Εκγύμναση με EMS για αναστροφή της φθοράς του μυϊκού συστήματος

Η ηλεκτρική μυϊκή διέγερση (Electrical Muscle Stimulation – EMS) αποτελεί μια σύγχρονη μορφή άσκησης που κερδίζει συνεχώς δημοτικότητα. Η μέθοδος βασίζεται στη χρήση ειδικής στολής με ηλεκτρόδια, τα οποία στέλνουν ηλεκτρικά ερεθίσματα στους μύες προκαλώντας ακούσιες συσπάσεις κατά τη διάρκεια σύντομων ασκήσεων. Οι υποστηρικτές της υποστηρίζουν ότι επιτρέπει αποτελεσματική προπόνηση σε μόλις 20 λεπτά, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, αν και μπορεί να είναι χρήσιμη σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν υπερτερεί απαραίτητα της συμβατικής άσκησης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Emily Ferrara, 43 ετών, η οποία -όπως δημοσιεύτηκε στο CNN- αποφάσισε να δοκιμάσει το EMS όταν δεν έβλεπε τα αποτελέσματα που επιθυμούσε από τα συνηθισμένα ομαδικά προγράμματα γυμναστικής. Αφού ενημερώθηκε για τη μέθοδο και συμβουλεύτηκε τον γιατρό της λόγω προβλημάτων θυρεοειδούς και συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, ξεκίνησε προπονήσεις σε ειδικό στούντιο στην Ατλάντα.

Εδώ και δύο χρόνια παρακολουθεί τρία μαθήματα EMS την εβδομάδα, ενώ συμπληρώνει το πρόγραμμά της με δύο συνεδρίες αερόβιας άσκησης. Σύμφωνα με τις μετρήσεις σύστασης σώματος, παρατήρησε μείωση του ποσοστού λίπους και αύξηση της μυϊκής μάζας. Η ίδια τονίζει ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της μεθόδου είναι η εξοικονόμηση χρόνου, καθώς κάθε προπόνηση διαρκεί περίπου 20 λεπτά, γεγονός που της επιτρέπει να συνδυάζει ευκολότερα την άσκηση με την οικογενειακή και επαγγελματική της ζωή.

Κατά τη διάρκεια μιας τυπικής συνεδρίας, ο ασκούμενος φορά την ειδική στολή με τα ηλεκτρόδια, πραγματοποιεί σύντομη προθέρμανση και στη συνέχεια εκτελεί απλές ασκήσεις, όπως καθίσματα, προβολές, ασκήσεις με ιμάντες TRX ή μικρά βάρη. Τα ηλεκτρικά ερεθίσματα προκαλούν ταυτόχρονη ενεργοποίηση πολλών μυϊκών ομάδων, αυξάνοντας την ένταση της προπόνησης ακόμη και με σχετικά απλές κινήσεις.

Η τεχνολογία EMS δεν είναι καινούργια. Χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στη φυσικοθεραπεία για την αποκατάσταση μετά από τραυματισμούς και χειρουργικές επεμβάσεις, ενώ ήδη από τη δεκαετία του 1970 εφαρμοζόταν στον αθλητισμό με στόχο τη βελτίωση της μυϊκής δύναμης. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής και στον χώρο της γυμναστικής, ενώ διάσημοι αθλητές και ηθοποιοί, όπως ο Cristiano Ronaldo και ο Tom Holland, έχουν αναφέρει ότι χρησιμοποιούν το EMS ως συμπληρωματική μορφή προπόνησης.

Παρά τη δημοτικότητά του, αρκετοί ειδικοί διατηρούν επιφυλάξεις. Ο φυσικοθεραπευτής Greg Holtzman υποστηρίζει ότι η ηλεκτρική διέγερση μπορεί να είναι χρήσιμη κυρίως σε δύο κατηγορίες ανθρώπων: σε άτομα με πολύ αδύναμους μύες, όπως μετά από χειρουργείο, και σε αθλητές υψηλού επιπέδου που επιθυμούν στοχευμένη ενδυνάμωση συγκεκριμένων μυϊκών ομάδων. Για τον γενικό πληθυσμό θεωρεί ότι η παραδοσιακή προπόνηση δύναμης ή οι λειτουργικές ασκήσεις προσφέρουν εξίσου καλά ή και καλύτερα αποτελέσματα.

Επιπλέον, το EMS ενεργοποιεί διαφορετικά τις μυϊκές ίνες σε σχέση με τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, καθώς διεγείρει ταυτόχρονα πολλές μεγάλες μυϊκές ίνες. Αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονη κόπωση και μυϊκό πόνο μετά την άσκηση. Αν και η μέθοδος θεωρείται γενικά ασφαλής, ενδέχεται να προκαλέσει δερματικούς ερεθισμούς ή δυσφορία. Άτομα με βηματοδότη, ενεργές λοιμώξεις ή κακοήθεις νεοπλασίες θα πρέπει να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό πριν τη χρησιμοποιήσουν.

Τα επιστημονικά δεδομένα δεν δείχνουν σαφή υπεροχή του EMS έναντι της συμβατικής άσκησης. Μια μετα-ανάλυση του 2022 που συνέκρινε την ηλεκτρική μυϊκή διέγερση με την παραδοσιακή προπόνηση δύναμης κατέληξε ότι και οι δύο μέθοδοι προσφέρουν παρόμοια αύξηση της μυϊκής δύναμης, χωρίς το EMS να υπερτερεί σημαντικά.

Παρ' όλα αυτά, πολλοί χρήστες δηλώνουν ιδιαίτερα ικανοποιημένοι. Ένας από αυτούς είναι ο Nick D’Amico, 70 ετών, ο οποίος ξεκίνησε EMS μετά από διπλή μεταμόσχευση πνεύμονα. Συνδυάζοντας τη μέθοδο με υγιεινή διατροφή, ανέφερε ότι έχασε περίπου τέσσερα κιλά μέσα σε δυόμισι μήνες και παρατήρησε σημαντική αύξηση της μυϊκής του μάζας και βελτίωση της φυσικής του κατάστασης.

Στον χώρο της αποκατάστασης, η φυσικοθεραπεύτρια Crystal Busbee εξηγεί ότι το EMS αποτελεί βασικό εργαλείο για την ενεργοποίηση μυών που έχουν αδρανοποιηθεί μετά από τραυματισμούς, χειρουργικές επεμβάσεις ή νευρολογικές παθήσεις, όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, διευκρινίζει ότι για υγιή άτομα που μπορούν να γυμναστούν φυσιολογικά, η παραδοσιακή άσκηση παραμένει επαρκής για την ανάπτυξη δύναμης.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Η ηλεκτρική μυϊκή διέγερση φαίνεται να αποτελεί μια ασφαλή και αποτελεσματική συμπληρωματική μορφή άσκησης, ιδιαίτερα για άτομα με περιορισμένο χρόνο ή για χρήση στην αποκατάσταση. Ωστόσο, τα μέχρι σήμερα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι δεν αντικαθιστά την κλασική προπόνηση δύναμης και δεν προσφέρει σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί προτείνουν να χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα και όχι ως αποκλειστική μορφή άσκησης.