Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τη διατροφή μας, φαίνεται στα κιλά μας

Δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε, αλλά και πώς σκεφτόμαστε γι’ αυτό. Η σύνδεση νου και σώματος μπορεί να επηρεάσει την όρεξή μας, επειδή οι προσδοκίες μας για το τι έχουμε φάει επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την πείνα και τον κορεσμό. Αν βρεθούμε μπροστά σε μια λαχταριστή σοκολάτα ή σε μια εναλλακτική χαμηλών θερμίδων με φυσικά γλυκαντικά, ποια θα διαλέξουμε; Οι περισσότεροι γνωρίζουμε λογικά ότι θα έπρεπε να επιλέξουμε τη δεύτερη επιλογή. Ωστόσο, ένας γευστικός πειρασμός είναι πολύ δύσκολο να αποφευχθεί, κάτι που κάνει ιδιαίτερα δύσκολη τη διατήρηση μιας δίαιτας για όσους προσπαθούμε να χάσουμε βάρος.

Ο λόγος είναι ότι είμαστε βιολογικά «προγραμματισμένοι» να επιθυμούμε τροφές πλούσιες σε ενέργεια και ζάχαρη, επειδή οι πρόγονοί μας εξαρτώνταν από αυτές για επιβίωση. Επιπλέον, το σύγχρονο περιβάλλον είναι γεμάτο με τρόφιμα υψηλών θερμίδων και υπερεπεξεργασμένα προϊόντα. Όταν τα καταναλώνουμε, συχνά συνοδεύονται από αισθήματα ενοχής σχετικά με τις διατροφικές μας συνήθειες.

Σύμφωνα με την ψυχολόγο Ashley Gearhardt, τα υπερεπεξεργασμένα προϊόντα μοιάζουν με μια συναυλία heavy metal: είναι σχεδιασμένα να «σκεπάζουν» κάθε άλλη γεύση. Έτσι, γίνεται πολύ δύσκολο για εμάς να εκτιμήσουμε τις πιο ήπιες και φυσικές γεύσεις ενός φρούτου ή ενός λαχανικού.

Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι για να διατηρήσουμε ένα υγιές βάρος δεν πρέπει να εστιάζουμε μόνο στο τι τρώμε, αλλά και στη νοοτροπία μας απέναντι στο φαγητό. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν οφέλη για την υγεία όταν βρίσκουμε ευχαρίστηση στο φαγητό. Αυτό συμβαίνει επειδή οι προσδοκίες μας για το τι έχουμε φάει επηρεάζουν τελικά το πόσο πεινασμένοι αισθανόμαστε.

Σε ένα γνωστό πείραμα που δημοσιεύτηκε πριν από περίπου 15 χρόνια, επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτό που πιστεύουμε ότι τρώμε μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά το σώμα μας.

Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την ψυχολόγο Alia Crum από το Πανεπιστήμιο Stanford στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι όταν οι συμμετέχοντες πίστευαν ότι κατανάλωναν ένα «πλούσιο» και θερμιδικό milkshake, η ορμονική αντίδραση του σώματός τους άλλαζε ανάλογα με το τι πίστευαν ότι κατανάλωναν και όχι ανάλογα με τις πραγματικές θερμίδες.

Στο πείραμα, όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν ακριβώς το ίδιο milkshake. Ωστόσο, σε κάποιους είπαν ότι ήταν ένα «υγιεινό» ρόφημα μόλις 140 θερμίδων, ενώ σε άλλους ότι ήταν ένα «απολαυστικό» ρόφημα 620 θερμίδων. Στην πραγματικότητα, το ρόφημα περιείχε περίπου 380 θερμίδες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι πίστευαν ότι κατανάλωναν το πιο «πλούσιο» milkshake εμφάνισαν μεγαλύτερη μείωση της ορμόνης γκρελίνης, η οποία σχετίζεται με την πείνα. Αυτό σημαίνει ότι αισθανθήκαμε πιο χορτάτοι, παρόλο που είχαμε καταναλώσει την ίδια ποσότητα θερμίδων με τους υπόλοιπους. Αντίθετα, όσοι πίστευαν ότι κατανάλωναν ένα «υγιεινό» και ελαφρύ ρόφημα ένιωσαν λιγότερο κορεσμό. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η αντίληψη και οι προσδοκίες μας μπορούν να επηρεάσουν πραγματικές βιολογικές διαδικασίες στο σώμα. Με άλλα λόγια, το μυαλό δεν επηρεάζει μόνο το πώς αισθανόμαστε, αλλά και το πώς λειτουργεί το σώμα μας.

Η ιδέα αυτή έχει σημαντικές συνέπειες για τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τη διατροφή. Πολλές φορές, τα τρόφιμα που χαρακτηρίζονται ως «υγιεινά» παρουσιάζονται με τρόπο που υπονοεί ότι είναι λιγότερο απολαυστικά. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει την προσδοκία ότι δεν θα μας ικανοποιήσουν πλήρως, κάτι που τελικά μπορεί να μας κάνει να πεινάμε περισσότερο και να τρώμε ξανά αργότερα.

Αντίθετα, όταν απολαμβάνουμε το φαγητό και το θεωρούμε χορταστικό και ευχάριστο, μπορεί να αισθανθούμε μεγαλύτερη ικανοποίηση και κορεσμό, ακόμη και αν οι θερμίδες είναι ίδιες. Έτσι, η ευχαρίστηση από το φαγητό δεν είναι απαραίτητα εχθρός της υγιεινής διατροφής· μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για καλύτερο έλεγχο της πείνας.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Συνολικά, η έρευνα υποστηρίζει ότι η στάση μας απέναντι στο φαγητό παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της όρεξης και του σωματικού βάρους. Δεν αρκεί μόνο να επιλέγουμε υγιεινές τροφές, χρειάζεται επίσης να τις απολαμβάνουμε και να τις αντιμετωπίζουμε ως ικανοποιητικές επιλογές. Με αυτόν τον τρόπο, η διατροφή γίνεται πιο βιώσιμη και πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμα.