Δυναμική εκγύμναση μετά την θεραπεία για καρκίνο μαστού, δίνει πίσω την υγεία

Οι παραδοσιακές οδηγίες σχετικά με την άσκηση μετά από καρκίνο του μαστού ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικές, ειδικά για γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε μαστεκτομή ή αφαίρεση λεμφαδένων. Οι ειδικοί συχνά αμφισβητούσαν πόσο σύντομα μπορούν να ξεκινήσουν άσκηση και πόσο βάρος είναι ασφαλές να σηκώσουν. Ωστόσο, νεότερη έρευνα δείχνει ότι αυτές οι συστάσεις ίσως είναι υπερβολικά συντηρητικές. Σε πρόσφατη μελέτη με σχεδόν 200 γυναίκες που είχαν επιβιώσει από καρκίνο του μαστού, εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα εντατικής προπόνησης με αντιστάσεις διάρκειας τριών μηνών. Οι συμμετέχουσες είχαν υποβληθεί σε διαφορετικά είδη επεμβάσεων, όπως ογκεκτομή, μαστεκτομή ή αφαίρεση λεμφαδένων. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική βελτίωση στη δύναμη, την κινητικότητα, την ισορροπία και τη μυϊκή μάζα, διευκολύνοντας την επιστροφή στην καθημερινότητα. 

Μάλιστα, μέσα σε λίγες εβδομάδες πολλές γυναίκες σήκωναν έως και 45 κιλά, ενώ στο τέλος κάποιες έφτασαν περίπου τα 90 κιλά. Τα οφέλη ήταν παρόμοια ανεξαρτήτως τύπου χειρουργείου, ακόμη και σε πιο εκτεταμένες επεμβάσεις. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι η άσκηση δεν πρέπει να θεωρείται απλώς βοηθητική, αλλά βασικό μέρος της αποκατάστασης. Παρ’ όλα αυτά, επειδή τέτοιες μελέτες είναι ακόμη προκαταρκτικές, απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Οι γυναίκες με καρκίνο του μαστού συχνά υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις όπως βιοψία, αφαίρεση λεμφαδένων, ογκεκτομή, μαστεκτομή ή αποκατάσταση μαστού. Αυτές μπορεί να επηρεάσουν την κίνηση του ώμου και του χεριού, δυσκολεύοντας καθημερινές δραστηριότητες όπως το ντύσιμο ή το χτένισμα. Ο πόνος και η δυσκαμψία μπορούν να περιορίσουν τη λειτουργικότητα.

Η άσκηση μετά το χειρουργείο είναι καθοριστική για την αποκατάσταση. Βοηθά στην επαναφορά της κίνησης, μειώνει τις παρενέργειες και επιταχύνει την επιστροφή στην καθημερινότητα. Αν έχει προηγηθεί ακτινοθεραπεία, η άσκηση γίνεται ακόμη πιο σημαντική, καθώς συμβάλλει στη διατήρηση της ευλυγισίας του ώμου και του χεριού μακροπρόθεσμα.

Πριν την έναρξη οποιουδήποτε προγράμματος, είναι απαραίτητη η συμβουλή γιατρού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προτείνεται συνεργασία με φυσικοθεραπευτή ή ειδικό άσκησης για καρκινοπαθείς. Κάποιες ασκήσεις μπορούν να ξεκινήσουν λίγες ημέρες μετά την επέμβαση, ενώ άλλες —ιδίως ενδυνάμωσης— εισάγονται αργότερα.

Την πρώτη εβδομάδα μετά το χειρουργείο, συνιστάται ήπια κινητοποίηση. Η χρήση του χεριού σε απλές δραστηριότητες, η ανύψωση μέχρι το ύψος του ώμου και ήπιες κινήσεις όπως άνοιγμα-κλείσιμο της παλάμης και κάμψη του αγκώνα βοηθούν στη βελτίωση της κυκλοφορίας και της κινητικότητας. Οι βαθιές αναπνοές είναι επίσης σημαντικές για τη λειτουργία των πνευμόνων και την κινητικότητα του θώρακα.

Καθώς η ανάρρωση προχωρά, προστίθενται πιο στοχευμένες ασκήσεις. Παραδείγματα περιλαμβάνουν:

•Ασκήσεις με «ράβδο» για βελτίωση της κίνησης των ώμων.

•Άνοιγμα αγκώνων για ενίσχυση της κινητικότητας θώρακα.

•Διατάσεις ωμοπλάτης και ασκήσεις στάσης σώματος.

•Πλάγιες κάμψεις κορμού.

•Διατάσεις θώρακα σε τοίχο.

Οι ασκήσεις πρέπει να γίνονται αργά, χωρίς πόνο, με ήπια διάταση. Συνιστάται επανάληψη 5–7 φορές, δύο φορές την ημέρα, μέχρι να αποκατασταθεί η φυσιολογική ευλυγισία. Είναι φυσιολογικό να υπάρχει ένα αίσθημα τραβήγματος ή ήπιας ενόχλησης, αλλά όχι έντονος πόνος.

Μετά το χειρουργείο, πολλές γυναίκες μπορεί να νιώθουν μούδιασμα, κάψιμο ή ευαισθησία στην περιοχή του βραχίονα ή του θώρακα, λόγω ερεθισμού νεύρων. Αυτά τα συμπτώματα συνήθως μειώνονται με τον χρόνο και την άσκηση. Αν όμως παρουσιαστεί έντονο πρήξιμο, πόνος ή επιδείνωση συμπτωμάτων, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Η ενδυνάμωση με βάρη συνιστάται πλέον ως μέρος της αποκατάστασης, αλλά ξεκινά συνήθως 4–6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο και προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Ξεκινά με μικρά βάρη και αυξάνεται σταδιακά, ιδανικά υπό επίβλεψη ειδικού.

Εκτός από την ενδυνάμωση, σημαντική είναι και η αερόβια άσκηση (όπως περπάτημα), η οποία βελτιώνει τη φυσική κατάσταση και ενδέχεται να μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής σε ορισμένες μορφές καρκίνου. Επιπλέον, υπάρχουν ασκήσεις που μειώνουν τον κίνδυνο λεμφοιδήματος, δηλαδή πρηξίματος στο χέρι της πλευράς του χειρουργείου.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Έτσι, η άσκηση αποτελεί βασικό στοιχείο αποκατάστασης μετά από καρκίνο του μαστού. Με σωστή καθοδήγηση και σταδιακή πρόοδο, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη σωματική λειτουργία, την ποιότητα ζωής και την αυτοπεποίθηση των γυναικών.