Το "έτοιμο" φαγητό δεν αντικαθιστά αυτό που θα μαγειρέψουμε μόνοι στην κουζίνα μας

Nέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο FoodScience & Nutrition εντοπίζει συσχέτιση μεταξύ της συχνής κατανάλωσης φαγητού σε πακέτο και της εμφάνισης χρόνιας χαμηλού βαθμού φλεγμονής, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα στην ανάπτυξη καρδιαγγειακών παθήσεων. Παρότι η αύξηση των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα συμβαδίζει με την αυξανόμενη κατανάλωση«έτοιμου» φαγητού, αυτό δεν αποδεικνύει αιτιώδησχέση· ωστόσο, η μελέτη διερευνά αν υπάρχει ουσιαστική συσχέτιση.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον Δείκτη Διατροφικής Φλεγμονής (DietaryInflammatoryIndex– DII), ο οποίος αξιολογεί το κατά πόσο μια διατροφή προάγει ή μειώνει τη φλεγμονή, με βάση συγκεκριμένα διατροφικά συστατικά. Αναλύθηκαν δεδομένα δέκα ετών (2009–2018) από 8.556 συμμετέχοντες της έρευνας NHANES στις ΗΠΑ. Οι συμμετέχοντες έδωσαν πληροφορίες για τη διατροφή τους, υποβλήθηκαν σε καρδιομεταβολικές εξετάσεις και παρείχαν δείγματα αίματος. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση takeout, τις βαθμολογίες DII και τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο. 

Τα βασικά ευρήματα ήταν τρία:

1.Όσο αυξανόταν η κατανάλωση έτοιμου φαγητού, τόσο υψηλότερες ήταν οι βαθμολογίες DII, οι οποίες συσχετίστηκαν και με αυξημένη θνησιμότητα.

2.Η συχνή κατανάλωση φαγητού σε πακέτο συνδέθηκε με δυσμενές καρδιομεταβολικό προφίλ: χαμηλότερη HDL («καλή» χοληστερόλη), υψηλότερα τριγλυκερίδια, αυξημένη γλυκόζη νηστείας, ινσουλίνη και ινσουλινοαντίσταση.

3.Παρατηρήθηκε τάση προς αυξημένη θνησιμότητα με μεγαλύτερη κατανάλωση «έτοιμου» φαγητού , χωρίς όμως στατιστικά σημαντική άμεση συσχέτιση με τη συνολική ή καρδιαγγειακή θνησιμότητα.

Η καρδιολόγος JayneMorgan εξηγεί ότι το φαγητό σε πακέτο αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο όχι λόγω ενός μόνο συστατικού, αλλά εξαιτίας ενός συνδυασμού υπερβολικού νατρίου, κορεσμένων ή τρανς λιπαρών, πρόσθετων και μεθόδων μαγειρέματος. Το πολύ αλάτι αυξάνει τον όγκο αίματος και τη δυσκαμψία των αρτηριών, ενώ τα ανθυγιεινά λίπη επιδεινώνουν τη δυσλιπιδαιμία και την αθηροσκλήρωση. Επιπλέον, πολλά εστιατόρια επαναχρησιμοποιούν έλαια, παράγοντας οξειδωμένα λίπη που βλάπτουν τα αγγεία.

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι γυναίκες παρουσίασαν μεγαλύτερη αύξηση γλυκόζης και ινσουλινοαντίστασης σε σχέση με τους άνδρες. Οι αιχμές γλυκόζης οδηγούν σε αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL, συσσώρευση σπλαχνικού λίπους και ενίσχυση φλεγμονωδών δεικτών. Τα υπερεπεξεργασμένα συστατικά, οι γαλακτωματοποιητές, τα συντηρητικά και η χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες διαταράσσουν επίσης το μικροβίωμα του εντέρου, ενισχύοντας τη χρόνια φλεγμονή. Επιβαρυντικός παράγοντας είναι και οι μεγάλες μερίδες.

Η Morgan τονίζει ότι η τεχνολογία και οι πιεστικοί ρυθμοί ζωής ευνοούν την εξάρτηση από έτοιμο φαγητό, καθώς το μαγείρεμα απαιτεί χρόνο και οργάνωση. Αυτό συμβάλλει σε μια γενιά με αυξημένο βάρος, υψηλότερη χοληστερόλη και αρτηριακή πίεση.

Η διαιτολόγος Michelle Routhenstein επισημαίνει ότι η συχνή κατανάλωση γρήγορου φαγητού αντικατοπτρίζει συχνά ευρύτερες πιέσεις ζωής, όπως απαιτητικά ωράρια και κακή ποιότητα ύπνου. Προτείνει μικρές, ρεαλιστικές αλλαγές: επιλογή ψητών αντί για τηγανητά, περισσότερα λαχανικά αντί για πατάτες, μικρότερες μερίδες αμύλου και αντικατάσταση ζαχαρούχων ποτών με νερό. Η ενίσχυση των γευμάτων με αντιφλεγμονώδη τρόφιμα, όπως λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και ψάρια πλούσια σε Ω3, μπορεί να βελτιώσει την καρδιαγγειακή υγεία.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Τέλος, οι ειδικοί προτείνουν διατροφικά πρότυπα όπως η Μεσογειακή και η DASH δίαιτα. Τα σπιτικά γεύματα περιέχουν λιγότερο αλάτι (έως και 75% λιγότερο από το «έτοιμο» φαγητό), περισσότερες φυτικές ίνες και καλύτερο έλεγχο μερίδων, αποτελώντας ουσιαστικό βήμα για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.