Ο θετικός ρόλος του καφέ και των πολυφαινολών στον καρκίνο του μαστού

Το 2024, περίπου 694.000 γυναίκες παγκοσμίως έχασαν τη ζωή τους από καρκίνο του μαστού. Πρόκειται σήμερα για τον συχνότερο καρκίνο στις γυναίκες παγκοσμίως και για τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρόγνωση και τα ποσοστά επιβίωσης διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο και το στάδιο της νόσου, καθώς και με το αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε άλλα όργανα. Εκτός από την τήρηση της ιατρικά ενδεδειγμένης θεραπείας, προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η τακτική σωματική δραστηριότητα και η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορεί να συμβάλλουν στη βελτίωση της υγείας και της επιβίωσης των γυναικών με καρκίνο του μαστού. Ερευνητικά δεδομένα έχουν επίσης συνδέσει ορισμένα θρεπτικά συστατικά, μεταξύ άλλων τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τη βιταμίνη D, τα Ω3 λιπαρά οξέα και τη βιταμίνη C, με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από τη νόσο. Μία νέα μελέτη, μάλιστα, που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Nutrition, εξετάζει έναν ακόμη πιθανό παράγοντα: Τις πολυφαινόλες, φυσικές φυτικές ενώσεις με ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 95 γυναίκες που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού, για διάστημα κατά μέσο όρο 11,5 ετών, και αξιολόγησαν την πρόσληψη πολυφαινολών μέσω της διατροφής τους.

Στο τέλος της παρακολούθησης, η υψηλότερη συνολική κατανάλωση πολυφαινολών, καθώς και η μεγαλύτερη πρόσληψη δύο συγκεκριμένων κατηγοριών -των φαινολικών οξέων και των λιγνανών- συνδέθηκαν με χαμηλότερη θνησιμότητα ειδικά από καρκίνο του μαστού. Η αυξημένη κατανάλωση φαινολικών οξέων συσχετίστηκε επίσης με μικρότερο κίνδυνο υποτροπής, ενώ η υψηλότερη συνολική πρόσληψη πολυφαινολών συνδέθηκε με μεγαλύτερη επιβίωση.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο καφές αποτελούσε τη σημαντικότερη πηγή πολυφαινολών, φαινολικών οξέων και λιγνανών στη διατροφή των συμμετεχουσών.;

Οι πολυφαινόλες είναι μια μεγάλη οικογένεια φυσικών φυτικών ενώσεων που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως τα μούρα, το κακάο, ο καφές, τα πολύχρωμα λαχανικά, το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, τα βότανα και τα μπαχαρικά, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.

Σύμφωνα με ειδικούς διατροφολόγους, οι πολυφαινόλες δεν λειτουργούν μεμονωμένα. Τα τρόφιμα που τις περιέχουν παρέχουν παράλληλα φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα, καλά λιπαρά και άλλες φυτοχημικές ουσίες, οι οποίες ενδέχεται να δρουν συνεργιστικά.

Οι πολυφαινόλες φαίνεται να επηρεάζουν πολλούς βιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την επιβίωση από τον καρκίνο, όπως το οξειδωτικό στρες, τη χρόνια φλεγμονή, την ευαισθησία στην ινσουλίνη, την ανοσολογική απόκριση και την κυτταρική επικοινωνία. Παράλληλα, μπορεί να περιορίζουν τις βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες και να επηρεάζουν τη λειτουργία του εντέρου και του μικροβιώματος. Ειδικά οι λιγνάνες έχουν συσχετιστεί με αλλαγές στο εντερικό μικροβίωμα που ενδέχεται να επηρεάζουν την οιστρογονοεξαρτώμενη ανάπτυξη του ιστού του μαστού.

Παρότι τα αποτελέσματα θεωρούνται ενθαρρυντικά και βιολογικά plausibly, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν αποδεικνύουν πως η αυξημένη κατανάλωση πολυφαινολών προλαμβάνει την υποτροπή ή παρατείνει τη ζωή.

Το μικρό μέγεθος της μελέτης αποτελεί σημαντικό περιορισμό. Απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο αντιπροσωπευτικές μελέτες, οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη τον υπότυπο και το στάδιο του καρκίνου, τις θεραπείες, την τήρηση της αγωγής, το σωματικό βάρος, τη φυσική δραστηριότητα και άλλους παράγοντες υγείας και κοινωνικοοικονομικής κατάστασης.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι γυναίκες πρέπει να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες καφέ ή να χρησιμοποιούν συμπληρώματα πολυφαινολών. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εξετάσουν αν μια ποικιλία φυσικών, πλούσιων σε πολυφαινόλες τροφίμων μπορεί πράγματι να επηρεάσει θετικά τους μηχανισμούς που σχετίζονται με την υποτροπή και την επιβίωση από τον καρκίνο του μαστού.