Προστασία στην καρδιά με διατροφή πλούσια σε φλαβονοειδή
10 Ιουνίου 2026, 09:00
Οι φλαβανόλες είναι μια κατηγορία φυτικών ενώσεων που προσφέρουν σημαντικά οφέλη για την υγεία χάρη στις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους. Βρίσκονται σε πολλά φρούτα και λαχανικά, καθώς και στο κακάο, στα όσπρια, στο κόκκινο κρασί και στο πράσινο ή μαύρο τσάι. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι φλαβανόλες συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας των αιμοφόρων αγγείων, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Παράλληλα, φαίνεται ότι μπορούν να βελτιώσουν τη γνωστική λειτουργία και να προσφέρουν προστασία απέναντι σε ορισμένες μορφές καρκίνου.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food & Function διαπίστωσε ότι λιγότερο από το 20% των ανθρώπων καταναλώνει καθημερινά επαρκείς ποσότητες φλαβανολών για να επιτευχθεί ουσιαστική μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου. Το εύρημα αυτό ισχύει ακόμη και για άτομα που ακολουθούν τη διεθνώς αναγνωρισμένη σύσταση κατανάλωσης πέντε μερίδων φρούτων και λαχανικών την ημέρα («5 a day»).
Για τη διεξαγωγή της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν διατροφικά δεδομένα περισσότερων από 30.000 ατόμων στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η πρόσληψη φλαβανολών εκτιμήθηκε μέσω ειδικών βιοδεικτών, παρέχοντας πιο αξιόπιστα αποτελέσματα από τις απλές διατροφικές αναφορές των συμμετεχόντων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Διατροφής και Επιστήμης Τροφίμων Gunter G. C. Kuhnle από το Πανεπιστήμιο του Reading, προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι φλαβανόλες βελτιώνουν τη λειτουργία των αγγείων και μπορούν να μειώσουν τη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα. Η καρδιοπάθεια εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες ασθένειας και θανάτου παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την αναζήτηση τρόπων μείωσης του κινδύνου εμφάνισής της. Η διατροφή αποτελεί έναν από τους βασικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Παρότι η επίδραση του αλατιού, των κορεσμένων λιπαρών και της χαμηλής πρόσληψης φυτικών ινών είναι ευρέως γνωστή, υπάρχουν και άλλες διατροφικές ουσίες, όπως οι φλαβανόλες, για τις οποίες διαθέτουμε λιγότερα δεδομένα.
Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι λιγότερο από ένας στους πέντε ανθρώπους φτάνει τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη φλαβανολών. Η Αμερικανική Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας προτείνει πρόσληψη περίπου 400–600 mg ημερησίως. Ωστόσο, στο Ηνωμένο Βασίλειο η μέση κατανάλωση υπολογίζεται περίπου στα 250 mg την ημέρα, ενώ περισσότεροι από τους μισούς πολίτες καταναλώνουν λιγότερα από 150 mg.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν έχουν όλα τα φρούτα και τα λαχανικά την ίδια διατροφική αξία ως προς την περιεκτικότητά τους σε φλαβανόλες. Η κατανάλωση πέντε μερίδων ημερησίως παραμένει εξαιρετικά σημαντική, όμως τα οφέλη μπορούν να αυξηθούν όταν επιλέγονται τρόφιμα πλούσια σε συγκεκριμένες βιοδραστικές ενώσεις. Η ίδια λογική πιθανόν να ισχύει και για άλλες ουσίες που προάγουν την υγεία, όπως οι βιταμίνες, τα μέταλλα και τα καροτενοειδή. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί προτείνουν μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή και έμφαση σε τρόφιμα που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις ωφέλιμων συστατικών.
Ο καρδιολόγος Cheng-Han Chen, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σχολίασε ότι τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τα τρόφιμα που αποτελούν πλούσιες πηγές φλαβανολών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα φρούτα και τα λαχανικά παρέχουν πολλά ακόμη θρεπτικά στοιχεία, όπως βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες, γι’ αυτό εξακολουθεί να συνιστά την αυξημένη κατανάλωσή τους για τη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας.
Η διαιτολόγος Monique Richard προτείνει την αύξηση της πρόσληψης φλαβανολών μέσω τροφίμων όπως τα μήλα με τη φλούδα, τα βατόμουρα, τα μύρτιλα, τα σταφύλια, τα αχλάδια, τα κουκιά, το πράσινο και μαύρο τσάι, το κακάο και η μαύρη σοκολάτα με περιεκτικότητα τουλάχιστον 70% σε κακάο. Σύμφωνα με την ίδια, ένας συνδυασμός από μήλο με τη φλούδα, μια χούφτα βατόμουρα, ένα φλιτζάνι πράσινο τσάι και μια μερίδα κακάο μπορεί να προσφέρει σημαντικές ποσότητες ωφέλιμων ενώσεων που συμβάλλουν στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Τέλος, η Richard επισημαίνει ότι ο στόχος δεν είναι η εμμονή σε ένα μόνο θρεπτικό συστατικό, αλλά η υιοθέτηση μιας πολύχρωμης, ποικίλης και πλούσιας σε φυτικά τρόφιμα διατροφής. Ένα τέτοιο διατροφικό πρότυπο προσφέρει χιλιάδες βιοδραστικές ουσίες που συνεργάζονται μεταξύ τους και υποστηρίζουν την υγεία με τρόπους που η επιστήμη εξακολουθεί να ανακαλύπτει.
