Η διατροφή αποτελεί -κι επίσημα- παράγοντα διατήρησης καλής στοματικής υγείας

15 Ιουνίου 2026, 07:00

Νέα επιστημονική μελέτη από το King's College London υποδεικνύει ότι μια βραχυπρόθεσμη δίαιτα χαμηλών θερμίδων μπορεί να συμβάλει στη μείωση της φλεγμονής που σχετίζεται με την περιοδοντίτιδα, μια σοβαρή μορφή νόσου των ούλων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και στις διατροφικές συνήθειες ενδέχεται να αποτελέσουν χρήσιμο συμπλήρωμα της κλασικής οδοντιατρικής θεραπείας και της σωστής στοματικής υγιεινής. Η περιοδοντίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Προκαλεί βλάβες στους ιστούς που στηρίζουν τα δόντια και, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια δοντιών. Παράλληλα, έχει συνδεθεί με σοβαρές συστηματικές παθήσεις, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης, γεγονός που αναδεικνύει τη στενή σχέση μεταξύ στοματικής και γενικής υγείας.

Μέχρι σήμερα, η βασική θεραπευτική προσέγγιση για την περιοδοντίτιδα περιλαμβάνει τον επαγγελματικό καθαρισμό των δοντιών, την απομάκρυνση της οδοντικής πλάκας και τη σωστή καθημερινή φροντίδα του στόματος. Ωστόσο, οι επιστήμονες αναζητούν επιπλέον τρόπους ενίσχυσης της θεραπείας μέσω αλλαγών στη διατροφή και στον τρόπο ζωής.

Στη συγκεκριμένη μελέτη συμμετείχαν 28 ασθενείς από νοσοκομεία της Ισπανίας. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η πρώτη ακολούθησε πρόγραμμα περιορισμένων θερμίδων διάρκειας πέντε ημερών, ενώ η δεύτερη συνέχισε τη συνήθη διατροφή της. Όσοι ακολούθησαν το ειδικό πρόγραμμα κατανάλωναν περίπου 1.100 θερμίδες ημερησίως τις δύο πρώτες ημέρες και 750 θερμίδες τις επόμενες τρεις. Στη συνέχεια επανέρχονταν σταδιακά στη φυσιολογική διατροφή τους. Ο κύκλος αυτός επαναλήφθηκε τρεις φορές μέσα σε διάστημα έξι μηνών και, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, ήταν σχετικά εύκολο να εφαρμοστεί.

Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος και υγρού από την περιοχή ανάμεσα στα ούλα και τα δόντια. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ασθενείς που ακολούθησαν τη δίαιτα χαμηλών θερμίδων παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα δεικτών φλεγμονής τόσο στο αίμα όσο και στους ιστούς των ούλων. Παράλληλα, μειώθηκαν τα επίπεδα της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (CRP), ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου δείκτη που αντανακλά τη γενικευμένη φλεγμονή στον οργανισμό. Παρατηρήθηκε επίσης μείωση ουσιών που σχετίζονται ειδικά με τη φλεγμονώδη διαδικασία στα ούλα.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ευεργετική επίδραση της θερμιδικής στέρησης μπορεί να οφείλεται σε πολλούς μηχανισμούς. Ένας από αυτούς είναι η μείωση του οξειδωτικού στρες, δηλαδή της βλάβης που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες στα κύτταρα και στο DNA, γεγονός που συμβάλλει στην ανάπτυξη φλεγμονών. Επιπλέον, ο περιορισμός της κατανάλωσης τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, όπως γλυκά, μπισκότα και άλλα βιομηχανικά προϊόντα, ενδέχεται να μειώνει περαιτέρω τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις του οργανισμού.

Μία άλλη πιθανή εξήγηση αφορά το μικροβίωμα, δηλαδή το σύνολο των ωφέλιμων μικροοργανισμών που ζουν στο ανθρώπινο σώμα και παίζουν σημαντικό ρόλο στην υγεία. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι η περιοδική μείωση των θερμίδων μπορεί να ευνοεί μια πιο ισορροπημένη μικροβιακή χλωρίδα, αν και απαιτούνται επιπλέον μελέτες για να επιβεβαιωθεί αυτή η σχέση.

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η δίαιτα περιορισμένων θερμίδων δεν είναι κατάλληλη για όλους. Άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις, όπως ο διαβήτης ή άλλες καταστάσεις που απαιτούν σταθερή ενεργειακή πρόσληψη, μπορεί να διατρέχουν κινδύνους εάν ακολουθήσουν τέτοιου είδους προγράμματα χωρίς ιατρική παρακολούθηση. Για τον λόγο αυτό, οι μελλοντικές οδηγίες θα πρέπει να προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν μεγαλύτερες κλινικές μελέτες ώστε να επιβεβαιώσουν τα ευρήματα και να διερευνήσουν αν παρόμοιες διατροφικές παρεμβάσεις μπορούν να ενσωματωθούν ως συμπληρωματική θεραπεία για την περιοδοντίτιδα. Συνολικά, η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι η φροντίδα της στοματικής υγείας δεν εξαρτάται μόνο από το βούρτσισμα και τον οδοντιατρικό καθαρισμό, αλλά και από έναν υγιεινό τρόπο ζωής και μια ισορροπημένη διατροφή που συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και στη διατήρηση της γενικότερης υγείας.