"Ναι" στα συμπληρώματα διατροφής αλλά μόνο για όσα και όποτε τα χρειαζόμαστε

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της καταναλωτικής οργάνωσης Which?, το 76% των συμμετεχόντων λαμβάνει τουλάχιστον ένα συμπλήρωμα διατροφής σε τακτική βάση, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε καταναλώνει τέσσερα ή περισσότερα καθημερινά. Παρότι τα συμπληρώματα μπορούν να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη ή διαπιστωμένη έλλειψη, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική και αλόγιστη χρήση τους μπορεί να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ginger Smith από το Σιάτλ. Ως influencer, λάμβανε δωρεάν διάφορα συμπληρώματα από εταιρείες και τα προωθούσε στους ακολούθους της. Καθημερινά κατανάλωνε υψηλές δόσεις βιταμινών C και D, κουρκουμά, προϊόντα κατά του φουσκώματος και ηλεκτρολύτες. Για αρκετό διάστημα αισθανόταν υγιής και γεμάτη ενέργεια, μέχρι που εμφάνισε έντονο πόνο στη μέση. Οι ιατρικές εξετάσεις αποκάλυψαν έναν πολύ μεγάλο λίθο στους νεφρούς, διαμέτρου 2–3 εκατοστών, ο οποίος χρειάστηκε χειρουργική αφαίρεση. Οι γιατροί απέδωσαν τον σχηματισμό του στον συνδυασμό των συμπληρωμάτων που λάμβανε καθημερινά. Παρότι διέθετε ασφάλιση, το κόστος της θεραπείας ήταν ιδιαίτερα υψηλό.

«Αν και δεν θεωρούσα ποτέ τον εαυτό μου φανατικό καταναλωτή συμπληρωμάτων διατροφής, μία ματιά στο ντουλάπι μου αποκάλυψε το αντίθετο. Χωρίς να το συνειδητοποιώ, είχα συγκεντρώσει κρεατίνη, βιταμίνη D, μαγνήσιο, κολλαγόνο, ένα «πράσινο» συμπλήρωμα πολλαπλών συστατικών και ειδικά σκευάσματα για την περιεμμηνόπαυση. Παρά την πεποίθησή μου ότι δεν επηρεάζομαι από τις διαφημίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα μηνύματα που υπόσχονταν περισσότερη ενέργεια και καλύτερη υγεία φαίνεται ότι με είχαν επηρεάσει», ανέφερε η Ginger Smith.

Γιατροί και διατροφολόγοι αναφέρουν αύξηση περιστατικών με προβλήματα στο ήπαρ, στους νεφρούς και στο γαστρεντερικό σύστημα, τα οποία σχετίζονται με τη λήψη πολλών διαφορετικών συμπληρωμάτων. Όπως επισημαίνουν, αρκετοί άνθρωποι φαίνεται να πιστεύουν λανθασμένα ότι ένα χάπι μπορεί να υποκαταστήσει μια ισορροπημένη διατροφή, κάτι που δεν ισχύει.

Παρόμοιες ανησυχίες εκφράζει και ο γαστρεντερολόγος Dr Pedro de Maria Pallares από τη Μαδρίτη, ο οποίος παρατηρεί αυξανόμενο αριθμό ασθενών με ηπατικές βλάβες που σχετίζονται με φυτικά συμπληρώματα. Όπως εξηγεί, πολλοί ασθενείς αρχικά δηλώνουν ότι δεν λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, αλλά στη συνέχεια αποκαλύπτουν ότι χρησιμοποιούν πολλά διαφορετικά συμπληρώματα. Αμερικανικές μελέτες εκτιμούν ότι περίπου το 20% των περιπτώσεων φαρμακευτικά επαγόμενης ηπατικής βλάβης συνδέεται με φυτικά και διατροφικά συμπληρώματα. Συστατικά όπως η βιταμίνη Α, η γλουταμίνη, η ασβαγκάντα και το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού μπορεί να είναι τοξικά για το ήπαρ όταν καταναλώνονται σε υψηλές δόσεις ή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Παρότι τα συμπληρώματα μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, απαιτείται προσοχή. Ο Dr Karan Rajan υποστηρίζει ότι μπορούν να έχουν θέση σε μια υγιεινή διατροφή, αρκεί να χρησιμοποιούνται τεκμηριωμένα και με μέτρο. Ο ίδιος λαμβάνει βιταμίνη D, πρεβιοτικά, πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και κρεατίνη για συγκεκριμένες ανάγκες, ωστόσο τονίζει ότι κάθε συμπλήρωμα πρέπει να αξιολογείται κριτικά πριν χρησιμοποιηθεί.

Οι γενικοί ιατροί επισημαίνουν ότι πολλοί ασθενείς καταναλώνουν διαφορετικά προϊόντα χωρίς να γνωρίζουν ότι περιέχουν τα ίδια συστατικά, με αποτέλεσμα να υπερβαίνουν τις συνιστώμενες ημερήσιες δόσεις ή να προκαλούν αλληλεπιδράσεις με φάρμακα. Για παράδειγμα, η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης Β6 μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές βλάβες, ενώ η ταυτόχρονη λήψη σιδήρου, ασβεστίου και μαγνησίου μειώνει την απορρόφησή τους. Επιπλέον, οι λιποδιαλυτές βιταμίνες Α, D, E και K αποθηκεύονται στον οργανισμό, γεγονός που σημαίνει ότι η καθημερινή λήψη τους δεν είναι πάντα απαραίτητη.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η σωστή διατροφή πρέπει να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα. Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, μια ισορροπημένη διατροφή καλύπτει τις διατροφικές ανάγκες, ενώ η συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D τους χειμερινούς μήνες ή ορισμένων άλλων σκευασμάτων μπορεί να είναι χρήσιμη μόνο όταν υπάρχει πραγματική ένδειξη ή διαπιστωμένη έλλειψη. Πριν από τη λήψη οποιουδήποτε συμπληρώματος, συνιστάται η συμβουλή επαγγελματία υγείας, καθώς και ο έλεγχος των συνιστώμενων ημερήσιων δόσεων και πιθανών αλληλεπιδράσεων με φαρμακευτική αγωγή.

Απολαμβάνετε το περιεχόμενο μας? Εγγραφείτε στο newsletter μας!

Μετά την ανάρρωσή της, η Ginger Smith διαπίστωσε ότι αισθανόταν εξίσου υγιής και ενεργητική χωρίς την πληθώρα συμπληρωμάτων που λάμβανε στο παρελθόν. Σήμερα περιορίζεται σε μία μόνο πολυβιταμίνη ημερησίως, αποδεικνύοντας ότι η υπεύθυνη και στοχευμένη χρήση συμπληρωμάτων είναι πολύ πιο σημαντική από την υπερβολική κατανάλωσή τους.