Η σχέση της ακμής με την κατανάλωση ζάχαρης

Υπάρχουν έρευνες που υποδεικνύουν σύνδεση ανάμεσα σε διατροφή πλούσια σε ζάχαρη και την εμφάνιση ακμής, αν και αυτό δεν αποτελεί την αποκλειστική αιτία για όλους. Μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση τροφίμων ή ροφημάτων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα ακμής. Σε μεγάλη γαλλική μελέτη του 2020, με πάνω από 24.000 συμμετέχοντες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης, λιπαρών τροφών και αγελαδινού γάλακτος σχετιζόταν με την εμφάνιση ακμής, ανεξάρτητα από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες ή συνολική θερμιδική πρόσληψη. Ωστόσο, η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας σημειώνει ότι δεν έχουν όλες οι μελέτες καταλήξει σε σαφή συσχέτιση, και το γεγονός ότι υπάρχει συσχέτιση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ζάχαρη αποτελεί άμεση αιτία.

Οι επιστήμονες δεν έχουν αποσαφηνίσει πλήρως τον μηχανισμό μέσω του οποίου η ζάχαρη ενδέχεται να επηρεάζει την ακμή, αλλά έχουν διατυπωθεί αρκετές θεωρίες. Μία από αυτές υποστηρίζει ότι τα τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε σάκχαρα αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, προκαλώντας φλεγμονή και αυξημένη παραγωγή σμήγματος, στοιχεία που σχετίζονται με την ακμή. Η υψηλή γλυκόζη αυξάνει επίσης τον IGF-1 (ινσουλινοειδής αυξητικός παράγοντας 1), ο οποίος μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή σμήγματος. Το υπερβολικό σμήγμα αποφράσσει τους πόρους και μπορεί να οδηγήσει σε σπυράκια. Μια άλλη θεωρία προτείνει ότι η υπερκατανάλωση ζάχαρης αυξάνει τα επίπεδα ανδρογόνων – ορμονών, όπως η τεστοστερόνη – που σε υψηλότερες ποσότητες μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση ακμής.

Παρά τα στοιχεία, η ζάχαρη δεν αποτελεί την μοναδική αιτία. Πολλοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν την ακμή. Αυτοί περιλαμβάνουν τις ορμονικές μεταβολές της εφηβείας, εγκυμοσύνης ή εμμηνόπαυσης, τον εμμηνορροϊκό κύκλο, τη χρήση προϊόντων περιποίησης με φαγεσωρογόνα συστατικά, δερματικούς ερεθισμούς, ιατρικές καταστάσεις όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, ορισμένα φάρμακα (π.χ. στεροειδή, λίθιο), το κάπνισμα και τη γενετική προδιάθεση.

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση που να αποδεικνύει ότι η ζάχαρη προκαλεί ακμή σε ένα συγκεκριμένο άτομο. Ωστόσο, ένα άτομο με ήπια ακμή μπορεί να παρακολουθεί ένα ημερολόγιο συμπτωμάτων, σημειώνοντας εξάρσεις μετά από τροφές υψηλής ζάχαρης, καθώς και άλλους παράγοντες όπως στρες, ύπνος, ορμονικοί κύκλοι ή φάρμακα. Αν κάθε φορά που καταναλώνει τροφές με πολλή ζάχαρη εμφανίζονται σπυράκια, αυτό μπορεί να υποδεικνύει πιθανή σύνδεση. Παρ’ όλα αυτά, για άτομα με ιστορικό διαταραχών πρόσληψης τροφής, η διαδικασία παρακολούθησης μπορεί να είναι ψυχολογικά επιβαρυντική, οπότε συνιστάται συζήτηση με γιατρό.

Αν κάποιος υποπτεύεται ότι η ζάχαρη επηρεάζει την ακμή του και ο γιατρός δεν εντοπίζει άλλον παράγοντα, μπορεί να δοκιμάσει μικρές αλλαγές στη διατροφή του. Συχνά αυτό περιλαμβάνει τη μείωση των πρόσθετων σακχάρων, όπως λευκή ή καστανή ζάχαρη, δεξτρόζη ή σιρόπι καλαμποκιού. Αυτά υπάρχουν σε αναψυκτικά, γλυκά, καφέδες, τσάι, γιαούρτια, αρτοσκευάσματα και αλκοολούχα ποτά. Ως εναλλακτικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, μαύρος καφές, πράσινο ή μαύρο τσάι, αρωματισμένο νερό ή φυσικό/ελληνικό γιαούρτι. Η αντικατάσταση της ζάχαρης με φρούτα ή στέβια μπορεί επίσης να βοηθήσει. Στόχος δεν είναι η αυστηρή δίαιτα αλλά η ισορροπία.

Η επίσκεψη σε γιατρό είναι σημαντική όταν η ακμή δεν ανταποκρίνεται σε μέτρα αυτοφροντίδας, ή όταν προκαλεί σοβαρή δυσφορία, πόνο, σημάδια μόλυνσης ή εμφανίζεται με άλλους ανησυχητικούς παράγοντες όπως ανεξήγητες αλλαγές βάρους, διαταραχές κύκλου, ασυνήθιστη τριχοφυΐα ή βλάβες που δεν επουλώνονται.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνοψίζοντας, κάποιες μελέτες δείχνουν ότι η διατροφή πλούσια σε ζάχαρη μπορεί να συμβάλλει ή να επιδεινώσει την ακμή, πιθανώς λόγω φλεγμονής, αύξησης των ανδρογόνων ή ενίσχυσης του IGF-1 που επηρεάζει την παραγωγή σμήγματος. Ωστόσο, η ακμή είναι πολυπαραγοντική και η συμβολή της ζάχαρης διαφέρει από άτομο σε άτομο. Ένας δερματολόγος μπορεί να βοηθήσει στην ανίχνευση των πραγματικών αιτιών και στη διαμόρφωση κατάλληλης θεραπείας.