Ευροβαρόμετρο: Οι προτεραιότητες και οι φόβοι των κυπρίων

Ένα πολυεπίπεδο τοπίο ανησυχιών, προσδοκιών και σαφών πολιτικών προτεραιοτήτων αποτυπώνεται στις απαντήσεις των πολιτών στην Κύπρο, σύμφωνα με τη Φθινοπωρινή Έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025.

Τα στοιχεία σκιαγραφούν μια κοινωνία που διατηρεί αισιοδοξία σε προσωπικό επίπεδο, αλλά εμφανίζεται ιδιαίτερα προβληματισμένη για τις εξελίξεις στην ασφάλεια, την οικονομία, την ενημέρωση και τη διεθνή σταθερότητα.

Ατομική αισιοδοξία, επιφυλάξεις για τον κόσμο

Σε ό,τι αφορά την προοπτική για το μέλλον, οι πολίτες στην Κύπρο εμφανίζονται σαφώς πιο αισιόδοξοι όταν αξιολογούν τη δική τους ζωή και το οικογενειακό τους περιβάλλον.

Το 76% δηλώνει αισιόδοξο για το μέλλον της οικογένειάς του και του ίδιου, ποσοστό που παραμένει σταθερό σε σύγκριση με προηγούμενη μέτρηση.

Για το μέλλον της Κύπρου, το 57% δηλώνει αισιόδοξο και το 41% απαισιόδοξο, ενώ αντίστοιχο ποσοστό αισιοδοξίας (57%) καταγράφεται και για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εικόνα αλλάζει αισθητά όταν η ερώτηση αφορά το μέλλον του κόσμου, με την απαισιοδοξία να κυριαρχεί στο 52% των απαντήσεων στην Κύπρο.

Ανησυχίες για ασφάλεια και γεωπολιτική αστάθεια

Τα ζητήματα ασφάλειας καταγράφονται ως κεντρική πηγή ανησυχίας για τους πολίτες στην Κύπρο.

Οκτώ στους δέκα δηλώνουν ότι ανησυχούν έντονα ή αρκετά για ενεργές ένοπλες συγκρούσεις και πολέμους κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση (80%), ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφονται και για την τρομοκρατία (77%).

Οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ προκαλούν έντονη ανησυχία στο 70% των ερωτηθέντων, ενώ εξίσου υψηλή είναι η ανησυχία για μη επανδρωμένα αεροσκάφη από τρίτες χώρες που πετούν κοντά ή πάνω από χώρες της Ένωσης (71%).

Ιδιαίτερα έντονος είναι και ο προβληματισμός για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με το 80% των πολιτών στην Κύπρο να δηλώνει ότι ανησυχεί σοβαρά για φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται λόγω της κλιματικής κρίσης.

Παράλληλα, οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές προκαλούν ανησυχία στο 86%, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των επιμέρους ζητημάτων που εξετάστηκαν.

Παραπληροφόρηση και κοινωνική συνοχή

Πέρα από την παραδοσιακή ασφάλεια, έντονα καταγράφονται και οι ανησυχίες που σχετίζονται με την επικοινωνία και τη λειτουργία της κοινωνίας.

Στην Κύπρο, το 82% δηλώνει ότι ανησυχεί έντονα ή αρκετά για την παραπληροφόρηση και τις ψευδείς ή παραπλανητικές ειδήσεις.

Το 84% εκφράζει ανησυχία για ψευδές περιεχόμενο που δημιουργείται μέσω τεχνητής νοημοσύνης, όπως deepfake βίντεο, ενώ η ρητορική μίσους εντός και εκτός διαδικτύου προκαλεί ανησυχία στο 71%.

Σημαντικά ποσοστά ανησυχίας καταγράφονται και για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στο διαδίκτυο (82%), για την κοινωνική πόλωση (72%), καθώς και για τον έλεγχο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από λίγες μεγάλες εταιρείες (72%).

Η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Κύπρο προκαλεί έντονη ανησυχία στο 65% των πολιτών, ενώ το 71% δηλώνει προβληματισμό για την έλλειψη διαφάνειας στον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι καθορίζουν το περιεχόμενο που προβάλλεται στο διαδίκτυο.

Προσδοκίες για ισχυρότερο ρόλο της ΕΕ

Παρά τις ανησυχίες, οι στάσεις απέναντι στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ξεκάθαρες. Στην Κύπρο, το 90% θεωρεί ότι στο μέλλον ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους για την ασφάλεια θα πρέπει να γίνει πιο σημαντικός.

Το 95% συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη πρέπει να είναι πιο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις, ενώ το 94% εκτιμά ότι η Ένωση θα πρέπει να έχει ισχυρότερη φωνή στο διεθνές επίπεδο.

Στην ερώτηση για τους τομείς στους οποίους η ΕΕ θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα ώστε να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι πολίτες στην Κύπρο τοποθετούν στην πρώτη θέση την άμυνα και την ασφάλεια (50%).

Ακολουθούν η εκπαίδευση και η έρευνα (37%), η δημογραφία, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού (28%), καθώς και ο πολιτισμός (24%).

Σημαντικά ποσοστά συγκεντρώνουν επίσης η ενεργειακή ανεξαρτησία, οι πόροι και οι υποδομές, καθώς και οι εξωτερικές σχέσεις και η διπλωματία.

Προτεραιότητες για το Ευρωκοινοβούλιο

Σε επίπεδο άμεσων πολιτικών προτεραιοτήτων, οι πολίτες στην Κύπρο δηλώνουν ότι θα ήθελαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να δώσει έμφαση στην ακρίβεια, τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής, στην οικονομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, καθώς και στην άμυνα και την ασφάλεια.

Ψηλά κατατάσσονται επίσης η δημόσια υγεία, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός, το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή, αλλά και η μετανάστευση και το άσυλο.

Στάση απέναντι στην ΕΕ και τη συμμετοχή της Κύπρου

Η συμμετοχή της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση αξιολογείται θετικά από την πλειονότητα των πολιτών.

Το 65% θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ είναι κάτι καλό, το 25% τη χαρακτηρίζει ούτε καλή ούτε κακή, ενώ μικρό ποσοστό τη θεωρεί κακή. Παράλληλα, η συνολική εικόνα της ΕΕ στην Κύπρο παραμένει κυρίως θετική ή ουδέτερη, με την αρνητική εικόνα να περιορίζεται σε σαφώς χαμηλότερα επίπεδα.

Καταληκτικά τα ευρήματα της Φθινοπωρινής Έρευνας του Ευρωκοινοβουλίου αποτυπώνουν μια κοινωνία στην Κύπρο που ισορροπεί ανάμεσα στην προσωπική αισιοδοξία και στη συλλογική ανησυχία.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι πολίτες εμφανίζονται ιδιαίτερα προβληματισμένοι για ζητήματα ασφάλειας, παραπληροφόρησης και κοινωνικής συνοχής, ενώ ταυτόχρονα εκφράζουν ισχυρές προσδοκίες για έναν πιο ενωμένο, πιο ισχυρό και πιο παρεμβατικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Του Λοΐζου Ττοφαλλή