτυξαν μια κρέμα με αιθέριο έλαιο πατσουλί και τη δοκίμασαν απέναντι στο κουνούπι Aedes aegypti, ένα από τα σημαντικότερα έντομα-φορείς νοσημάτων διεθνώς. Σε συγκέντρωση 200 ppm, η σύνθεση παρείχε 100% προστασία για 180 λεπτά σε ελεγχόμενη εργαστηριακή δοκιμή, αποτρέποντας την προσγείωση και το τσίμπημα.
Το συγκεκριμένο είδος κουνουπιού μεταδίδει ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα, ο ιός τσικουνγκούνια και ο κίτρινος πυρετός. Καθώς οι ασθένειες που μεταφέρονται από αυτά τα έντομα επεκτείνονται σε περισσότερες περιοχές, η αναζήτηση ασφαλών και αποτελεσματικών απωθητικών αποκτά σημαίνουσα βαρύτητα.
Η διαιθυλοτολουαμίδη (DEET) παραμένει από τις ευρέως χρησιμοποιούμενες ουσίες στα εμπορικά αντικουνουπικά. Ωστόσο, η ανάγκη για εναλλακτικές φυτικής προέλευσης έχει οδηγήσει τους ερευνητές σε αιθέρια έλαια και βιοδραστικές ενώσεις με πιθανή παρόμοια δράση. Όπως περιγράφουν στο ACS Omega, μέσω της ανάλυσης του ελαίου εντόπισαν 16 χημικές ενώσεις, κυρίως τερπένια. Κυρίαρχο συστατικό ήταν η αλκοόλη πατσουλί, που αντιστοιχούσε περίπου στο 40%.
Έπειτα, δοκίμασαν διαφορετικές συγκεντρώσεις. Η χαμηλότερη δεν επέδειξε ισχυρή αντικουνουπική προστασία. Στα 200 ppm, όμως, η κρέμα παρέμεινε δραστική καθ’ όλη τη διάρκεια της τρίωρης παρακολούθησης.
Για τη μελέτη, τοποθετήθηκαν 50 ενήλικα θηλυκά κουνούπια σε κλουβιά και, στη συνέχεια, υγιείς εθελοντές εφάρμοσαν την κρέμα στον πήχη τους και τον εξέθεσαν σε αυτά. Οι παρατηρήσεις γίνονταν κάθε 30 λεπτά, για συνολικά τρεις ώρες.
Ταυτόχρονα, υπήρχαν δύο σημεία σύγκρισης: Ένα εμπορικό απωθητικό με βάση το DEET και ένα ουδέτερο διάλυμα. Η σύνθεση με πατσουλί στα 200 ppm παρουσίασε πλήρη προστασία έως το τέλος της δοκιμής.
Η κρέμα τέθηκε υπό παρακολούθηση για 90 ημέρες σε διαφορετικές συνθήκες αποθήκευσης: θερμοκρασία δωματίου, ψύξη, θερμότητα και έκθεση στο φως. Η σύνθεση παρέμεινε σταθερή, χωρίς διαχωρισμό, θόλωση ή αλλαγές σε χρώμα και οσμή, ενώ το pH της παρέμεινε συμβατό με το ανθρώπινο δέρμα. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί ένα απωθητικό δεν αρκεί να λειτουργεί μόνο τη στιγμή της παρασκευής του αλλά πρέπει να διατηρείται σταθερό μέχρι τη χρήση.
Τα ευρήματα θεωρούνται ενθαρρυντικά, αλλά παραμένουν προκαταρκτικά. Η δοκιμή έγινε σε ελεγχόμενο περιβάλλον και όχι σε πραγματικές συνθήκες, όπου παράγοντες όπως ο ιδρώτας, η υγρασία, η θερμοκρασία και η τριβή ενδέχεται να επηρεάσουν την δραστικότητα.
Tags: άρωμα, Κουνούπια, τσίμπημα κουνουπιού
